Bạo hành người cao tuổi: Cảnh báo từ những vụ việc đau lòng

Những nỗi đau phía sau cánh cửa gia đình

Tối 15/5, dư luận cả nước bức xúc trước đoạn video lan truyền trên mạng xã hội ghi lại cảnh một người đàn ông liên tục chửi bới, đe dọa mẹ ruột tại xã Kỳ Hoa, tỉnh Hà Tĩnh. Trong clip, người con cầm gậy đứng trên thềm nhà, buông những lời lẽ thô tục, trong khi người mẹ ngoài 70 tuổi lặng lẽ chuyển từng bao lúa ngoài sân. Hình ảnh người mẹ già cặm cụi lao động giữa những tiếng quát tháo cay nghiệt khiến nhiều người không khỏi xót xa.

Qua xác minh, cơ quan chức năng xác định người đàn ông là B.X.C. (sinh năm 1990). Nguyên nhân vụ việc xuất phát từ mâu thuẫn bộc phát sau khi người này sử dụng rượu bia. Trong lúc phụ mẹ chuyển lúa, do làm đổ lúa nên hai mẹ con xảy ra cãi vã. Dù không phải mâu thuẫn kéo dài, hành vi thiếu kiềm chế của người con vẫn gây tổn thương nghiêm trọng về tinh thần đối với người mẹ già và làm dấy lên làn sóng phẫn nộ trong dư luận.

Công an xã Kỳ Hoa đã triệu tập và làm việc đối với B.X.C. (Ảnh Công an xã Kỳ Hoa)

Đau lòng hơn là vụ án từng xảy ra tại Hưng Yên, xuất phát từ mâu thuẫn trong việc phân chia đất đai giữa mẹ và các con. Bi kịch ấy khiến người mẹ tử vong, nhiều người trong gia đình thương vong, người còn sống phải nhận bản án nghiêm khắc của pháp luật. Chỉ vì lòng tham và những mâu thuẫn không được giải quyết đúng cách, một gia đình đã tan nát, để lại bài học đắt giá về đạo đức và tình thân.

Đó chỉ là hai trong số nhiều vụ việc cho thấy một thực tế đáng lo ngại, đó là vẫn còn không ít NCT đang phải chịu những tổn thương về thể chất, tinh thần ngay trong chính gia đình mình. Có người bị xúc phạm, đe dọa, bỏ mặc; có người bị lệ thuộc về kinh tế hoặc phải âm thầm chịu đựng vì không muốn con cháu vướng vào vòng lao lý. Nỗi đau lớn nhất của họ không chỉ là những lời mắng chửi hay hành vi bạo lực, mà còn là cảm giác cô đơn, bất lực khi người gây tổn thương lại chính là những người thân yêu nhất.

Theo cơ quan chức năng, phần lớn NCT thường chọn cách im lặng vì muốn giữ gìn hòa khí gia đình, không muốn con cháu vướng vòng lao lý. Sự nhẫn nhịn ấy vô tình khiến nhiều hành vi bạo hành kéo dài, không được phát hiện, can thiệp kịp thời. Đằng sau cánh cửa của không ít gia đình, những nỗi đau tuổi già vẫn âm thầm tồn tại, đòi hỏi sự quan tâm, trách nhiệm, những giải pháp bảo vệ thiết thực hơn từ gia đình và toàn xã hội.

Bảo vệ NCT bắt đầu từ mỗi gia đình

Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh. Cùng với việc hoàn thiện chính sách an sinh, chăm sóc sức khỏe và phát huy vai trò NCT, việc xây dựng môi trường gia đình an toàn, yêu thương và tôn trọng NCT càng trở nên cấp thiết.

Hiện trường vụ án 3 cô con gái tẩm xăng đốt mẹ ruột ở Hưng Yên.

Các chuyên gia cho rằng, chăm sóc NCT không chỉ là bảo đảm cơm ăn, thuốc uống hay điều kiện sinh hoạt. Điều họ cần hơn cả là sự quan tâm, lắng nghe và cảm giác mình vẫn có vị trí trong gia đình. Một cuộc điện thoại hỏi thăm, một bữa cơm quây quần hay vài phút trò chuyện mỗi ngày đôi khi còn có ý nghĩa hơn nhiều món quà vật chất.

Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách chăm sóc, bảo vệ NCT; Luật Người cao tuổi và Luật Phòng, chống bạo lực gia đình đều có những quy định nghiêm cấm hành vi ngược đãi, xúc phạm, bạo hành NCT. Nhiều mô hình như Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau đã và đang trở thành điểm tựa thiết thực, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho NCT ở cộng đồng.

Tuy nhiên, pháp luật và chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi mỗi gia đình ý thức được trách nhiệm của mình. Không một quy định nào có thể thay thế tình yêu thương, sự kính trọng và đạo hiếu của con cháu đối với ông bà, cha mẹ.

Tuổi già là quãng đời đáng được nghỉ ngơi, an hưởng sau một đời lao động và cống hiến. Không ai đáng phải sống những năm tháng cuối đời trong cô đơn, tủi thân hay nỗi sợ hãi ngay chính ngôi nhà của mình.

Một xã hội nhân văn không chỉ được đo bằng tốc độ phát triển kinh tế hay mức sống vật chất, mà còn được thể hiện qua cách ứng xử với những người yếu thế, đặc biệt là NCT. Để mỗi mái nhà thực sự là nơi bình yên của tuổi già, cần sự chung tay của gia đình, cộng đồng và toàn xã hội. Bởi điều NCT mong mỏi nhất không phải là vật chất đủ đầy, mà là được yêu thương, tôn trọng và sống bình yên trong chính ngôi nhà của mình.