Xây nhà ở xã hội hay hạ giá nhà?

Bẵng đi mấy năm hỏi thăm được biết căn hộ hơn 1,3 tỉ đồng đó nay đã có giá 2,5 tỉ đồng (đã có một số hộ cùng chung cư giao dịch giá đó). Vậy là chỉ sau 5 năm giá chung cư tòa nhà này đã tăng gần gấp đôi trong khi thu nhập của người thu nhập thấp khó có thể tăng nhanh chóng như vậy.

Hiện Nhà nước đang đề ra mục tiêu đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030. Để đối tượng thu nhập thấp có thể tiếp cận được loại hình nhà ở này thì tất nhiên giá cả là điều tiên quyết. Muốn hạ được giá nhà thì Nhà nước buộc phải có cơ chế ưu đãi về đất đai, thuế phí mà thực chất đó là sự bao cấp về giá.

Trong nền kinh tế thị trường, yếu tố bao cấp giúp giá cả có sự chênh lệch và nó dễ trở thành mảnh đất cho sự lợi dụng, trục lợi chính sách, cuối cùng việc thụ hưởng chính sách chưa chắc đã đến đúng đối tượng. Với mức giá chung cư bình dân tại các quận nội thành Hà Nội hiện tại (chừng trên 30 triệu đồng/m2) thì người thu nhập thấp vẫn rất khó có khả năng tài chính để đáp ứng.

Một trong những nguyên nhân khiến giá chung cư bình dân tăng cao như hiện nay là do thiếu nguồn cung. Các doanh nghiệp bất động sản chỉ chú tâm vào phân khúc căn hộ trung và cao cấp bởi nó mang lại lợi nhuận hấp dẫn hơn. Chính yếu tố giá chung cư hạng sang bị đẩy lên cao kết hợp hạn chế nguồn cung phân khúc thấp đã góp phần kéo theo nhà ở bình dân tăng giá nhanh thời gian qua.

Đã có những ý kiến chuyên gia đề xuất bỏ chính sách bao cấp trong xây dựng chung cư cho người thu nhập thấp, để thị trường vận hành đúng bản chất nền kinh tế thị trường.

Nhà nước nên điều chỉnh thị trường bằng cách quy hoạch về khu vực, số lượng căn hộ bảo đảm cân đối các phân khúc, loại hình chung cư phù hợp nhu cầu thực tiễn của đa số người dân. Song song với đó là siết chặt quản lí hoạt động đầu cơ, mua bán nhà của người không có nhu cầu nhà ở bằng chính sách thuế, phí. Các chính sách được thực hiện đồng bộ, phù hợp mới có thể hạ giá nhà ở, nhất là phân khúc chung cư bình dân.