Tóm tắt nội dung vụ án
Tài sản là mảnh 252m2 đất và 1 căn nhà cấp 4, tại tổ 1, ấp 8, xã Nam Cát Tiên, huyện Tân Phú có nguồn gốc do ông Nguyễn Văn Tôn (SN 1934) và bà Phùng Thị Châu (SN 1934) mua của ông Nguyễn Thanh Hải vào ngày 6/12/1989, với giá 50.000 đồng. Ngày 25/01/1990, ông Tôn, bà Châu dựng nhà ở đất trên. Đến 2005, do hoàn cảnh khó khăn nên được chính quyền địa phương và các nhà hảo tâm giúp đỡ ông Tôn, bà Châu xây dựng nhà Đại đoàn kết cấp 4 trên đất mua. Sau khi ông Tôn, bà Châu qua đời, bà Nguyễn Thị Trọng (con ông Tôn và bà Châu) tiếp tục ở, quản lí, sử dụng nhà và đất trên theo di chúc của ông Tôn, bà Châu.
Ngày 20/6/2012, bà Lê Thị Hiện (vợ đã li hôn với ông Nguyễn Thanh Hải) có đơn khởi kiện yêu cầu bà Trọng trả lại đất trên cho bà Hiện. Ngày 6/10/2014, Tòa án Nhân dân (TAND) huyện Tân Phú xét xử sơ thẩm, cho tạm ngưng phiên tòa không tuyên án. Sau đó, bà Trọng nhận được Bản án số 18/2014/DS-ST ngày 6/10/2014 của TAND huyện Tân Phú theo biên bản tống đạt không ghi ngày tháng năm giao nhận.
Ngày 7/8/2015, TAND tỉnh Đồng Nai ban hành Quyết định số 14/2015/QĐ-PT (Quyết định số 14) không chấp nhận việc kháng cáo quá hạn, với lí do bà Trọng kháng cáo quá hạn mà không có lí do chính đáng. Bà Trọng khiếu nại quyết định này. Ngày 6/5/2016, TAND Tối cao có Công văn số 119/TANDTC-VP yêu cầu TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh xem xét và giải quyết yêu cầu của bà Trọng theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, đến nay TAND Cấp cao vẫn chưa xem xét, giải quyết.
 |
| Bà Nguyễn Thị Trọng trước ngôi nhà Đại đoàn kết sắp bị cưỡng chế. |
Những mâu thuẫn cần làm sáng tỏMột: Quyết định số 14 nhận định: Ngày 23/10/2014, ông Nguyễn Văn Hợi là Trưởng ấp 8, xã Nam Cát Tiên đã tống đạt 3 Bản án số 18/2014/DS-ST ngày 6/10/2014 của TAND huyện Tân Phú cho bà Trọng, nhưng bà không đồng ý kí nhận vào biên bản bàn giao bản án sơ thẩm dân sự. Tuy nhiên, nhận định này là thiếu khách quan, vì người trực tiếp giao bản án là bà Lý Thị Chuyên, không phải là ông Nguyễn Văn Hợi như nhận định của TAND tỉnh Đồng Nai; Biên bản giao bản án dân sự sơ thẩm của TAND huyện Tân Phú không ghi rõ ngày tháng năm, nên không có căn cứ cho rằng việc kháng cáo của bà Trọng là quá hạn. Khi nhận 3 Bản án sơ thẩm số 18/2014/DS-ST ngày 6/10/2014 của TAND huyện Tân Phú, bà Trọng có kí nhận vào biên bản giao bản án dân sự sơ thẩm.
Hai: Tại Tòa, ông Hải trình bày: Năm 1989, vợ chồng ông bà có thỏa thuận miệng là cho ông Tôn ở nhờ trên một diện tích đất giáp ao với gia đình ông, bà. Đồng thời, có đề cập, nếu đứa con thứ 6 của ông Tôn là Thống (lúc này Thống bị tật teo cơ do chấn thương đùi còn sống thì cho Thống, nếu anh Thống chẳng may qua đời sớm thì cho vợ chồng ông Tôn ở đến cuối đời sẽ trả lại). Việc thỏa thuận này chỉ nói miệng và giữa ông bà và ông Tôn biết. Giấy sang nhượng đất mà ông viết tay cho ông Tôn vào 21/7/2007, được lập trong hoàn cảnh khi ông đi xa về, ông và ông Tôn ngồi nhậu với nhau. Thời điểm này vợ chồng ông đã li hôn.
Tuy nhiên, tại “Giấy sang nhượng đất ở”, ông Hải viết: “Anh Tôn đã đưa số tiền cho chị Hiện. Từ ngày 6/12/1089, hai bên đã thỏa thuận mua bán xong. 50.000 đồng. Đến ngày 10/1/1989, anh Tôn mới chuyển nhà, đắp nền. Ngày 25/1 cất nhà ở. Từ ngày 25/1/1990, gia đình tôi viết giấy sang nhượng này để anh Tôn được quyền sử dụng 252m2 đất đang sử dụng” (Hết trích).
Như vậy, lời khai của ông Hải tại Tòa có mâu thuẫn: Ông Hải có viết giấy sang nhượng, chứ không phải thỏa thuận miệng. Ngày 25/1/1990, ông Hải viết giấy cho ông Tôn được quyền sử dụng 252m2, chứ không phải ông Hải viết giấy sang nhượng vào ngày 21/7/2007. Thế nhưng, mặc dù có mâu thuẫn trong lời khai và “giấy sang nhượng đất ở”, nhưng không hiểu vô tình hay cố ý mà HĐXX phiên tòa sơ thẩm lại không biết, không xem xét (?!)
Ba: HĐXX phiên tòa sơ thẩm, nhận định: “Nguồn gốc thửa đất mà các bên tranh chấp có diện tích 426,3m2 hiện nay bà Trọng đang quản lí nằm trong thửa 36, tờ bản đồ số 8, tờ bản đồ UBND xã Nam Cát Tiên có tổng diện tích 557.7 m2, thuộc loại đất trồng lúa đây là tài sản hợp pháp của ông Hài, bà Hiện tạo lập trong thời kì hôn nhân”. Nhưng, HĐXX phiên tòa sơ thẩm đã không xem xét, giải quyết việc ông Hải đã từng viết giấy sang nhượng đất cho ông Tôn được quyền sử dụng 252m2 (trong tổng số 557,7m2).
Bốn: Mặc dù thực tế, ông Hải đã viết giấy tay sang nhượng đất và đồng ý cho gia đình ông Tôn nhận đất sang nhượng để làm nhà ở cho cả gia đình từ tháng 1/1990. Nhưng đến ngày 22/9/1999, UBND huyện Tân Phú vẫn cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Hải (bao gồm luôn diện tích 557,7m2 thửa 36 tờ bản đồ số 8 tờ bản đồ UBND xã Nam Cát Tiên; tức là cấp luôn cả phần đất 252m2 ông Hải đã sang nhượng và thực tế đất này đã được gia đình ông Tôn quản lí, sử dụng hợp pháp). Như vậy, tình tiết UBND huyện Tân Phú cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Hải nói trên là có dấu hiệu vi phạm Điều 21 Luật Đất đai năm 1993. Thế nhưng, HĐXX phiên tòa sơ thẩm đã “quên” không xem xét đến tình tiết này. Đây cũng là cơ sở để đương sự - bà Trọng đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án số 18/2014/DS-ST ngày 6/10/2014 của TAND huyện Tân Phú.
Bà Nguyễn Thị Trọng đề nghị tạm dừng cưỡng chế!Trao đổi với phóng viên, bà Trọng cho biết: “Diện tích 557,7m2 đất, thửa 36 tờ bản đồ số 08 đã được UBND xã Nam Cát Tiên xét duyệt cho cha tôi lập nền đất thổ cư, dựng nhà ở từ tháng 1/1990. Đến năm 2005, lại được UBND xã Nam Cát Tiên và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Nam Cát Tiên xác nhận đất (không có tranh chấp) nên ngày 15/9/2005, được ông Võ Tuấn Dũng, Phó Chủ tịch UBND huyện Tân Phú kí Quyết định số 1102/QĐ-UBND tặng nhà “Đại đoàn kết” cho cha tôi. Luật Đất đai quy định, đất không sử dụng bỏ hoang trong 12 tháng liền mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép sẽ bị Nhà nước thu hồi. Thời gian từ năm 1989 đến năm 2015, ông Hải không sử dụng 557,7m2 đất, do đó ông Hải không còn quyền lợi đối với đất này. Trong khi, từ năm 1989 - 2015, gia đình cha tôi trực tiếp quản lí 557,7m2 đất, có đăng kí, kê khai sử dụng, làm nghĩa vụ thuế và nộp tiền sử dụng đất trong suốt 28 năm đầy đủ. Nay cha, mẹ và em trai tàn tật của tôi đã chết hết rồi. Trong hộ gia đình chỉ còn lại một mình tôi sống cô đơn, không chồng con, bệnh tật, nghèo khổ, già yếu, không nơi nương tựa. Quanh năm tôi phải đi làm thuê, làm mướn và sống hấp hối, thoi thóp trong hơi tàn, chờ mong vào sự bình quyền, công minh của pháp luật. Theo Thông báo số 18/TB-CCTHADS ngày 15/112018 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Tân Phú, vào lúc 9 giờ ngày 28/11/2018, sẽ tiến hành cưỡng chế đối với nhà và đất của tôi. Nếu bị cưỡng chế, tôi sẽ buộc phải sống cảnh không nhà, không có nơi để thờ cúng cha mẹ và em trai. Thông qua Báo Người cao tuổi tôi mong muốn được các cấp lãnh đạo, chính quyền và các cơ quan bảo vệ pháp luật kịp thời xem xét giải quyết cho ngưng thi hành việc cưỡng chế, để xem xét giải quyết vụ việc có lí, có tình”.
Mai Thân
