Các bà Doãn Thị Chung (75 tuổi), Lê Thị Tiệm (78 tuổi), Nguyễn Thị Liên (75 tuổi), Nguyễn Thị Dần (74 tuổi) và Trần Thị Liệu (77 tuổi) cùng trú ở khu tập thể Văn Công, phường Vũ Ninh, tỉnh Bắc Ninh là công nhân của Công ty May Đáp Cầu đã nghỉ hưu nhiều năm, hiện đang đứng trước nguy cơ bị mất chỗ ở.
Ngày 12/7/1989, UBND tỉnh Hà Bắc (cũ) nay là tỉnh Bắc Ninh có Quyết định số: 511/UB chuyển giao 2.350m2 đất thuộc Trạm kinh doanh tổng hợp Thị Cầu cho Xí nghiệp May Đáp Cầu (tiền thân Công ty May Đáp Cầu) quản lý và sử dụng mở rộng sản xuất.
Ông Nguyễn Đăng Luận khi đó là Giám đốc Xí nghiệp đề nghị một số công nhân trong đó có 5 bà đến khu đất 2.350m2 (khu tập thể Văn Công) để “trông nhà”, “giữ đất” và nói rằng khu nhà, đất đã được tỉnh giao, hứa sẽ thanh lý làm đất ở khi đủ điều kiện. Theo đó, 5 bà đến khu tập thể Văn Công để ở, đóng tiền đất cho Xí nghiệp theo hình thức khấu trừ lương hàng tháng. Từ đó, các bà sinh sống ổn định, không tranh chấp, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế nhà đất theo thông báo của Công ty May Đáp Cầu.
 |
| Những người cao tuổi đơn thân ở khu tập thể Văn Công, phường Vũ Ninh, tỉnh Bắc Ninh. |
Năm 2015, Công ty May Đáp Cầu phối kết hợp với các cấp chính quyền địa phương bán nhà ở, giao đất cho nhiều hộ gia đình tại đồi Dinh và khu Y tế, phường Vũ Ninh. Công ty có đề nghị 5 bà di chuyển lên đó và lấy lại phần đất ở khu tập thể Văn Công để thực hiện Dự án xây dựng Trường mầm non giai đoạn 2. Tuy nhiên, với lý do khu đất đồi Dinh vẫn là khu đất trống, chưa có có sở hạ tầng cũng như chưa được hỗ trợ, bồi thường hợp lý cho nên các bà đã từ chối.
Theo bà Nguyễn Thị Liên: “Công ty đề nghị chúng tôi lên đó ở (đồi Dinh) - một khu đất trống, không có cơ sở hạ tầng, chúng tôi lấy đâu ra tiền để san lấp, làm nhà, rồi tiền điện, tiền nước. Điều uất ức hơn là, Công ty đang phủ nhận việc thu tiền đất trước đây của chúng tôi nhằm né tránh trách nhiệm bồi thường, ép buộc chúng tôi trả nhà mà không có bất kỳ phương án hỗ trợ nào. Trong khi chỗ ở hiện tại của chị em chúng tôi đang xuống cấp nghiêm trọng, có thể bị sụp, đổ bất kì lúc nào...”
Còn bà Lê Thị Tiệm chia sẻ: “Khi về đây ở, chúng tôi có đóng tiền đất cho Công ty, tiền được khấu trừ vào lương hàng tháng. Năm 2015, tỉnh Bắc Ninh có thu hồi một phần đất ở đây để xây dựng Trường mầm non. Theo đó, phần đất của bà Thơ, bà Minh, ông Bộ, ông Vượng... cũng là công nhân cao tuổi như chúng tôi đều nằm trong khu tập thể Văn Công khi bị thu hồi đều được UBND tỉnh và Công ty tạo điều kiện giao đất ở mới và hỗ trợ tiền đền bù. Cho nên, việc Công ty thu hồi đất của chúng tôi thì cần bồi thường, hỗ trợ và tái định cư như các trường hợp trên...”.
Liên quan đến đơn của 5 hộ cao tuổi đơn thân ở khu tập thể Văn Công, UBND tỉnh Bắc Ninh, các Sở, ban ngành đã có nhiều văn bản, đưa ra nhiều phương án để giải quyết. Cụ thể, ngày 21/9/2021, Sở Xây dựng tỉnh Bắc Ninh có Văn bản số: 1860/SXD-QLN về việc xử lý đối với những trường hợp khu tập thể Văn Công cũ do Công ty May Đáp Cầu quản lý. Theo đó, để giải quyết dứt điểm tình trạng kiến nghị kéo dài của các hộ gia đình, nhằm đảm bảo an toàn về tính mạng và sức khỏe cho người sử dụng. Sở Xây dựng đề nghị Công ty May Đáp Cầu xử lý theo 3 phương án, Phương án 1: Bán quỹ nhà ở hiện nay cho 05 hộ gia đình theo quy định của pháp luật. Việc bán nhà được thực hiện theo trình tự sau: Công ty May Đáp Cầu bàn giao quỹ nhà ở này để Sở Xây dựng quản lý. Sở Xây đựng sẽ hướng dẫn các hộ gia đình hoàn thiện hồ sơ và tổ chức bán nhà theo quy định của pháp luật; Phương án 2: Công ty May Đáp Cầu tạo quỹ nhà ở mới bằng nguồn vốn đầu tư của Công ty May Đáp Cầu theo quy định của pháp luật và bàn giao cho 05 hộ này sử dụng; Phương án 3: Công ty May Đáp Cầu hướng dẫn các hộ dân lập hồ sơ mua nhà ở xã hội đề Sở Xây dựng xem xét, hướng dẫn nộp hồ sơ vào khu nhà ở xã hội phù hợp; đồng thời Công ty May Đáp Cầu có trách nhiệm hỗ trợ về thủ tục pháp lý để các hộ mua nhà theo quy định của pháp luật.
 |
| Nhà ở khu tập thể Văn Công xuống cấp trầm trọng. |
Ngày 9/4/2026, Công ty May Đáp Cầu có Thông báo số: 120-TB/TCLĐ gửi 5 hộ đơn thân ở khu tập thể Văn Công. Theo đó, các hộ sẽ được bố trí 01 gian nhà tập thể khép kín 18m2, đầy đủ công trình bếp, vệ sinh; Công ty May Đáp Cầu hỗ trợ phương tiện và người giúp di chuyển đồ dùng cá nhân về nơi ở mới. Các hộ khi ở tại nhà mới không phải đóng tiền thuê nhà. Nhà ở tập thể chỉ bố trí cho các hộ có tên trên đùng để ở đến khi không có nhu cầu sử dụng nữa thì phải trả lại cho Công ty, các hộ không được quyền giao nhà cho người khác hoặc con cháu sử dụng. Sử dụng nhà đúng mục đích để ở, không được tự ý cơi nới, sửa chữa làm ảnh hưởng đến kết cấu nhà.
Trao đổi với phóng viên, ông Đỗ Anh Dũng, Phó Phòng Tổ chức Lao động, Công ty May Đáp Cầu cho biết: “Vụ việc kéo dài đến nay đã nhiều năm, các cơ quan chức năng đã giải quyết nhiều lần, thậm chí các bà còn có đơn khởi kiện ra Toà nhưng sau đó lại rút đơn. Công ty đưa ra phương án để hỗ trợ nhưng các bà không đồng ý, trong khi phần nhà đất tập thể Văn Công trước đây là Công ty giao để ở chứ có phải bán cho các bà đâu...”.
Liên quan đến vụ việc, luật sư Nguyễn Quang Tâm, Công ty Luật TNHH MTV Phúc Quang, Đoàn luật sư TP Hà Nội cho biết: Nếu Công ty lấy lại nhà, đất của 5 bà để thực hiện dự án thì cần làm rõ đầy đủ nguồn gốc nhà đất, quá trình sử dụng, nghĩa vụ tài chính của các bà và căn cứ pháp lý của việc thu hồi. Theo đó, cần xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hoặc chỗ ở mới phù hợp, bảo đảm các bà có nơi ở lâu dài, ổn định, thay vì chỉ bố trí chỗ ở tạm thời. Luật sư cũng cho rằng cần rà soát các chính sách đối với người có công, người cao tuổi và những trường hợp không có nơi ở khác; đồng thời làm rõ sự khác biệt trong việc giải quyết quyền lợi giữa 5 bà với những trường hợp tương tự trước đây.
Theo luật sư Tâm, “cần một phương án thấu tình, đạt lý” bởi, các bà là phụ nữ đơn thân cao tuổi, đã nghỉ hưu, không có nơi ở khác. Trong đó, có người là thân nhân liệt sĩ, 4 người có Huân chương, Huy chương. Mấu chốt của vụ việc cần được làm rõ, đó là việc Công ty bố trí nhà đất cho 5 bà từ năm 1989; việc có hay không việc thu tiền nhà, tiền đất; căn cứ thu hồi; trách nhiệm giải quyết chỗ ở mới và sự phù hợp của phương án 18 m².
Việc giải quyết không chỉ cần đúng quy định pháp luật, mà còn cần bảo đảm tính nhân văn, ổn định chỗ ở và chính sách tri ân đối với những người đã có quá trình lao động, cống hiến.
Do đó, UBND tỉnh Bắc Ninh và các cơ quan chức năng sớm kiểm tra toàn diện hồ sơ khu tập thể Văn Công, làm rõ nguồn gốc nhà đất, quá trình giao và sử dụng, các khoản tiền đã thực hiện; đồng thời xem xét chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và chính sách đối với người có công, để có phương án giải quyết thấu tình, đạt lý, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của 5 cựu nữ công nhân cao tuổi.
