Ngày Xuân nói chuyện hồi xuân

Mùa Xuân là mùa đẹp nhất trong năm. Mùa Xuân này qua đi nhưng năm sau nó lại trở về. Đời người cũng có mùa Xuân, nhưng đáng buồn là nó đã qua thì không bao giờ trở lại! Trong cuộc đời mỗi người trước khi về già đều có một giai đoạn cảm thấy mình trẻ lại cả về thể xác lẫn tâm hồn, cũng rạo rực yêu đương, cũng tràn trề sức sống.... Giai đoạn đó được gọi là tuổi “hồi xuân”.

Hồi xuân là gì?

“Hồi” là trở lại, “xuân” là tên một mùa của trời đất, là mùa đầu tiên của một năm, liên hệ với đời người đó là thời thanh xuân, còn gọi là “tuổi xuân”, là lúc con người tràn đầy sức sống và cũng gọi là “sức xuân”.

“Hồi xuân” là một giai đoạn của đời người mà khi đó “sức xuân” của tuổi trẻ đã qua, nay nó trở lại như sự “tái lai” của mùa Xuân trong vòng quay của tạo hoá. Đây chính là thời kì “đệm” khi chuyển từ trung niên sang lão hoá.

Thông thường, khi nói đến hồi xuân, người ta hay nghĩ đến những người phụ nữ, nhưng thật ra, dù dài hay ngắn, dù mãnh liệt hay mờ nhạt, đối với cả đàn ông và đàn bà, tuổi hồi xuân rồi cũng sẽ đến. Nhìn chung, giai đoạn hồi xuân chỉ kéo dài khoảng vài ba năm, cá biệt có người tới bốn, năm năm. Nhưng cũng có người không bao giờ biết đến tuổi hồi xuân.

Những biến đổi của cơ thể khi hồi xuân

Vào tuổi hồi xuân, ở cả nam và nữ đều có sự rối loạn về nội tiết tố sinh dục. Ở phụ nữ, giai đoạn này xảy ra chung quanh thời kì mãn kinh được đặc trưng bởi sự rối loạn cân bằng giữa hai nội tiết tố progesterone và oestrogen. Lúc đầu, có sự suy giảm progesterone và tăng oestrogen nhưng sau đó thì oestrogen cũng giảm dần và đây chính là nguyên nhân chủ yếu làm giảm ham muốn tình dục ở nữ. Ở nam giới có hiện tượng suy giảm nội tiết tố nam là testosterone tương tự như mãn kinh ở nữ giới. Sự thay đổi nội tiết tố sinh dục chính là một trong những đặc trưng và nguyên nhân cơ bản của hiên tượng hồi xuân.

Tuy nhiên, cũng có người cho rằng, nếu chỉ hiểu hồi xuân có nghĩa là khôi phục lại khả năng tình dục thì quả là phiến diện. Thực ra, ý nghĩa của sự hồi xuân không chỉ bó hẹp trong phạm vi tình dục. Nó là sự trẻ hoá của con người từ tâm hồn đến thể xác, sự trẻ hoá này không những chịu ảnh hưởng của các yếu tố sinh lí mà còn bị tác động bởi nhiều nhân tố mang tính tâm lí và xã hội.

Làm thế nào để chủ động hồi xuân?

Con người, tự cổ chí kim đã không hoàn toàn chịu khuất phục tạo hoá, cam chịu mỗi sự “hồi xuân” do tạo hoá ban phát cho. Trải qua quá trình lao động, tìm tòi, thể nghiệm và đúc rút từ thực tế hàng ngày, con người đã chắt lọc và tích luỹ những tri thức, những kinh nghiệm và nâng chúng lên thành “thuật”, nhằm mục đích khôi phục và duy trì “sức xuân”, chủ động “hồi xuân” một cách tích cực, hệ thống đó được gọi là “thuật hồi xuân” với những nội dung cơ bản sau đây:

* Hồi xuân bằng điều dưỡng tinh thần

Tuổi trung niên là bước ngoặt của đời người, hoạt động sống bắt đầu chuyển từ thịnh sang suy cả về tâm lí và sinh lí. Về tâm lí, chữ “thịnh” nghĩa là trong suốt thời kì trung niên sự phát triển tâm lí ngày càng chín muồi, đúng như cổ nhân đã tổng kết: “Tam thập nhi lập, tứ thập nhi bất hoặc, ngũ thập tri thiên mệnh”. Nhưng “vật cực tắc phản”, trung niên là thời kì cơ thể và tâm lí phải gánh vác nặng nề nhất và thường tập trung nhiều mâu thuẫn. Bao nhiêu sự mệt mỏi về hình thể và tâm lí tích tụ lại dần làm ảnh hưởng đến thân và tâm, từ đó dễ dẫn tới các loại bệnh tật. Bởi vậy, để chủ động “hồi xuân”, ở tuổi trung niên phải có tinh thần lạc quan khoáng đạt, coi nhẹ danh lợi, tiết chế dục vọng, tránh cạnh tranh với đời, ít ưu sầu, không suy nghĩ quá độ. Nói như cổ nhân là phải “dưỡng thần bách pháp tĩnh vi tiên”, nghĩa là phải lấy chữ “tĩnh” làm đầu để điều dưỡng đời sống tâm lí tinh thần.

* Hồi xuân bằng tập thở, xoa bóp và khí công dưỡng sinh

Phương ngôn có câu: “Nước chảy thì không bị hôi, trục cánh cửa năng quay thì không han gỉ”, cơ thể con người cũng vậy. Hằng ngày, mọi người ai cũng phải thở và vận động, nhưng vấn đề là ở chỗ cần tập thở, xoa bóp và vận động như thế nào để đạt được hiệu quả kéo dài “tuổi xuân”, chủ động “hồi xuân” cao nhất.

Thuật hồi xuân trong y học cổ truyền phương Đông có một nguyên tắc: Không nên coi nhẹ vấn đề hít thở. Cùng với “Khí” và “Thần”, “Tinh” là một trong ba thứ quý nhất (tam bảo) của nhân thể. Tinh có hai loại: Tinh Tiên thiên bẩm thụ từ cha mẹ và tinh Hậu thiên có được từ cơm ăn nước uống và dưỡng khí. Bởi vậy, việc “phả cũ nạp mới”, đưa thật nhiều dưỡng khí (oxy) vào trong cơ thể thông qua các phương thức thở theo kiểu dưỡng sinh có một vai trò đặc biệt quan trọng. Nguyên tắc chung của các cách thở này là thở đều, nhẹ, sâu và dài. Có thể thở ba thì hoặc bốn thì, phình bụng thở vào thót bụng thở ra hoặc thót bụng thở vào phình bụng thở ra đều được.

Y thư cổ Hoàng Đế nội kinh viết: “Chớ coi thường xoa bóp bởi nó trị chứng khí bất túc, phục hồi thần khí”. Phương thức xoa bóp trong thuật hồi xuân của y học cổ truyền phương Đông là hết sức phong phú. Có thể xoa bóp toàn thân hay cục bộ như xát lưng, xoa mặt, xát bàn chân, xoa bóp vành tai, xoa xát bụng dưới, xát vùng bẹn;… có thể là xoa bóp các đường kinh lạc hay các huyệt vị châm cứu có công dụng tráng kiện hồi xuân, diên niên ích thọ như Đại chuỳ, Trung quản, Quan nguyên, Khí hải, Túc tam lí, Tam âm giao, Dũng tuyền…

Khí công dưỡng sinh là một phương pháp rèn luyện thân tâm hết sức độc đáo của y học cổ truyền. Thông qua việc tập luyện các công pháp khí công có thể khiến “Tinh, Khí, Thần” hoà thành một thể, âm dương điều hoà, khí huyết lưu thông, nguyên khí sung mãn, làm chậm quá trình lão hoá, giúp con người sống lâu và sống khoẻ. Trong đó, phải kể đến các phương pháp có công năng “hồi xuân” độc đáo như Cường tráng công, Cố tinh công, Hồi xuân công, Bảo kiện công, Công tráng lưng kiện thận…

* Hồi xuân bằng ăn uống

Ăn uống là chuyện tối cần thiết để bồi phụ và bảo tồn Tinh hậu thiên, duy trì các hoạt động sống của cơ thể. Để chủ động “trường xuân” và “hồi xuân”, ngoài việc thực hiện đầy đủ những nguyên tắc cơ bản của ẩm thực cổ truyền là đầy đủ (chỉnh thể), cân bằng (bình hành thiện thực), hợp lí (tam nhân chế nghi) và bảo đảm vệ sinh (ẩm thực cấm kị), rất cần phải lựa chọn và sử dụng các loại thực phẩm có công dụng tráng kiện trường thọ như đậu tương, vừng, rau hẹ, tảo biển, các loại nấm, sơn tra, thịt dê, thịt chim sẻ, thịt thỏ, sữa tươi, trứng gà, trứng chim cút, ba ba, cá chạch, tôm càng xanh, hải sâm, bào ngư, mật ong… và các món ăn - bài thuốc (dược thiện) như Tam nhĩ thang, cháo Sơn dược vừng sữa, rượu Thục địa vạn niên thanh, canh Tây dương sâm, canh Đông trùng hạ thảo hấp ba ba, cháo Nhân sâm hoàng kì, Bột vừng phục linh, rượu Cố bản tiên linh, rượu Hải cẩu thận, rượu Dâm dương hoắc, canh thịt dê hầm kỉ tử….

* Hồi xuân bằng dược liệu

Y học cổ truyền cho rằng: “Chính khí tồn nội, tà bất khả can”, một khi sức đề kháng của cơ thể vượng thịnh thì bệnh tà không thể xâm nhập, quá trình suy lão cũng chậm lại. Bởi vậy, thuật hồi xuân cho rằng: Ngoài việc tập thở, vận động, xoa bóp và ẩm thực dưỡng sinh còn phải chú trọng việc sử dụng các dược liệu có công năng bồi bổ chính khí cho phù hợp. Đó là các vị thuốc như nhân sâm, hoàng kì, bạch truật, hoàng tinh, thục địa, đương quy, kỉ tử, a giao, hà thủ ô, bạch thược, nhung hươu, hải mã, tắc kè, tử hà xa, bổ cốt toái, đỗ trọng, tục đoạn, toả dương, nhục thung dung, ba kích, dâm dương hoắc, thỏ ti tử, mạch môn, thiên môn, đông trùng hạ thảo, nấm linh chi, quy bản… và các đông dược thành phẩm như Thập toàn đại bổ, Nhân sâm dưỡng vinh hoàn, Hà sa đại tạo hoàn, Sinh mạch tán, Sâm kì tinh, Bát tiên trường thọ hoàn, Thiên vương bổ tâm đan, Bát vị hoàn, Lục vị hoàn…

Tóm lại, dù muốn hay không, hồi xuân là một giai đoạn không thể tránh khỏi trong đời mỗi người. Vấn đề là ở chỗ, chúng ta hãy chủ động đón nó, kéo dài nó và nâng cao chất lượng của nó.

ThS. BS Hoàng Khánh Toàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

thu hoi kem duong trang da wleza vuot nguong gioi han thuy ngan

Thu hồi kem dưỡng trắng da Wleza vượt ngưỡng giới hạn thủy ngân

Theo cơ quan chức năng, sản phẩm Kem dưỡng trắng da chống nắng Wleza, hộp 18gram (Số lô: 20001W; HSD: 31/01/2023) bị thu hồi do không đáp ứng yêu cầu về Giới hạn thủy ngân.
thuoc hay tu cay sen

Thuốc hay từ cây sen

Cây sen đượm khí thơm trong lành của trời đất, nên củ, lá, hoa, tua, vỏ, quả, ruột đều là vị thuốc hay. Riêng gương sen và ngó sen có tác dụng cầm máu, bổ huyết, điều kinh. Gương sen là đế của hoa sen phát triển mang quả (hạt sen). Để làm thuốc chỉ dùng gương sen đã gỡ hết hạt, dùng sống hoặc sao cháy tồn tính. Ngó sen là thân rễ, thắt khúc từng đoạn của cây sen.
ha noi phat hien ca duong tinh voi covid 19 khi sang nhat

Hà Nội phát hiện ca dương tính với Covid -19 khi sang Nhật

Đại diện CDC Hà Nội cho hay, một trường hợp từ Hà Nội xuất cảnh sang Nhật Bản có kết quả xét nghiệm nhanh dương tính với virus SARS-CoV-2.
tiem insulin tai nha dung cach tranh bien chung

Tiêm insulin tại nhà đúng cách tránh biến chứng

Tiêm insulin là một trong những biện pháp giúp người bệnh đái tháo đường kiểm soát bệnh. Bệnh nhân có thể được tiêm tại cơ sở y tế hay tự tiêm tại nhà. Khi tiêm tại nhà, người nhà và bệnh nhân cần biết tiêm insulin đúng cách để mang lại hiệu quả điều trị, hạn chế những biến chứng có thể xảy ra do tiêm insulin sai kĩ thuật...
nhieu dich benh co nguy co lan rong

Nhiều dịch bệnh có nguy cơ lan rộng

Thời tiết chuyển mùa rất thuận lợi cho các dịch bệnh bùng phát, nguy cơ dịch chồng dịch là rất cao. Hiện nay, cùng với dịch COVID-19, các dịch: Sốt xuất huyết, bạch hầu… cũng đang có nguy cơ lan rộng…

Tin khác

Sôi nổi Ngày hội Hiến máu Tâm Bình “Sẻ giọt máu đào - Cùng trao hy vọng”

soi noi ngay hoi hien mau tam binh se giot mau dao cung trao hy vong
Sáng 19/9, Ngày hội Hiến máu Tâm Bình với chủ đề “Sẻ giọt máu đào - Cùng trao hy vọng” đã được tổ chức tại Trụ sở Công ty Dược phẩm Tâm Bình - 349 Kim Mã, quận Ba Đình, TP Hà Nội. Chương trình do Dược phẩm Tâm Bình và Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương phối hợp tổ chức. Với mục tiêu đóng góp vào nguồn máu dự trữ đang thiếu hụt do dịch Covid-19, chương trình đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của cán bộ, nhân viên Công ty. 

Vi phạm quảng cáo, thực phẩm Germany Gold Care bị Cục ATTP cảnh báo

vi pham quang cao thuc pham germany gold care bi cuc attp canh bao
Theo Cục An toàn Thực phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe Germany Gold Care được quảng cáo trên một số website có dấu hiệu không đúng bản chất, lừa dối người tiêu dùng, vi phạm quy định pháp luật về quảng cáo.

Bắt nữ Giám đốc liên quan nghi án nâng giá thiết bị từ 2 tỷ lên 12 tỷ, bán cho bệnh viện

bat nu giam doc lien quan nghi an nang gia thiet bi tu 2 ty len 12 ty ban cho benh vien
Bà Mai Thị Hoa (46 tuổi), Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư trang thiết bị y tế Hà Tĩnh vừa bị Cơ quan cảnh sát điều tra Công an Hà Tĩnh khởi tố, bắt tạm giam về tội Trốn thuế, theo điều 200 Bộ luật Hình sự 2015.

Vi phạm quảng cáo, Đại Tràng Khang bị Cục An toàn Thực phẩm cảnh báo

vi pham quang cao dai trang khang bi cuc an toan thuc pham canh bao
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Đại Tràng Khang đang được quảng trên website daitrangkhang.com gây hiểu lầm như thuốc chữa bệnh. Ngoài ra, website này còn sử dụng hình ảnh, uy tín của đơn vị, cơ sở y tế và nhân viên y tế để quảng cáo sản phẩm.

Multi Juice có phải là sản phẩm “thần thánh”?

multi juice co phai la san pham than thanh
Dư luận hoài nghi, liệu sản phẩm Multi Juice có công dụng như quảng cáo, hay chỉ “chém gió” để đánh lừa người tiêu dùng?    

Sức khỏe não bộ

suc khoe nao bo
Kì 5: Chấn thương sọ não và những điều cần biết
Xem thêm
thu hoi kem duong trang da wleza vuot nguong gioi han thuy ngan

Thu hồi kem dưỡng trắng da Wleza vượt ngưỡng giới hạn thủy ngân

Theo cơ quan chức năng, sản phẩm Kem dưỡng trắng da chống nắng Wleza, hộp 18gram (Số lô: 20001W; HSD: 31/01/2023) bị thu hồi do không đáp ứng yêu cầu về ...
ha noi phat hien ca duong tinh voi covid 19 khi sang nhat

Hà Nội phát hiện ca dương tính với Covid -19 khi sang Nhật

Đại diện CDC Hà Nội cho hay, một trường hợp từ Hà Nội xuất cảnh sang Nhật Bản có kết quả xét nghiệm nhanh dương tính với virus SARS-CoV-2.
benh nhan covid 19 cuoi cung tai da nang duoc cong bo khoi benh

Bệnh nhân COVID -19 cuối cùng tại Đà Nẵng được công bố khỏi bệnh

Thông tin từ Trung tâm Y tế Hòa Vang, bệnh nhân nhiễm COVID -19 cuối cùng tại Đà Nẵng đã được chữa khỏi.
phong benh gan o nguoi cao tuoi

Phòng bệnh gan ở người cao tuổi

Theo quy luật của tự nhiên, càng lớn tuổi các hoạt động cơ thể ngày càng suy yếu, người cao tuổi (NCT) sẽ phải đối diện với gánh nặng bệnh ...
8 thuc pham giup danh tan chung tao bon hieu qua

 8 thực phẩm giúp ‘đánh tan’ chứng táo bón hiệu quả

Táo bón kéo dài có thể làm giảm cảm giác thèm ăn, dẫn đến cơ thể suy nhược và gây nhiều phiền toái trong cuộc sống. Tuy nhiên, chỉ cần ...
dau hieu canh bao roi loan mo mau nguoi cao tuoi can luu y

Dấu hiệu cảnh báo rối loạn mỡ máu, người cao tuổi cần lưu ý

Hầu hết người bị rối loạn mỡ máu ban đầu thường ít có triệu chứng rõ ràng, nhưng một số dấu hiệu như chân đau, tê bì, đau ngực hoặc ...
lam song lai nhung cay thuoc truyen thong quy hiem tai viet nam

Làm sống lại những cây thuốc truyền thống quý hiếm tại Việt Nam

Trong hơn 12.000 loài thực vật tại Việt Nam thì có gần 6.000 loài cho công dụng làm thuốc, nhiều loài dược liệu được xếp vào loài quý hiếm trên ...
3 loi ich bat ngo cua vo mang cut

3 lợi ích bất ngờ của vỏ măng cụt

Vỏ măng cụt có tác dụng hỗ trợ điều trị các vấn đề về da như mụn, nám, góp phần ngăn ngừa lão hóa và giúp hơi thở thơm tho ...
an gi de tot hon cho suc khoe khi tren 50 tuoi

Ăn gì để tốt hơn cho sức khỏe khi trên 50 tuổi?

Các nhà nghiên cứu cho rằng những người lớn tuổi nên ăn nhiều Vitamin C, để có khối lượng cơ xương tốt nhất.
Phiên bản di động