Vụ ông chủ Công ty TS Vina bỗng nhiên “vắng mặt”: Cần khởi kiện doanh nghiệp theo pháp luật Việt Nam

“Tắc” bởi nếu kiện thì chỉ thu được ít máy móc cũ!?

Theo xác minh của chúng tôi, hiện các cơ quan chức năng và UBND tỉnh Thanh Hóa hiểu rất rõ sự việc. Theo đó Công ty TS Vina có những khoản nợ công nhân và các đối tác rất lớn, lớn nhất là nợ BHXH hơn 18 tỉ đồng. Do đó, ảnh hưởng đến quyền lợi vật chất, đời sống của công nhân, khiến họ rất hoang mang, có lúc gây xáo trộn một vùng quê vốn yên lành… Trong khi đó, chủ doanh nghiệp nước ngoài lại “vắng mặt”. Vì vậy, việc đòi lại quyền lợi cho công nhân, người lao động không thể không làm. Nhưng, làm cách nào, làm như thế nào… thì hầu như tất cả còn lúng túng.

Qua ý kiến trao đổi của báo chí, của lãnh đạo các cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa, ai cũng nhận thấy chỗ khó khăn nhất để giải quyết sự việc, đó là: Do chủ doanh nghiệp là người nước ngoài, nên việc liên lạc, triệu tập rất khó khăn. Nếu Công ty tiếp tục chây ỳ, chỉ có con đường khởi kiện ra Tòa. Song, nếu người lao động có thắng kiện, việc thi hành án cũng không hề dễ, bởi tài sản trên đất của doanh nghiệp như nhà xưởng, máy may đã qua sử dụng… có giá trị kinh tế rất thấp. Khi trao đổi ý kiến với phóng viên, các vị: Vũ Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Liên đoàn lao động tỉnh; Trịnh Ngọc Dũng, Giám đốc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh; Hoàng Văn Hùng, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thanh Hóa, đều khá thống nhất trước điều kiện khó khăn đó. Ông Trịnh Ngọc Dũng rất am hiểu, thông cảm với công nhân, lao động bị xâm hại quyền lợi, nhất là với những người chuẩn bị về hưu. “Ví dụ thiếu thời gian cốt để nghỉ hưu, thì phải tự đóng tiền vào. Đây là bài toán rất khó, quanh đi quẩn lại chỉ thiệt cho người lao động” – ông Dũng nói.

Trụ sở Công ty TNHH TS Vina, nơi ông chủ đang có dấu hiệu trốn nợ

Theo ông Ngô Hoàng Kỳ, Ủy viên UBND, Chánh văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa, tỉnh đang giao cho các sở, ngành có liên quan báo cáo, tham mưu để tỉnh có hướng giải quyết. Cũng theo ông Kỳ, nếu doanh nghiệp đầu tư một cách chính thống, thì căn cứ vào Luật Đầu tư để áp dụng sẽ dễ hơn. Nhưng Công ty TS Vina lại thông qua hình thức thuê lại đất của doanh nghiệp khác trong nước, nên khó khăn hơn trong quá trình giải quyết.

Nên khởi kiện doanh nghiệp để tháo gỡ ách tắc

Rất đồng tình với các ý kiến của đại diện các cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa, về điểm “ách tắc” trong việc đòi quyền lợi cho công nhân từ tay Công ty TS Vina. Tuy nhiên, theo chúng tôi nhìn nhận, việc giải quyết mâu thuẫn đối nghịch về quyền lợi, giữa người lao động và doanh nghiệp như trên, cần nhìn ít nhất trên 2 khía cạnh: quyền lợi vật chất và quyền lợi tinh thần, danh dự. Vậy, không nên vì nếu kiện thì khi thi hành án, công nhân cũng chỉ lấy được ít nhà xưởng, máy may đã qua sử dụng, không đáng là bao so với thiệt thòi, mất mát của họ… mà loai bỏ phương án khởi kiện Công ty TS Vina ra Tòa án Việt Nam, để lấy lại tinh thần, danh dự cho công nhân (ngoài một số lợi ích vật chất như đã nói). Qua đó để khẳng định hiệu quả quản lí Nhà nước đối với hoạt động của doanh nghiệp nói chung, doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài nói riêng; phát hiện những khiếm khuyết trong công tác quản lí và “lỗ hổng” pháp luật (nếu có) trong lĩnh vực quản lí rất phức tạp này.

Vậy, phương án khởi kiện Công ty TS Vina trong việc nợ BHXH của công nhân, nên được thực hiện bởi các cơ quan chức năng, ban, ngành được pháp luật quy định. Trong buổi làm việc với báo chí, ông Nguyễn Ngọc Khang, Giám đốc BHXH huyện Yên Định cho biết: “Công ty TS Vina nợ chúng tôi từ tháng 4/2017. Đã có nhiều đoàn liên ngành của tỉnh, của Trung ương về kiểm tra, có lần xử phạt đối với doanh nghiệp hàng trăm triệu đồng. Công ty đã nộp phạt và vạch ra kế hoạch trả nợ, nhưng thực tế lại không thực hiện. Hiện số nợ đã lên đến hơn 18 tỉ đồng. Tôi khẳng định, đây là sự chây ỳ của ông chủ doanh nghiệp. Tình trạng doanh nghiệp nước ngoài, nếu cứ làm ăn thua lỗ rồi bỏ đi, để lại hậu quả là mất trật tự an ninh trên địa bàn, dân mất quyền lợi, ai sẽ chịu trách nhiệm? Tôi đề nghị công an vào cuộc, làm rõ các công nợ để có biện pháp giải quyết. Lẽ nào Nhà nước ta lại phải gánh chịu hậu quả?”.

Công nhân của Công ty TS Vina nhiều lần đình công để đòi quyền lợi

Khi đề cập vấn đề tìm giải pháp đòi quyền lợi cho công nhân, ông Vũ Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Liên đoàn lao động tỉnh Thanh Hóa vẫn cho rằng, nếu kiện thì công nhân vẫn chịu phần thua thiệt, nhưng ông đã khẳng định: “Đối với Công ty TS Vina, các đoàn thanh tra liên ngành của tỉnh, của Trung ương xử phạt rất nhiều lần, từ năm 2014 đến năm 2019 rồi. Giờ chỉ còn cách khởi kiện, chúng tôi sẵn sàng nhận ủy quyền, để đồng hành cùng người lao động”.

Về ý kiến cho rằng: Hiện các quy định của pháp luật chưa rõ ràng về kiện thương nhân bỏ trốn, nên khó có thể khởi kiện họ. Tuy nhiên, không nên quá lo lắng về điều đó, bởi: Ta kiện ở đây là kiện pháp nhân, cho dù Giám đốc Công ty bỏ trốn, thì pháp nhân vẫn còn nguyên. Do đó, việc đại diện của Công ty phải có mặt khi có giấy triệu tập của Tòa án, để giải quyết vụ kiện dân sự liên quan đến tranh chấp quyền lợi, giữa người lao động với doanh nghiệp, là điều không tránh khỏi và nên thực hiện.

Khởi kiện Công ty TS Vina, cũng rất phù hợp với nguyện vọng của những công nhân, lao động mà phóng viên tiếp xúc. Vợ chồng chị Trịnh Thị Hạnh, công nhân của Công ty TS Vina, người đang “kẹt” món nợ với Công ty, thẳng thắn: “Chúng tôi đề nghị các cơ quan chức năng, nếu cần kể cả Bộ Ngoại giao đưa ông Giám đốc Công ty TS Vina ra Tòa án tranh tụng với chúng tôi. Dù chúng tôi lấy được nợ hay không, thì không thể để chúng tôi làm thuê cho họ mà họ không trả quyền lợi, lại trốn đi như ở chỗ không người”.

Xin tạm mượn ý kiến trên đây của công nhân để làm cái kết bài báo này.