Chùa Sùng Đức (cổ), thôn Văn Khê, xã Nghĩa Hương được Nhân dân thôn Văn Khê xây dựng trên diện tích 1.200m2, từ năm 1407, đến nay chùa đã có trên 600 năm. Từ bao đời nay do Nhân dân thôn Văn Khê tự quản lí và tiến cử người đại diện (cụ Thống) trông nom chùa và tổ chức nghi lễ tôn giáo theo tuần tiết.
Ngày 25/10/2003, các già vãi chùa Sùng Đức cổ thôn Văn Khê làm đơn đón sư Thích Minh Hiển, trụ trì chùa Thầy, xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai về trụ trì chùa Sùng Đức cổ để thay cụ Thống (già yếu). Trong đơn xin đón sư không xin mở rộng Chùa, không làm chùa mới, giữ nguyên hiện trạng chùa cổ.
Từ đầu năm 2004 đến năm 2005, sư Thích Minh Hiển trụ trì chùa Sùng Đức cổ. Mọi sinh hoạt tôn giáo được sư Thích Minh Hiển, các già vãi và Nhân dân thực hiện theo đúng quy định. Nhân dân và các già vãi đoàn kết, tình hình an ninh trật tự tại chùa Sùng Đức cổ được bảo đảm tuyệt đối.
Các già vãi và Nhân dân thôn Văn Khê rất bất ngờ, bởi ngày 10/6/2004, bà Vương Thị Say, ở xóm 2, thôn Văn Khê tự ý làm đơn, kèm theo xác nhận của trưởng thôn Văn Khê để mời sư Thích Minh Hiền (trụ trì chùa Hương Tích, huyện Mỹ Đức, TP Hà Nội) về trụ trì chùa Sùng Đức. Trong đơn cho rằng, do sư Thích Minh Hiển đau ốm, nên mời sư Thích Minh Hiền về thay thế. Nhưng trên thực tế, sư Thích Minh Hiển vẫn khoẻ mạnh, không có ý kiến gì với các già vãi và Nhân dân thôn Văn Khê.
Một vãi cao tuổi cho rằng: “Các già vãi và Nhân dân thôn Văn Khê không uỷ quyền cho bà Vương Thị Say làm đơn đón sư Thích Minh Hiền. Do vậy, bà Say không thể đại diện, thay mặt cho các già vãi và Nhân dân để làm đơn xin sư Thích Minh Hiền về thay thế sư Thích Minh Hiển. Trưởng thôn Nguyễn Trọng Nhân không tổ chức họp dân, kí đơn cho bà Say là vi phạm quy chế dân chủ tại cơ sở”.
UBND xã Nghĩa Hương giao đất cho sư Thích Minh Hiền là trái luật
Ngày 3/9/2005, khi sư Thích Minh Hiền về nhận bàn giao chùa và đất của UBND xã Nghĩa Hương, không có quyết định của GHPG tỉnh Hà Tây (cũ) cho về trụ trì chùa Sùng Đức. Sư Hiền không phải là người thuyên chuyển hợp pháp nơi hoạt động của chức sắc, nhà tu hành của GHPG tỉnh Hà Tây (cũ). Theo quy định tại Nghị định số 22/2005/NĐ-CP và Nghị định số 92/2012/NĐ-CP (thay thế Nghị định số 22/2005 của Chính phủ hướng dẫn quy định chi tiết pháp lệnh tín ngưỡng tôn giáo). Trong biên bản giao đất, giao chùa không có chữ kí của đại đức Thích Minh Hiển (người trước đó được các già vãi làm đơn xin đón về trụ trì chùa Sùng Đức và thực tế sư Thích Minh Hiển vẫn đang trụ trì chùa Sùng Đức).
 |
| Cổng chùa Sùng Đức (cổ và mới) đi chung. |
Sau gần 3 năm kể từ ngày nhận đất, nhận chùa của UBND xã Nghĩa Hương (từ 3/9/2005 đến ngày 2/7/2008), GHPG tỉnh Hà Tây mới có Văn bản số 35/CV-VB đồng ý cho sư Thích Minh Hiền trụ trì chùa Hương Tích về trụ trì chùa Sùng Đức.
Tuy nhiên đến nay, cũng chưa có văn bản pháp luật nào xác nhận chùa Sùng Đức thuộc Ban Trị sự GHPG quản lí (Báo cáo số 43/BC-NV ngày 19/11/2015 của Phòng Nội vụ huyện Quốc Oai).
Do vậy, việc đồng ý của GHPG tỉnh Hà Tây cho sư Thích Minh Hiền làm trụ trì chùa Sùng Đức ở thời điểm đó là thiếu căn cứ pháp lí.
Từ những căn cứ trên đây, các già vãi và Nhân dân cho rằng, việc ngày 3/9/2005, sư Thích Minh Hiền nhận 14.720m2 đất do UBND xã Nghĩa Hương giao trái thẩm quyền và trụ trì chùa Sùng Đức. Trong khi đó sư Hiền không có quyết định của GHPG tỉnh Hà Tây thời điểm giao đất, giao chùa.
Xây dựng chùa trái phép
Sư Thích Minh Hiền đã tiến hành các hoạt động xây dựng chùa mới trái phép từ năm 2006. Khi xây dựng không có đầy đủ văn bản giao đất hợp pháp của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo quy định của Luật Đất đai năm 2003, không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Trước khi xây dựng chùa mới công trình tôn giáo này không có giấy phép xây dựng do UBND tỉnh Hà Tây (cũ) cấp theo quy định tại Khoản 1, Điều 66 Luật Xây dựng năm 2003. Theo đó, UBND cấp tỉnh cấp giấy phép xây dựng đối với các công trình xây dựng có quy mô lớn, công trình kiến trúc đặc thù, công trình tôn giáo và các công trình xây dựng khác thuộc địa giới hành chính do mình quản lí theo quy định của Chính phủ.
Ngoài ra, xây dựng chùa mới không đúng tâm tư, nguyện vọng của các già vãi và Nhân dân thôn Văn Khê.
Chùa cổ liên tục bị đập, phá… mất đoàn kết trong dân cư
Trong thời điểm này, chùa Sùng Đức cổ đã bị xuống cấp nghiêm trọng. Trước thực trạng như vậy ngày 14/10/2011, các già vãi và Nhân dân thôn Văn Khê đã tổ chức hội nghị gồm 45 đại biểu họp quyết định giữ lại và tu sửa ngôi chùa cổ có niên đại trên 600 năm. Đồng thời yêu cầu sư Thích Minh Hiền và Thích Đạo Tú giữ nguyên hiện trạng chùa để tu sửa. Nếu tự ý phá dỡ chùa cổ thì phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và Nhân dân.
Sư Thích Minh Hiền không chấp hành hội nghị họp ngày 14/10/2011, đã tiến hành chỉ đạo đệ tử Thích Đạo Tú về trông coi ngôi chùa mới xây dựng trái phép, tiến hành tổ chức phá chùa cổ Sùng Đức của Nhân dân thôn Văn Khê. Từ ngày 12/3/2012, ông Thích Đạo Tú tháo dỡ hết cánh cửa chùa và hoành phi câu đối mang đi nơi khác. Các già vãi và Nhân dân thôn Văn Khê báo cáo UBND xã Nghĩa Hương. Đến ngày 6/4/2012, UBND xã Nghĩa Hương cử cán bộ xuống lập biên bản và yêu cầu ông Thích Đạo Tú đến ngày 12/4/2012, phải lắp trả lại toàn bộ cửa chùa và hoành phi câu đối. Nghiêm cấm không được xâm phạm, phá hoại cảnh quan của chùa Sùng Đức.
Ông Thích Đạo Tú không chấp hành vẫn tiếp tục phá mở rộng hơn. Cụ thể, đào sâu sân chùa sát móng tường như cái ao, hào, chặt phá cây cổ thụ xung quanh chùa... Từ ngày 12/3/2012 đến ngày 23/4/2012, sư Thích Minh Hiền và Thích Đạo Tú đã vi phạm nghiêm trọng pháp luật và Điều 30 Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo, phá chùa là thay đổi mục đích sử dụng “Khi thay đổi mục đích sử dụng của các công trình cơ sở tôn giáo phải có sự chấp thuận của UBND cấp tỉnh, thành phố”.
Không dừng lại ở đó, ông Tú tiếp tục phá hoa màu xung quanh chùa. Năm 2014, Nhân dân thôn Văn Khê tiến hành đổ bê tông đường vào Chùa Sùng Đức cổ. Ông Tú cho phật tử chùa mới ra cản trở không cho làm đường.
Ngày 12/9/2019, các già vãi chùa Sùng Đức cổ chuyển ngói vào chùa do Nhân dân công đức thì đệ tử Vương Văn Diễn trú tại xóm 2, thôn Văn Khê của ông Tú đã cản trở, đánh gãy răng cụ Kiều Thị Nở. Vương Văn Diễn đã bị TAND TP Hà Nội xử 8 tháng tù cho hưởng án treo.
Trước đó, đệ tử của ông Thích Minh Hiền là Thích Minh Duy về trông coi ngôi chùa mới đã quan hệ bất chính với cô Nguyễn Thị D, ở xóm 4, thôn Văn Khê. Cô D có chồng và 2 con, dẫn đến vợ chồng cô D li hôn. Sự việc đã gây dư luận xấu trong thôn xóm và địa phương. Bị các già vãi và Nhân dân phản đối kịch liệt làm ảnh hưởng đến danh dự của các nhà tu hành chân chính, ô uế sự anh linh của ngôi chùa Sùng Đức cổ đã tồn tại trên 600 năm. Đệ tử Thích Minh Duy đã bị UBND xã Nghĩa Hương trục xuất khỏi địa phương.
Sự việc gây mất ổn định an ninh trật tự, gây mất đoàn kết trong nhân dân thôn Văn Khê đã kéo dài nhiều năm nay không được giải quyết dứt điểm. Nhân dân thôn Văn Khê đã tiến cử Ban Quản lí chùa Sùng Đức cổ từ ngày 28/7/2012. Hiện ngôi chùa Sùng Đức cổ do Nhân dân thôn Văn Khê trực tiếp quản lí và thực hiện nghi lễ, tuần tiết (Phật giáo) theo đúng quy định.
Vì vậy, Ban Quản lí chùa Sùng Đức cổ và Nhân dân thôn Văn Khê có đơn gửi Ban trị sự GHPG Việt Nam và Ban trị sự GHPG TP Hà Nội rút sư Thích Minh Hiền trụ trì chùa Sùng Đức và đệ tử Thích Đạo Tú về để Nhân dân tự quản lí.
Ngày 2/10/2020, Hội đồng trị sự GHPG Việt Nam căn cứ Hiến chương GHPG Việt Nam và Nội quy Ban Tăng sự Trung ương, Văn phòng Trung ương GHPG Việt Nam chuyển Ban Trị sự GHPG TP Hà Nội xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.
Cho đến nay, Ban Quản lí chùa Sùng Đức cổ và Nhân dân cũng chưa nhận được phản hồi từ GHPG TP Hà Nội.
Phóng viên (PV) Tạp chí Người cao tuổi liên hệ GHPG TP Hà Nội, được một lãnh đạo Văn phòng cho biết: “Mùng 5/10 (âm lịch) tới đây Ban Trị sự GHPG TP Hà Nội mới họp giao ban. Tháng trước cũng họp đưa ra vụ việc này. Vụ việc này phức tạp, diễn ra nhiều năm nên cũng cần có thời gian… và đề nghị PV liên hệ với sư Thích Đạo Phong, Chánh Thư kí Giáo hội để đặt lịch phỏng vấn lãnh đạo Ban Trị sự…”.
Tạp chí Người cao tuổi đề nghị GHPG TP Hà Nội xem xét và trả lời công dân theo đúng quy định pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, tránh khiếu kiện kéo dài, gây mất uy tín GHPG TP Hà Nội.
