Đời sống 23/05/2026 09:00
Sáng 14/5, TAND khu vực 3 - Hà Nội mở phiên xét xử sơ thẩm Trương Thị Bắc, nữ giúp việc bạo hành cụ bà 82 tuổi từng gây bức xúc dư luận hồi đầu năm nay. Bị cáo Trương Thị Bắc (sinh năm 1979, trú thôn 5, xã Yên Ninh, tỉnh Thanh Hóa) bị tuyên phạt 24 tháng tù về tội “Hành hạ người khác”.
Theo hồ sơ vụ án, ngày 5/6/2017, TAND quận Long Biên (cũ), Hà Nội từng tuyên phạt Trương Thị Bắc 8 tháng tù cho hưởng án treo về tội “Trộm cắp tài sản”. Cáo trạng xác định, cụ bà sinh năm 1944 tuổi cao, sức yếu, không còn khả năng tự chăm sóc nên đầu tháng 12/2025, gia đình thuê Bắc đến chăm sóc tại nhà riêng ở ngõ 190 Lò Đúc, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội. Công việc của Bắc là tắm rửa, vệ sinh cá nhân, nấu ăn và chăm sóc sinh hoạt hằng ngày cho cụ với mức lương 11 triệu đồng/tháng.
 |
| Công an và Viện Kiểm sát thực hiện các biện pháp tố tụng với bị can Bắc. Ảnh: Công an cung cấp Nữ giúp việc Trương Thị Bắc hầu tòa vì hành hạ cụ bà ở Hà Nội. Đại diện Viện Kiểm sát |
Ban đầu, gia đình không phát hiện dấu hiệu bất thường. Chỉ đến khi con trai cụ bà thấy vùng tai, mắt phải cụ bầm tím, trán sưng đỏ rồi kiểm tra camera, sự thật mới hiện ra đầy ám ảnh. Trong các đoạn clip được trích xuất, người phụ nữ nhận tiền để chăm sóc bệnh nhân liên tục tát vào mặt cụ già, bóp cổ, túm tóc, dẫm chân lên đùi, kéo lê người bệnh trên giường như một món đồ vô tri.
Điều khiến nhiều người day dứt không chỉ là hành vi bạo hành mà còn là sự bất lực hoàn toàn của nạn nhân. Một cụ bà già yếu, không còn khả năng phản kháng, không thể tự vệ, thậm chí không thể kể lại nỗi đau của mình. Những cú đánh ấy không chỉ gây tổn hại 4% sức khỏe theo kết luận giám định mà còn chà đạp lên nhân phẩm của một con người ở giai đoạn yếu đuối nhất cuộc đời.
Tại tòa, bị cáo Trương Thị Bắc nhiều lần lí nhí, quanh co rồi cuối cùng thừa nhận hành vi sau khi đoạn clip được trình chiếu công khai. Lý do bị cáo đưa ra là “bực tức” vì cụ bà không phối hợp trong sinh hoạt, thay bỉm, vệ sinh cá nhân. Nhưng không một lý do nào có thể biện minh cho việc hành hạ một người già bệnh tật.
Theo chuyên gia tâm lý, người chăm sóc bệnh nhân lâu ngày rất dễ rơi vào trạng thái căng thẳng nếu không được hỗ trợ về kỹ năng và tinh thần. Tuy nhiên, áp lực không thể trở thành cái cớ để hợp thức hóa hành vi bạo lực. “Điều nguy hiểm nhất là khi người chăm sóc xem người bệnh như gánh nặng thay vì một con người cần được bảo vệ. Sự nhẫn nại mất đi, bạo hành rất dễ xảy ra”, chuyên gia nhận định.
Nghề chăm sóc NCT là công việc đặc biệt, đòi hỏi không chỉ sức lực mà còn cần sự kiên nhẫn, lòng trắc ẩn và đạo đức nghề nghiệp. Người già sau tai biến thường mất kiểm soát hành vi, trí nhớ suy giảm, phụ thuộc hoàn toàn vào người khác trong sinh hoạt hằng ngày. Những việc tưởng chừng nhỏ nhặt như thay quần áo, cho uống thuốc hay vệ sinh cá nhân cũng dễ khiến người chăm sóc mệt mỏi nếu thiếu sự cảm thông. Nhưng ranh giới giữa áp lực công việc và hành vi bạo lực là điều không thể bị xóa nhòa.
Điều đáng lo ngại, đây không phải vụ việc cá biệt. Những năm gần đây, nhiều vụ bạo hành người già, trẻ nhỏ, người bệnh bị phát hiện qua camera giám sát. Có người giúp việc đánh đập cụ già vì “khó tính”, có bảo mẫu hành hạ trẻ em vì “quấy khóc”. Điểm chung của các vụ việc là nạn nhân đều thuộc nhóm yếu thế, không đủ khả năng tự bảo vệ mình.
Trong xã hội hiện đại, khi nhiều gia đình buộc phải thuê người chăm sóc do áp lực mưu sinh, niềm tin trở thành thứ tài sản mong manh. Người ta giao cha mẹ già yếu cho người khác chăm nom bằng tất cả sự kỳ vọng, nhưng chỉ một phút lơ là cũng có thể dẫn tới bi kịch kéo dài nhiều tháng.
Luật sư Phạm Văn Tuấn, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho rằng, các vụ bạo hành NCT không còn đơn thuần là câu chuyện đạo đức mà đã trở thành vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc dưới góc độ pháp luật và an sinh xã hội. Theo đó, nhiều gia đình hiện nay thuê người chăm sóc theo hình thức tự phát, thiếu hợp đồng ràng buộc, không xác minh nhân thân, cũng không có quy trình kiểm tra định kỳ nên tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Vụ án của Trương Thị Bắc cũng đặt ra khoảng trống đáng suy nghĩ trong công tác quản lý lao động chăm sóc tại gia đình. Một người từng có tiền án vẫn dễ dàng tiếp tục làm công việc tiếp xúc trực tiếp với người già bệnh tật mà không gặp bất kỳ rào cản nào. Trong khi đó, phần lớn người giúp việc hiện nay chưa được đào tạo bài bản về kỹ năng chăm sóc y tế, xử lý tâm lý hay ứng phó với bệnh nhân cao tuổi.
Người già là những người đã đi gần hết một đời người. Họ từng lao động, hy sinh, nuôi dạy con cháu góp phần dựng xây gia đình, xã hội. Khi tuổi tác khiến họ không còn minh mẫn hay khỏe mạnh, điều họ cần nhất không phải là sự thương hại mà là được đối xử tử tế và tôn trọng.
Không ai có quyền trút sự nóng nảy lên một người già đang nằm liệt giường. Cũng không ai được phép coi sự yếu đuối của người khác là lý do để bạo hành. Một xã hội văn minh không chỉ được đo bằng tốc độ phát triển kinh tế hay những tòa nhà cao tầng, mà còn ở cách con người đối xử với những người yếu thế nhất.
Phiên tòa rồi sẽ khép lại, bị cáo sẽ phải trả giá trước pháp luật. Nhưng nỗi đau của cụ bà 82 tuổi có lẽ còn ám ảnh rất lâu đối với những ai từng xem đoạn clip ấy. Bởi trong ánh mắt hoảng sợ của người mẹ già nua không chỉ là đau đớn thể xác, mà còn là cảm giác bị bỏ rơi ngay tại nơi lẽ ra phải an toàn nhất.
