 |
| Miến gạo Tân Giao phơi trên những chiếc trành bằng tre, nứa |
Miến gạo Tân Giao là một sản phẩm đã có mặt trên thị trường 24 năm qua. Người đặt nền móng đầu tiên cho sự phát triển này là ông Trương Hữu Hoa - một người con ưu tú (thế hệ 7X) của thôn Tân Giao.
Thời điểm đó, nhận thấy tiềm năng từ hạt gạo quê hương, ông Hoa đã lặn lội đi học tập kinh nghiệm sản xuất miến tại các vùng quê khác, quyết tâm mang kỹ thuật về áp dụng tại địa phương. Từ những bước đi chập chững ban đầu với không ít khó khăn, ông Hoa đã thành công và dạy nghề cho các hộ khác. Nghề làm miến đã từng bước được bà con Tân Giao hưởng ứng và nhân rộng.
Nhờ sự kết hợp giữa bàn tay khéo léo của người thợ và việc ứng dụng máy móc vào sản xuất, nghề miến gạo Tân Giao không ngừng nâng cao cả về quy mô lẫn chất lượng. Năm 2016, địa phương chính thức được công nhận là làng nghề, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình khẳng định thương hiệu miến gạo. Đời sống của người dân dần ổn định và nâng cao, bộ mặt quê hương dần đổi mới, phát triển. Nghề làm miến gạo đã tạo cho Tân Giao một sức sống mới.
 |
| Sản phẩm miến sợi nhỏ - đặc trưng của làng nghề miến gạo Tân Giao |
Miến gạo Tân Giao đạt chứng nhận OCOP 3 sao năm 2018, đến năm 2022 được nâng hạng 4 sao. Đây là những dấu mộc quan trọng, khẳng định sự nỗ lực, cố gắng của những người làm nghề và sự quan tâm, chỉ đạo, định hướng của chính quyền địa phương.
Anh Đào Thanh Khiết - cán bộ phòng Kinh tế xã Thăng Bình chia sẻ: “Để có được những sản phẩm chất lượng hôm nay, ngay từ những năm hình thành làng nghề, địa phương đã quy hoạch vùng trồng nguyên liệu quy mô khoảng 10ha. Vùng nguyên liệu này đã được cấp mã vùng trồng để định danh, chuẩn hóa quy trình canh tác, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc hạt gạo - nguyên liệu làm nên sợi miến Tân Giao. Nghề này đã giúp các hộ dân nâng cao thu nhập, nâng cao chất lượng đời sống, đồng thời góp phần quan trọng vào việc ổn định và phát triển nền kinh tế xã nhà”.
Hiện tại, làng nghề miến gạo Tân Giao đã quy tụ khoảng 50 hộ gia đình tham gia sản xuất. Sự ra đời của Hợp tác xã miến gạo tại địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết các hộ dân, tạo nên sức mạnh tổng hợp và nâng cao hiệu quả kinh tế. Mỗi năm, Hợp tác xã cung cấp ra thị trường khoảng 800 tấn sản phẩm, đem lại lợi ích kinh tế lớn, trở thành một trong những ngành nghề tiêu biểu của xã Thăng Bình.
Điểm cốt lõi tạo nên nét riêng của miến Tân Giao chính là chất lượng nguyên liệu. Sản phẩm được làm hoàn toàn từ nguồn gạo sạch, trồng tại địa phương, trải qua quy trình chế biến khắt khe, tuân thủ nghiêm ngặt quy định vệ sinh an toàn thực phẩm: ngâm gạo, nghiền - ép bột, ép sợi, ủ miến, rửa sạch, phơi nắng. Thành phẩm ra đời là những sợi miến dai, trắng trong, không chất bảo quản, giữ trọn hương vị tự nhiên đặc trưng. Nhờ uy tín ấy, miến gạo Tân Giao không chỉ phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong tỉnh, sản phẩm hiện đã theo chân các thương lái và kênh phân phối hiện đại vươn rộng ra thị trường toàn quốc.
 |
| Máy ép sợi tại cơ sở miến gạo Toàn Hồng |
Tại Tân Giao, chúng tôi vào thăm cơ sở sản xuất miến gạo Toàn Hồng - một trong những hộ sản xuất miến gạo quy mô lớn nhất tại địa phương. Trong không khí lao động khẩn trương, với 02 máy ép sợi hoạt động liên tục, cơ sở Toàn Hồng hiện tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động tại chỗ (trong đó có 02 người cao tuổi của gia đình).
Anh Trần Hữu Toàn, chủ cơ sở miến gạo Toàn Hồng chia sẻ: “Tôi làm nghề sản xuất miến gạo được 20 năm rồi. Nghề này tuy vất vả nhưng tạo việc làm và thu nhập thường xuyên cho gia đình. Quy trình sản xuất không khó, quan trọng nhất là đảm bảo chuẩn nguyên liệu đầu vào và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, sợi miến có dai mềm, thơm ngon hay không cũng còn phụ thuộc nhiều vào thời tiết vì chúng tôi phơi miến bằng ánh nắng tự nhiên. Sợi miến nếu đem sấy sẽ bị giòn và gãy”.
Ngoài miến gạo, cơ sở Toàn Hồng còn cung cấp rất nhiều mã hàng theo nhu cầu của khách đặt: Miến sợi to, sợi nhỏ, sợi bánh đa; miến phơi trành, phơi sào (kích thước sợi và độ dài, ngắn có thể điều chỉnh theo nhu cầu đơn hàng).
 |
| Chị Lại Thị Hồng (cơ sở miến gạo Toàn Hồng) đang phơi miến bằng sào nứa |
Không đơn thuần là một nghề phụ lúc nông nhàn, làng nghề miến gạo Tân Giao đã trở thành trụ cột kinh tế vững chắc của địa phương; tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động tại chỗ, đặc biệt là tạo sinh kế phù hợp cho người dân trong độ tuổi trung niên và cao tuổi. Việc phát triển làng nghề cũng thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn xã Thăng Bình theo hướng tăng tỷ trọng ngành nghề, dịch vụ và giảm sự phụ thuộc vào nông nghiệp.
Trong chặng đường tới, việc bảo tồn và phát triển làng nghề miến gạo Tân Giao không chỉ dừng lại ở hiệu quả kinh tế đơn thuần. Đây còn là câu chuyện gìn giữ, bảo tồn nét đẹp văn hóa làng nghề và quảng bá hình ảnh quê hương. Với sự đồng hành, hỗ trợ từ chính quyền địa phương, làng nghề miến gạo Tân Giao đang ngày càng khẳng định vị thế quan trọng, trở thành trụ cột trong xây dựng kinh tế nông thôn bền vững.
