Pháp luật 21/11/2025 13:13
Như đã thông tin, hơn 20 năm nay, chùa Khai Nguyên “vắng bóng” sư trụ trì. Ngôi chùa cổ chỉ còn có chú tiểu Thích Đạo Lạc trông coi, nhưng lại thiếu giấy tờ, chưa thụ giới, chưa có tăng tịch, bồi dưỡng Phật pháp, không thể dẫn dắt người dân và phật tử cao tuổi tu hành, thực hiện các nghi lễ tôn giáo...
Cũng theo người dân và phật tử địa phương, hơn 20 năm, kể từ khi ông Lạc ở chùa Khai Nguyên, có nhiều tượng Phật, tượng Mẫu và tượng Hậu không còn được nguyên vẹn, thậm chí có dấu hiệu đánh tráo các ngôi tượng. Bên cạnh, chùa có chuông cổ tên “Khai Nguyên tự chung” cũng bị mất, thay vào đó là một chuông mới được đúc do quyên góp của Nhân dân. Năm 2016, ông Lạc chưa được sự đồng thuận của Tiểu ban Quản lí di tích chùa Khai Nguyên nghi phá các kiến trúc cổ xưa và xây dựng nhiều công trình mới. Ngoài ra, hiện chùa Khai Nguyên ngoài ông Lạc, còn có một nữ tu cũng ở tại chùa, việc này khiến nhiều người dân ở đây bàn tán, có lời qua tiếng lại... dẫn tới nhiều người dân và phật tử cao tuổi có đơn “trục xuất” ông Lạc ra khỏi ngôi chùa.
 |
| Chùa Khai Nguyên được xây dựng mới. |
“Theo như chúng tôi tìm hiểu đã 20 năm nay chùa Khai Nguyên không nằm trong sự quản lí của Giáo hội Phật giáo. Ông Lạc không phải vị sư nhưng vẫn trụ trì, cai quản trông coi chùa Khai Nguyên mặc dù từ năm 2006, người dân đã có đơn tố cáo gửi các cơ quan chức năng gửi UBND phường Xuân La cũ, nhưng sự việc vẫn kéo dài tới hơn 20 năm chưa được giải quyết dứt điểm. Phải chăng sự việc có sự tiếp tay, bao che của chính quyền sở tại?”, đơn của các phật tử cao tuổi nêu rõ.
Trước đó, ngày 18/3/2005, UBND phường Xuân La (cũ) có Thông báo số: 13/TB-UB về việc: “Ông Thích Minh Pháp sẽ thôi không ở lại trông coi chùa Khai Nguyên, giao lại cho sư ông Thích Minh Tuệ trông coi. Ông Thích Đạo Lạc là học trò của sư ông Thích Minh Pháp, chưa có tăng tịch, chưa đủ điều kiện trông coi chùa, nay tuân theo quy định của “Sơn môn pháp phái”, không được ở lại chùa Khai Nguyên, phải theo thầy để tiếp tục học việc tu hành. Tuy nhiên, không hiểu vì sao ông Lạc vẫn tiếp tục ở lại chùa Khai Nguyên, không chấp hành thông báo của UBND phường Xuân La về việc phải rời khỏi chùa Khai Nguyên.
Liên quan đến việc này, bà Trịnh Minh Hiếu, Phó Chủ tịch UBND phường Xuân La (cũ) cho rằng: Ông Lạc chưa hoàn thiện các thủ tục thụ giới, chưa có tăng tịch, bồi dưỡng Phật pháp... UBND phường cũng có Báo cáo số 13/BC-UBND gửi UBND quận, Phòng Nội vụ, Phòng Văn hoá thông tin, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo quận Tây Hồ, TP Hà Nội.
 |
| Thông báo của UBND phường Xuân La |
Sự việc chưa được giải quyết dứt điểm, chính quyền địa phương sáp nhập, chùa Khai Nguyên được chuyển về phường Xuân Đỉnh. Dẫn tới Nhân dân và phật tử cao tuổi tiếp tục có đơn yêu cầu trục xuất, đơn tố cáo gửi chính quyền địa phương yêu cầu phường Xuân Đỉnh và UBND TP Hà Nội sớm vào cuộc giải quyết những sai phạm tại chùa Khai Nguyên.
Về việc này, trao đổi với phóng viênTạp chí Người cao tuổi, bà Phạm Thị Tú Anh, Trưởng phòng Văn hoá xã hội phường Xuân Đỉnh cho biết: “Chúng tôi đang từng bước giải quyết. Tất cả các ban, ngành, Đảng uỷ, UBND, Uỷ ban MTTQ đều vào cuộc. Tuy nhiên, sự việc đã kéo dài hơn 20 năm rồi, chúng tôi phải làm đúng và theo quy trình không thể nào làm tắt được... Khi nào giải quyết xong sẽ báo cáo Sở Tôn giáo và Dân tộc cũng như Giáo hội Phật giáo thành phố cũng như sẽ có hồi âm về phía Tạp chí Người cao tuổi”.
Liên quan đến việc ông Thích Đạo Lạc không có giấy tờ, chưa thụ giới, chưa có tăng tịch, đã bị chính quyền và Nhân dân địa phương yêu cầu rời khỏi chùa Khai Nguyên từ ngày 18/3/2005, nhưng không chấp hành. Luật sư Trần Đình Thắng, Giám đốc Luật CoKi, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết: Theo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 và các văn bản pháp luật liên quan, hành vi của ông Thích Đạo Lạc có dấu hiệu vi phạm quy định về quản lí cơ sở tôn giáo. Chính quyền địa phương có thể xử lý bằng biện pháp hành chính, yêu cầu ông Lạc chấm dứt hoạt động, rời khỏi chùa Khai Nguyên. Trường hợp ông Lạc không tự nguyện thì buộc phải cưỡng chế ông Lạc ra khỏi chùa, đồng thời phối hợp với Giáo hội Phật giáo để cử tăng ni hợp pháp về quản lí.
Còn việc ông Thích Đạo Lạc tự ý cải tạo, xây dựng chùa Khai Nguyên khi chưa được sự chấp thuận của cơ quan Nhà nước và Giáo hội Phật giáo Việt Nam, luật sư Thắng cho rằng: Chính quyền địa phương có quyền xử phạt hành chính, yêu cầu khôi phục hiện trạng hoặc hợp thức hóa nếu đủ điều kiện.
Luật sư Thắng nhấn mạnh: Theo Luật Xây dựng năm 2014 (Điều 89) và Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016, việc xây dựng, cải tạo cơ sở tôn giáo phải được sự chấp thuận của cơ quan nhà nước và Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Nếu ông Lạc và một số người tự ý cải tạo, xây dựng khi chưa có giấy phép thì đây là hành vi xây dựng trái phép; Xâm phạm quyền quản lý hợp pháp cơ sở tôn giáo khi chưa được Giáo hội giao quản lí.
Hành vi trên đã vi phạm Nghị định 121/2013/NĐ-CP (áp dụng cho giai đoạn 2015) và nay là Nghị định số 16/2022/NĐ-CP và yêu cầu khôi phục hiện trạng hoặc hợp thức hóa nếu đủ điều kiện. Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực di sản, văn hóa theo Nghị định 38/2021/NĐ-CP; Vi phạm nội quy tăng sự của Giáo hội. Từ đó có thể xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự tại Điều 178 “Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản”, Điều 345 “Tội vi phạm các quy định về bảo vệ và sử dụng di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh gây hậu quả nghiêm trọng”.
Nếu trong thời gian ông Lạc ở chùa, cơ quan chức năng xác định tượng cổ, chuông cổ, cửa võng, bia đá của chùa bị thay thế, mất mát sau khi xây dựng thì theo Luật Di sản văn hóa năm 2001 (sửa đổi năm 2009), việc tự ý thay đổi, phá bỏ, làm mất các hiện vật có giá trị lịch sử, văn hóa tại chùa có thể bị coi là hành vi xâm hại di sản văn hóa. Tùy mức độ, hành vi này có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 345 Bộ luật Hình sự năm 2015 (tội hủy hoại, làm hư hỏng di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia). Luật sư Thắng kiến nghị cơ quan chức năng cần kiểm tra, nếu đúng có hành vi hủy hoại di sản thì phải xử lí nghiêm, cần khởi tố và truy cứu trách nhiệm hình sự.
Về việc Nhân dân và phật tử mong muốn sớm có trụ trì hợp pháp tại chùa Khai Nguyên, luật sư Trần Đình Thắng đề nghị Nhân dân và phật tử cao tuổi có đơn kiến nghị gửi Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo thành phố, đồng thời gửi UBND phường, UBND TP Hà Nội để hỗ trợ. Ban Trị sự sẽ xem xét, lập hồ sơ bổ nhiệm, trình cơ quan nhà nước chấp thuận, sau đó công bố quyết định bổ nhiệm trụ trì hợp pháp.
