Vấn đề của hệ tim mạch

Trong các kì trước chúng ta đã cùng tìm hiểu về căn bệnh thiếu máu do thiếu sắt. Một tình trạng gây thiếu máu khác mà nhiều người đã từng nghe đó là thiếu máu hồng cầu hình liềm. Vậy thiếu máu hồng cầu hình liềm là gì, biểu hiện như thế nào, có điều trị được không? Xin mời quý vị theo dõi bài viết dưới đây và các kì tiếp theo để hiểu hơn về căn bệnh này…
Kì 63: Thiếu máu hồng cầu hình liềm
1. Thiếu máu hồng cầu hình liềm là gì?

Thiếu máu hồng cầu hình liềm là một dạng rối loạn máu di truyền, còn được gọi là bệnh hồng cầu hình liềm. Thiếu máu hồng cầu hình liềm ảnh hưởng đến các tế bào hồng cầu, biến chúng từ các đĩa tròn dẻo thành các tế bào hình liềm cứng và dính. Các tế bào hình liềm ngăn cản các tế bào hồng cầu bình thường thực hiện công việc mang oxy đi khắp cơ thể. Tế bào hình liềm cũng không sống lâu như tế bào hồng cầu bình thường. Kết quả là, bạn không có đủ tế bào hồng cầu khỏe mạnh và bạn bị thiếu máu, tình trạng có tên gọi là thiếu máu hồng cầu hình liềm.

Trước đây, những đứa trẻ sinh ra bị bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm hiếm khi sống được thành người lớn. Hiện nay, nhờ phát hiện sớm và các phương pháp điều trị mới, khoảng một nửa số người mắc bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm sống đến độ tuổi 50. Những người bị thiếu máu hồng cầu hình liềm vẫn phải đối mặt với các biến chứng khác có thể đe dọa tính mạng. Tuy nhiên, các bác sĩ có các phương pháp điều trị để giảm nguy cơ biến chứng và giảm bớt các triệu chứng khi chúng xảy ra.

Vấn đề của hệ tim mạch

Bệnh hồng cầu hình liềm (SCD) là một nhóm bệnh rối loạn hồng cầu di truyền. Các tế bào hồng cầu chứa hemoglobin, một loại protein có chức năng vận chuyển oxy. Các tế bào hồng cầu khỏe mạnh có hình tròn, và chúng di chuyển qua các mạch máu nhỏ để mang oxy đến tất cả các bộ phận của cơ thể. Ở những người bị bệnh hồng cầu hình liềm, hemoglobin bất thường, khiến các tế bào hồng cầu trở nên cứng và dính và trông giống như một công cụ nông nghiệp hình chữ C được gọi là “liềm”. Các tế bào hình liềm chết sớm, gây ra tình trạng thiếu hồng cầu liên tục. Ngoài ra, khi chúng di chuyển qua các mạch máu nhỏ, chúng sẽ bị mắc kẹt và làm tắc nghẽn dòng máu. Điều này có thể gây đau và các biến chứng nghiêm trọng khác (các vấn đề sức khỏe) như nhiễm trùng, hội chứng ngực cấp tính và đột qụỵ.

Các tế bào hồng cầu bình thường chứa hemoglobin. Hemoglobin là một loại protein và là thành phần chính của tế bào hồng cầu. Khi gen quy định hemoglobin bị đột biến, nó tạo ra các tế bào hồng cầu có hình liềm không thể điều hướng mạng lưới các mạch máu mang oxy, chất dinh dưỡng và hormone đi khắp cơ thể. Sự khác nhau giữa hồng cầu bình thường và hồng cầu hình liềm:

Hemoglobin bình thường có thể hòa tan trong chất lỏng. Hemoglobin bất thường không hòa tan được và kết thúc tạo thành các khối rắn trong các tế bào hồng cầu.

Các tế bào hồng cầu cần phải linh hoạt để co bóp và trượt theo cách của chúng qua các mạch máu hẹp. Các tế bào hồng cầu hình liềm mang hemoglobin rắn bất thường không thể làm điều đó. Thay vào đó, các tế bào máu có hemoglobin bất thường sẽ chặn các mạch máu và lưu lượng máu.

Tế bào hồng cầu bình thường sống khoảng 120 ngày. Tế bào hồng cầu hình liềm tự hủy trong vòng 10 đến 20 ngày. Thông thường, tủy xương tạo ra đủ tế bào hồng cầu để thay thế các tế bào đang chết. Khi các tế bào chết sớm hơn bình thường, tủy xương sẽ giống như một nhà máy đang đấu tranh để khớp cung với cầu. Khi nhà máy sản xuất tủy xương không thể theo kịp, bạn không có đủ hồng cầu.

2. Nguyên nhân nào gây ra bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm?

Thiếu máu hồng cầu hình liềm là do sự thay đổi trong gen của cơ thể tạo ra hợp chất giàu chất sắt trong tế bào hồng cầu được gọi là hemoglobin. Hemoglobin cho phép các tế bào hồng cầu mang oxy từ phổi đi khắp cơ thể. Hemoglobin liên quan đến bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm làm cho các tế bào hồng cầu trở nên cứng, dính và biến dạng.

Để một đứa trẻ bị ảnh hưởng, cả cha và mẹ phải mang một bản sao của gen tế bào hình liềm - còn được gọi là đặc điểm tế bào hình liềm - và truyền cả hai bản sao của dạng đã thay đổi cho đứa trẻ.

Nếu chỉ có bố hoặc mẹ truyền gen tế bào hình liềm cho con thì đứa trẻ đó sẽ có đặc điểm hồng cầu hình liềm. Với một gen hemoglobin điển hình và một dạng gen bị thay đổi, những người có đặc điểm hồng cầu hình liềm tạo ra cả hemoglobin điển hình và hemoglobin hồng cầu hình liềm.

Máu của họ có thể chứa một số tế bào hình liềm, nhưng người này thường không có triệu chứng. Tuy nhiên, họ là người mang gen biến đổi, có nghĩa là họ có thể truyền gen cho con cái của mình.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh
Phòng khám Chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Hiện tượng bàn chân, bàn tay lạnh, khi nào cần đi khám?

Hiện tượng bàn chân, bàn tay lạnh, khi nào cần đi khám?

Bàn tay, chân lạnh trong mùa Đông là một hiện tượng khá phổ biến, tuy nhiên nhiều khi không trong môi trường lạnh mà nhiều người vẫn gặp hiện tượng này. Nếu bàn tay, chân lạnh tái diễn liên tục và đi kèm với sự thay đổi màu sắc ngón chân, tay cần đi khám vì có thể là dấu hiệu của bệnh lí...
Nấm - dinh dưỡng vàng cho sức khỏe

Nấm - dinh dưỡng vàng cho sức khỏe

Trong Đông Y, từ lâu nấm nói chung, nấm sò vàng nói riêng đã trở thành vị thuốc chữa bệnh quý. Nấm sò vàng còn hỗ trợ điều trị ung thư, hạ đường huyết và giảm Cholesterol trong máu khá hiệu quả. Nếu chúng ta hiểu được tác dụng của nấm sò vàng và ăn thường xuyên thì sẽ giúp cơ thể có một sức khỏe tốt…
Gia hạn giấy đăng ký lưu hành hơn 10.200 loại thuốc, vaccine, sinh phẩm

Gia hạn giấy đăng ký lưu hành hơn 10.200 loại thuốc, vaccine, sinh phẩm

NMO - Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa gia hạn giấy đăng ký lưu hành đối với 46 thuốc, nguyên liệu làm thuốc sản xuất trong nước và nước ngoài, trong đó có 10 thuốc được sản xuất trong nước và 36 thuốc nước ngoài.
Đảng ủy Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế bị kỷ luật

Đảng ủy Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế bị kỷ luật

NMO - Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế vừa tổ chức kỳ họp lần thứ 24 và đưa ra một số kết luận quan trọng, trong đó có việc xem xét, thi hành kỷ luật đối với Đảng ủy Sở Y tế nhiệm kỳ 2020-2025.
Điểm danh những món ăn sáng gây lão hóa làn da nhanh đến chóng mặt

Điểm danh những món ăn sáng gây lão hóa làn da nhanh đến chóng mặt

Bữa ăn sáng có vai trò vô cùng quan trọng đối với sức khỏe của con người. Một bữa sáng lành mạnh, đủ chất không chỉ cung cấp năng lượng cho cả ngày dài lao động mà còn có công dụng giảm cân, ngăn ngừa lão hóa. Ngược lại, những món ăn sáng không phù hợp có thể trở thành tác nhân khiến làn da chảy xệ, lão hóa nhanh chóng.

Tin khác

Biến chứng do sốt xuất huyết dẫn đến chảy máu não

Biến chứng do sốt xuất huyết dẫn đến chảy máu não
Bệnh sốt xuất huyết (sốt Dengue) hiện đang bùng phát mạnh tại Hà Nội và các tỉnh lân cận. Sốt xuất huyết do virsus Dengue gây ra được lan truyền qua đường máu với trung gian truyền bệnh từ muỗi vằn Aedes Aegypti. Đây là bệnh truyền nhiễm khá nguy hiểm vì các biến chứng của bệnh liên quan đến tình trạng rối loạn đông, chảy máu do giảm tiểu cầu...

Các món ăn tẩm bổ cho người cao tuổi mới ốm dậy

Các món ăn tẩm bổ cho người cao tuổi mới ốm dậy
Thời gian khi vừa mới khỏi ốm là lúc cơ thể của người cao tuổi chưa kịp hồi phục, sức đề kháng còn kém. Vì vậy, đây là lúc người cao tuổi rất cần được người thân quan tâm, chăm sóc và nấu các món ăn ngon cho các cụ dùng.

Cứu sống du khách Campuchia đột quỵ do vỡ phình mạch não

Cứu sống du khách Campuchia đột quỵ do vỡ phình mạch não
Tháng 11 vừa qua, Vinmec Đà Nẵng tiếp nhận một nữ du khách người Campuchia bị đột ngột nhức đầu dữ dội, nôn mửa nhiều, các bác sĩ đã nhanh chóng xác định có thể đây là ca đột quỵ. Với tinh thần khẩn trương can thiệp sớm nhất có thể, sử dụng kỹ thuật khó nhưng đạt hiệu quả tối ưu, ekip đã không chỉ cứu tính mạng mà còn giúp người bệnh phục hồi hoàn toàn, không có di chứng.

Một phụ nữ bị ngộ độc bỏng ngô nghi có tẩm cần sa phải nhập viện

Một phụ nữ bị ngộ độc  bỏng ngô nghi có tẩm cần sa phải nhập viện
Thông tin từ Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, hiện Trung tâm đang điều trị cho một bệnh nhân nữ (56 tuổi, ở quận Thanh Xuân, TP Hà Nội) được chẩn đoán bị ngộ độc cần sa sau khi ăn nhầm bỏng ngô nghi có tẩm cần sa.

Đường dây nóng của Công an 30 quận, huyện, thị xã và bệnh viện trên địa bàn Hà Nội

Đường dây nóng của Công an 30 quận, huyện, thị xã và bệnh viện trên địa bàn Hà Nội
NMO - Thời gian gần đây, trên địa bàn cả nước liên tiếp xảy ra một số vụ việc người bệnh, người nhà bệnh nhân hành hung nhân viên y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh.

Những người tuyệt đối không được ăn lòng lợn, ‘nghiện’ đến mấy cũng phải tránh xa

Những người tuyệt đối không được ăn lòng lợn, ‘nghiện’ đến mấy cũng phải tránh xa
Lòng lợn là món ăn ưa thích của khá nhiều người. Thế nhưng không phải ai cũng biết có những ‘đại kỵ’ khi ăn lòng lợn bởi món ăn này có thể gây ngộ độc, nhiễm bệnh, thậm chí nguy hiểm cho tính mạng người ăn.
Xem thêm
Gia hạn giấy đăng ký lưu hành hơn 10.200 loại thuốc, vaccine, sinh phẩm

Gia hạn giấy đăng ký lưu hành hơn 10.200 loại thuốc, vaccine, sinh phẩm

NMO - Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa gia hạn giấy đăng ký lưu hành đối với 46 thuốc, nguyên liệu làm thuốc sản xuất trong nước và nước ngoài, trong đó có 10 thuốc được sản xuất trong nước và 36 thuốc nước ngoài.
Đảng ủy Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế bị kỷ luật

Đảng ủy Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế bị kỷ luật

NMO - Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Thừa Thiên - Huế vừa tổ chức kỳ họp lần thứ 24 và đưa ra một số kết luận quan trọng, trong đó có việc xem xét, thi hành kỷ luật đối với Đảng ủy Sở Y tế nhiệm kỳ 2020-2025.
Cứu sống du khách Campuchia đột quỵ do vỡ phình mạch não

Cứu sống du khách Campuchia đột quỵ do vỡ phình mạch não

Tháng 11 vừa qua, Vinmec Đà Nẵng tiếp nhận một nữ du khách người Campuchia bị đột ngột nhức đầu dữ dội, nôn mửa nhiều, các bác sĩ đã nhanh chóng xác định có thể đây là ca đột quỵ.
Căn bệnh ung thư diễn tiến thầm lặng, thường gặp ở người cao tuổi

Căn bệnh ung thư diễn tiến thầm lặng, thường gặp ở người cao tuổi

Mỗi năm, Bệnh viện Da liễu TPHCM tiếp nhận 3.000 trường hợp đến khám và điều trị loại ung thư này, với số lượng bằng tất cả các ung thư khác ở người cao tuổi gộp lại.
Chăm sóc và dự phòng bệnh loãng xương ở người cao tuổi

Chăm sóc và dự phòng bệnh loãng xương ở người cao tuổi

Loãng xương là căn bệnh diễn biến âm thầm và hầu như NCT nào cũng gặp phải với mức độ nặng hoặc nhẹ khác nhau. Căn bệnh này gây nên các triệu chứng: Đau nhức xương, cong vẹo cột sống, gù... ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống và sinh hoạt của người bệnh...
Rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình

Chóng mặt, xoay tròn, mất thăng bằng là những biểu hiện thường gặp của bệnh rối loạn tiền đình mà nhiều người gặp phải...
Điểm danh những món ăn sáng gây lão hóa làn da nhanh đến chóng mặt

Điểm danh những món ăn sáng gây lão hóa làn da nhanh đến chóng mặt

Bữa ăn sáng có vai trò vô cùng quan trọng đối với sức khỏe của con người. Một bữa sáng lành mạnh, đủ chất không chỉ cung cấp năng lượng cho cả ngày dài lao động mà còn có công dụng giảm cân, ngăn ngừa lão hóa. Ngược lại, những món ăn sáng không phù hợp có thể trở thành tác nhân khiến làn da chảy xệ, lão hóa nhanh chóng.
Các món ăn tẩm bổ cho người cao tuổi mới ốm dậy

Các món ăn tẩm bổ cho người cao tuổi mới ốm dậy

Thời gian khi vừa mới khỏi ốm là lúc cơ thể của người cao tuổi chưa kịp hồi phục, sức đề kháng còn kém. Vì vậy, đây là lúc người cao tuổi rất cần được người thân quan tâm, chăm sóc và nấu các món ăn ngon cho các cụ dùng.
Những người tuyệt đối không được ăn lòng lợn, ‘nghiện’ đến mấy cũng phải tránh xa

Những người tuyệt đối không được ăn lòng lợn, ‘nghiện’ đến mấy cũng phải tránh xa

Lòng lợn là món ăn ưa thích của khá nhiều người. Thế nhưng không phải ai cũng biết có những ‘đại kỵ’ khi ăn lòng lợn bởi món ăn này có thể gây ngộ độc, nhiễm bệnh, thậm chí nguy hiểm cho tính mạng người ăn.
Phiên bản di động