Vấn đề hôm nay 05/11/2025 11:09
Góp ý kiến vào Báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 liên quan đến lĩnh vực lao động và an toàn lao động tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, đại biểu Lê Văn Khảm (đoàn TP Hồ Chí Minh) cho rằng, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp có dấu hiệu gia tăng.
Theo đại biểu Lê Văn Khảm, hệ lụy của mất an toàn lao động là rất nghiêm trọng. Đó là sự mất mát về tính mạng không thể bù đắp, là sức khỏe và sức lao động bị giảm sút, là thiệt hại về kinh tế.
Dù Báo cáo năm 2025 về an toàn lao động tại thời điểm này chưa có nên khó có thể so sánh với năm 2024, còn số liệu 6 tháng đầu năm 2025 thì không đủ điều kiện để đưa ra nhận định của tình hình cả năm.
 |
| Đại biểu Lê Văn Khảm đề nghị xử lý nghiêm hành vi khai báo không trung thực về an toàn lao động |
Tuy nhiên, chỉ tính riêng ở khu vực có quan hệ lao động cho thấy có hơn 7.900 vụ tai nạn với số nạn nhân là gần 9.000 người, trong đó có 584 người tử vong, thiệt hại về kinh tế là 42.565 tỷ đồng để chi cho việc chữa trị, bồi thường và chi phí mai táng cho những người bị tử vong. Thiệt hại về tài sản là trên 492 tỷ đồng, số ngày nghỉ do tai nạn lao động là gần 155.000 ngày, trung bình số ngày nghỉ bình quân trên một người lao động bị tai nạn là 19 ngày.
Báo cáo 6 tháng đầu năm 2025 cho thấy số ngày nghỉ bình quân trên một lao động bị tai nạn lên tới 45 ngày. Đây là số liệu ghi nhận được, sổ sách thực tế có thể cao hơn do việc có thể có hạn chế của báo cáo và cả những chi phí không thể thống kê được. Như vậy, thiệt hại về sức lao động, về kinh tế và xã hội là rất đáng quan tâm và sẽ rất đáng lo ngại nếu như có dấu hiệu gia tăng.
Báo cáo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trước đây và của Bộ Nội vụ hiện nay đã chỉ ra 3 nhóm nguyên nhân:
Thứ nhất, là từ người sử dụng lao động hoặc có các nguyên nhân do cách thức tổ chức lao động không hợp lý và điều kiện lao động chưa đảm bảo, thiết bị không an toàn, không huấn luyện an toàn lao động hoặc huấn luyện không đầy đủ.
Thứ hai, là từ phía người lao động, như vi phạm quy trình, quy chuẩn lao động, không sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân và thiết bị an toàn.
Thứ ba, đến từ bên ngoài, thường là nguyên nhân bất khả kháng.
Điều này cho thấy việc tuân thủ các quy định về an toàn lao động chưa thực sự được thực thi nghiêm túc. Đại biểu Lê Văn Khảm đề nghị các cơ quan chức năng cần thanh tra, kiểm tra, đánh giá, xác định cụ thể nguyên nhân và người chịu trách nhiệm, xử lý nghiêm trường hợp vi phạm, kể cả việc khai báo không trung thực, không chỉ với tai nạn đã xảy ra mà cả trong quá trình giám sát an toàn lao động.
Bên cạnh đó, cần nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung các quy định, quy trình, phương pháp và công cụ kiểm tra, tăng cường phương tiện và nhân lực thực hiện quan trắc an toàn lao động. Cùng với việc người sử dụng lao động và người lao động tuân thủ quy định của pháp luật, thực hành kỹ thuật bảo đảm an toàn lao động, tăng cường hơn nữa việc thiết lập kỷ cương trong lao động và việc khai báo và công khai thông tin về an toàn lao động. Thông tin về an toàn lao động phải đến được cơ quan quản lý, người lao động và có thể cả với những người có ý định xin làm việc tại công ty, doanh nghiệp.
Nên khuyến khích doanh nghiệp công khai thông tin về an toàn lao động để minh chứng an toàn lao động tại đơn vị là minh bạch, khách quan. Ví dụ như thông tin về số tai nạn xảy ra trong những năm gần đây, số giờ hoạt động bị ngưng trệ do tai nạn xảy ra, thậm chí là kể cả số người bị chấn thương cần phải chăm sóc y tế.
Việc cung cấp thông tin này không chỉ để thể hiện trách nhiệm của doanh nghiệp mà còn là thông điệp trực tiếp hoặc gián tiếp cảnh báo về giữ gìn an toàn lao động, nếu thông tin là tích cực thì đó có thể sẽ trở thành ưu thế cạnh tranh trong tuyển dụng, thu hút lao động chất lượng cao.
Bên cạnh đó, Nhà nước có thể nghiên cứu để có chính sách ưu đãi phù hợp, xem như là phần thưởng đối với các doanh nghiệp có chỉ số an toàn lao động cao, ví dụ thông qua chính sách ưu đãi về đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
Đề cập thêm vấn đề an toàn lao động ở khu vực không có quan hệ lao động, (khu vực hiện đang chiếm đến hơn 60% lực lượng lao động), đại biểu Lê Văn Khảm nhận thấy, còn có nhiều hạn chế, do đó trong thời gian tới cần phải tăng cường việc thực thi pháp luật về báo cáo an toàn lao động ở khu vực không có quan hệ lao động, đặc biệt là vai trò của Ủy ban nhân dân cấp xã và cơ sở khám, chữa bệnh. Cần có cơ chế để khuyến khích cá nhân người lao động báo cáo cũng như hỗ trợ người thực hiện việc thu thập thông tin.
“Việc thông tin về an toàn lao động ở khu vực không có quan hệ lao động không chỉ có giá trị về quản lý lao động mà còn là cách để truyền thông về thực hành an toàn phòng, chống tai nạn, thương tích trong cộng đồng, đồng thời đây cũng là thông điệp để khuyến khích sự tham gia phát triển loại hình bảo hiểm xã hội tự nguyện về bảo hiểm tai nạn lao động cho người trong độ tuổi lao động”, đại biểu Lê Văn Khảm nhấn mạnh.
