Những nẻo đường đến với thân thế và sự nghiệp của Bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương

Đó là duyên nợ của đời sau mà hôm qua, hôm nay… những người yêu mến, kính trọng Bà Chúa thơ nôm -Hồ Xuân Hương, đang trả cho bà “duyên nợ” này.    

Cuộc đời của Hồ Xuân Hương ra sao, đã trải qua những nỗi bất hạnh nào để có duyên thơ, thì đến nay vẫn là huyền bí !. Đề nghị UNESCO vinh danh  nữ sĩ Hồ Xuân Hương là Danh nhân văn hóa của thế giới.

Nhắc tới Hồ Xuân Hương, không thể không nhắc tới bài thơ “Khóc ông Phủ Vĩnh Tường”. Vậy Ông Phủ Vĩnh Tường là ai? Theo tôi thì đó là ông Trần Phúc Hiển -Tri phủ Tam Đái miền đất tiền thân phủ Vĩnh Tường.  Nhưng theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia về Hồ Xuân Hương, ông Phạm Viết  Ngạn là Tri phủ Vĩnh Tường chồng của nữ sĩ.

Đó là nhân duyên đầu tiên xui tôi về với vùng quê đất phủ Vĩnh Tường, để nhớ đến người xưa nữ sĩ Hồ Xuân Hương và ông Trần Phúc Hiển. Bây giờ ngẫm lại quả là tôi có nhân duyên, bài viết lúc đầu của tôi mang tựa đề“Mùa xuân qua phủ Vĩnh Tường”, nhưng Ban biên tập đã sửa lại tựa đề thành:“Để thương nhau “duyên nợ”đến bây giờ”.Đề tựa này chính là lời thơ trong ca khúc“Về Vĩnh Tường quê anh” do nhạc sĩ Đoàn Bổng phổ thơ của tôi.

Hóa ra tựa đề này lại là “duyên nợ” thương nhau đến tận bây giờ, của nữ sĩ Hồ Xuân Hương với chồng là ông Phủ Vĩnh Tường – Trần Phúc Hiển và cũng là nhân duyên người xưa để lại đến hôm nay, mà tôi - một nhà thơ nữ lớn lên ở vùng quê đất phủ Vĩnh Tường, có “duyên nợ” này với người xưa.

 Sau bài viết:“Để thương nhau “duyên nợ” đến bây giờ”, đăng trên  số báo Xuân năm 2020 (Báo Người cao tuổi), cái “duyên”, cái “nợ” đã “xui” tôi nghiên cứu nhiều tài liệu có liên quan để viết loạt bài “Giải mã ông Phủ Vĩnh Tường chồng Bà Chúa thơ nôm Hồ Xuân Hương là ai?”

nhung neo duong den voi than the va su nghiep cua ba chua tho nom ho xuan huong
Thắp hương trước cửa nhà thờ họ Hồ ở Quỳnh Đôi

 Xưa nay Người ta thuộc thơ Hồ Xuân Hương, biết chuyện tình của nữ sĩ qua bài thơ “Khóc Tổng Cóc” và “Khóc ông Phủ Vĩnh Tường”. Thế nhưng cuộc đời của Hồ Xuân Hương ra sao, đã trải qua những nỗi bất hạnh nào để có duyên thơ, thì đến nay vẫn là huyền bí, cũng như chuyện người cha của nữ sĩ họ Hồ là Hồ Phi Diễn hay Hồ Sĩ Danh? Còn nữa ông Phủ Vĩnh Tường, người chồng thứ hai của nữ sĩ là ai- Trần Phúc Hiển hay Phạm Viết Ngạn? Còn nữa mộ nữ sĩ có còn trong những khu mộ cổ ven hồ, hay đã nằm sâu trong sóng nước Hồ Tây?”

Như vậy thân thế, sự nghiệp của nữ sĩ Hồ Xuân Hương gần 200 năm qua, kể từ ngày bà về với cõi vĩnh hằng (năm 1822), đã được nhiều danh sĩ của các thời kỳ trước, nhiều nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu và bạn đọc yêu thơ Hồ Xuân Hương đương đại, đề cập đến. Nhưng vẫn còn nhiều ý kiến chưa đồng thuận, cần phải tiếp tục đưa ra những giả thiết, những căn cứ khoa học để minh chứng.     

Theo tôi căn cứ khoa học ở đây, bao gồm cả nhân chứng, vật chứng và cả những giả thiết minh chứng của những người có khả năng đặc biệt, thấu thị, thấu thính, (nhìn thấy, nghe thấy) những hình ảnh và tiếng nói lưu truyền trong không gian mà những người bình thương không nghe thấy, không nhìn thấy. Đến với thân thế và sự nghiệp của Hồ Xuân Hương, không thể không đi trên con đường của những con có khả năng đặc biệt để chứng minh, luận giải, những gì còn là bí ẩn trong cuộc đời, cuộc tình, trong dòng thơ nữ sĩ Hồ Xuân Hương để lại cho hậu thế.

nhung neo duong den voi than the va su nghiep cua ba chua tho nom ho xuan huong
Tượng nữ sĩ Hồ Xuân Hương ở làng Quỳnh Đôi

Vận dụng những khả năng của những người có khả năng đặc biệt, cũng là những hướng đi, nẻo đường, để đến và làm sáng tỏ nhưng uẩn khất về thân thế và sự nghiệp của nữ sĩ Hồ Xuân Hương.

Luận lại, trên rất nhiều nẻo đường để đến với thân thế và sự nghiệp của Hồ Xuân Hương, cũng chỉ để tìm ra đáp số chung, tiếng nói đồng thuận, làm sáng tỏ chân dung của Bà Chúa thơ Nôm - một con người tài danh bậc nhất trong các nhà thơ nữ Việt Nam thế kỉ 18-19, xứng đáng được đề nghị UNESCO vinh danh là Danh nhân văn hóa của thế giới, sau gần 200 năm nữ sĩ qua đời. Đó là duyên nợ của đời sau mà hôm qua, hôm nay… những người yêu mến, kính trọng Bà Chúa thơ nôm - Hồ Xuân Hương, đang trả cho bà “duyên nợ” này.

Chuyện mờ mờ tỏ tỏ, như có như không về Hồ Xuân Hương, không ai biết rõ, không chỉ với người xưa và hôm nay, từ cuộc đời, quê hương, cha mẹ, đến chuyện thơ và chuyện tình của nữ sĩ, vẫn mãi là đề tài bàn luận của hôm qua, của hôm nay, của mai sau..

Việc nghiên cứu về tiểu sử và tác phẩm của Hồ Xuân Hương, qua rất nhiều giai đoạn của lịch sử, còn rất nhiều vấn đề tồn nghi, chưa được giải mã, chưa bao giờ đứt đoạn, đặng tìm ra những mảnh ghép trong thế giới văn chương, để gọt dũa, làm rạng rỡ hơn viên ngọc quý Hồ Xuân Hương trong nền thơ ca của nước Việt, một con người tài danh bậc nhất trong các nhà thơ nữ Việt Nam thế kỉ 18-19, xứng đáng được đề nghị UNESCO vinh danh là Danh nhân văn hóa của thế giới, sau 200 năm nữ sĩ qua đời.

                                                                   

Nghiêm Thị Hằng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

nghi ve trung thu xua

Nghĩ về Trung thu xưa

Tết Trung thu, theo quan niệm chung là "Tết của trẻ em". Nhưng thực sự, Tết Trung thu là của chung cho cả mọi người. Người lớn trong ngày này cũng tìm gặp nhau để cùng ngâm thơ và "thưởng nguyệt".
can nang cao chat luong hieu luc giam sat va phan bien

Cần nâng cao chất lượng, hiệu lực giám sát và phản biện

Một hoạt động thường xuyên diễn ra trong thực tiễn, song chưa được hệ thống hóa, quy chuẩn hóa và chính thức hóa, đó là giám sát và phản biện xã hội.
chi con la cai ten trong hoai niem

Chỉ còn là cái tên trong hoài niệm...

Về hưu, có thời gian đi thăm một số di tích lịch sử cách mạng ở Chiến khu Việt Bắc, chúng tôi khá phấn khởi khi thấy các khu di tích được địa phương quan tâm bảo quản, tu bổ thường xuyên. Nhiều nơi còn được các cơ quan, đơn vị có liên quan tài trợ kinh phí, giúp phục chế, tôn tạo các công trình mang đậm dấu ấn lịch sử.
bai 3 hanh trinh tim mo ba chua tho nom duoi song nuoc tay ho

Bài 3: Hành trình tìm mộ "bà Chúa thơ Nôm" dưới sóng nước Tây hồ

Hậu duệ họ Hồ đã đi tìm mộ nữ sĩ Hồ Xuân Hương cách đây 17 năm (2003), nhưng chưa tới đích, có thể do chưa có“thiên thời địa lợi”...
bai 2 tu hanh trinh tim mo liet si den uoc vong tim mo ba chua tho nom

Bài 2: Từ hành trình tìm mộ liệt sĩ đến ước vọng tìm mộ Bà chúa thơ Nôm

Việc tìm mộ nữ sĩ Hồ Xuân Hương mất cách đây gần 200 năm, không thể không tìm đến những người có khả năng đặc biệt thấu thính và thấu thị, để có được chiếc chìa khóa tìm ra những thông tin về phần mộ.

Tin khác

Tìm mộ "Bà Chúa thơ Nôm" như “mò kim đáy biển”

tim mo ba chua tho nom nhu mo kim day bien
 Nhân dịp kỷ niệm 250 năm ngày sinh của nữ sĩ Hồ Xuân Hương (1772-2022),  đại tộc họ Hồ đang gấp rút hoàn thành hồ sơ đề nghị  UNESCO vinh danh" Danh nhân văn hóa " cho nữ sĩ, nhưng còn 2 khó khăn lớn nhất chưa được làm sáng tỏ về thân thế (phần mộ nữ sĩ) và sự nghiệp là bản gốc tập Lưu Hương kí của nữ sĩ.

Lại chuyện tượng đất nung

lai chuyen tuong dat nung
Vừa qua rộ lên câu chuyện Tập đoàn Liên Minh Group xây mô hình giống Vạn Lý Trường thành và đưa tượng đất nung giống tượng “binh mã dõng” thời Tần Thủy hoàng bên Trung Quốc về đặt ở Lâm Đồng khiến dư luận xôn xao. Thế nhưng việc đặt tượng đất nung không rõ nguồn gốc ở nước ta không phải bây giờ mới có… 

Cần có thái độ đúng mực với mô hình dưỡng lão

can co thai do dung muc voi mo hinh duong lao
Đa phần NCT ở nước ta sống chung với con cháu theo kiểu gia đình truyền thống "tam, tứ đại đồng đường" và được người thân chăm sóc.

Đổi mới hơn nữa việc tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội

doi moi hon nua viec tiep xuc cu tri cua dai bieu quoc hoi
Tiếp xúc cử tri (TXCT) là một trong những nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng trong hoạt động của đại biểu Quốc hội (ĐBQH). Việc TXCT luôn được các ĐBQH, các Đoàn ĐBQH và cử tri quan tâm.

Sống ở chung cư cần thể hiện văn hóa, văn minh

song o chung cu can the hien van hoa van minh
Trong hơn 1 thập kỉ trở lại đây, văn hóa sống ở chung cư đang trở thành điều quan tâm của cư dân đô thị nước ta - nơi có mật độ xây dựng nhà chung cư cao tầng ngày một nhiều.

Phải nghiêm trị vấn nạn tham ô - lãng phí tài sản công

phai nghiem tri van nan tham o lang phi tai san cong
Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh thời thường xuyên căn dặn, nhắc nhở: “Tham nhũng, lãng phí và tệ quan liêu là kẻ thù của Nhân dân, nó là kẻ thù rất nguy hiểm vì nó không mang gươm mang súng, mà nó nằm trong các tổ chức của ta, để làm hỏng công việc của ta...”.
Xem thêm
Phiên bản di động