Ông Dé nhớ lại, trước đây cuộc sống gia đình nhiều khó khăn, vợ chồng đông con, thu nhập chủ yếu từ lao động chân tay. Ông phải làm nhiều nghề để trang trải cuộc sống, nuôi con ăn học. Nghề trồng măng vốn có từ lâu nhưng diện tích nhỏ lẻ, cách làm manh mún nên hiệu quả thấp. Không muốn cái nghèo kéo dài, ông từng bước cải tạo vườn, quy hoạch lại diện tích, lựa chọn giống măng phù hợp.
Qua thực tế, ông nhận thấy cây măng thích hợp với đất tơi xốp, đủ ẩm và thoát nước tốt ở địa phương. “Đất hợp với cây măng nhưng muốn cây khỏe, măng sai phải chịu khó chăm sóc”, ông Dé chia sẻ. Ông loại bỏ cây già, giữ cây khỏe làm giống, phát quang, vun gốc, bổ sung phân bón.
![]() |
| Ông Nguyễn Văn Dé. |
Hơn 40 năm gắn bó với cây măng, ông Dé cho rằng muốn vườn phát triển tốt, trước hết phải chọn giống khỏe, sạch bệnh, phù hợp thổ nhưỡng. Đất cần tơi xốp, thoát nước tốt; trong quá trình chăm sóc phải thường xuyên làm cỏ, vun gốc, bổ sung dinh dưỡng và tỉa bớt cây mọc dày. Theo ông, chăm măng là việc quanh năm, từ đất đến từng gốc cây. Sau mỗi vụ thu hoạch, cây già, yếu được loại bỏ, cây non, khỏe được giữ lại để phục hồi. “Cây có thời gian nghỉ, đủ dinh dưỡng thì vụ sau mới cho măng tốt”, ông chia sẻ.
Cách làm của ông là kết hợp giữa thu hoạch măng và nhân giống. Từ khoảng tháng 6 đến tháng 11 hằng năm, ông tập trung thu hoạch măng bán cho thương lái. Đến tháng 12, khi bước vào thời điểm thích hợp, ông lựa chọn những cây khỏe để nhân giống, chiết cành, bán cho bà con có nhu cầu. Măng hiện được bán với giá khoảng 25.000 đồng/kg. Không chỉ bán măng, ông còn tận dụng các sản phẩm từ vườn để giảm chi phí sản xuất.
Những cây già được loại bỏ để tạo điều kiện cho cây non phát triển; lá và các phụ phẩm được tận dụng hợp lý. Phần thu nhập từ măng lại tiếp tục được đầu tư trở lại cho vườn, mua phân bón, chăm sóc cây. Cứ thế, vườn măng được duy trì và mở rộng theo cách lấy ngắn nuôi dài. Nhờ kiên trì với hướng đi đã chọn, từ một gia đình từng nhiều năm khó khăn, cuộc sống của ông Dé nay đã ổn định hơn. Vườn măng không chỉ mang lại nguồn thu khoảng 200 triệu đồng mỗi năm mà còn trở thành nơi ông gửi gắm kinh nghiệm, chia sẻ cây giống và cách chăm sóc với bà con trong vùng.
Ông Nguyễn Hữu Dư, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tiên Lương, đánh giá: “Ông Nguyễn Văn Dé chịu khó, có nghị lực, gắn bó lâu năm với nghề trồng măng. Dù bị dị tật chân bẩm sinh, ông không trông chờ, ỷ lại mà luôn nỗ lực lao động, phát triển kinh tế gia đình. Mô hình phù hợp điều kiện đất đai, mang lại hiệu quả kinh tế, là kinh nghiệm để bà con tham khảo. Những diện tích đất vườn, đất sản xuất bỏ hoang hoặc kém hiệu quả, nếu phù hợp thổ nhưỡng, có thể chuyển sang trồng măng để khai thác đất, tăng thu nhập”.
Đôi chân không lành lặn không thể ngăn ông Dé bền bỉ gắn bó với cây măng suốt hơn 40 năm. Mô hình cho thấy, nếu biết cải tạo đất bỏ hoang, lựa chọn cây trồng phù hợp và mạnh dạn thay đổi cách làm, người nông dân hoàn toàn có thể biến đất đai thành nguồn thu nhập, vươn lên làm giàu chính đáng.

