Suy tim: Theo dõi tại nhà để nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm

Suy tim là bệnh mạn tính, cần điều trị và theo dõi lâu dài. Tuy nhiên, nếu tuân thủ điều trị, duy trì lối sống phù hợp và biết cách theo dõi sức khỏe, người bệnh có thể hạn chế các đợt suy tim nặng và duy trì chất lượng cuộc sống.

Ảnh minh hoạ

Dùng thuốc đúng, không tự ý ngừng điều trị

Mục tiêu điều trị suy tim là giảm gánh nặng cho tim, cải thiện triệu chứng và hạn chế nguy cơ biến chứng, tử vong.

Tùy tình trạng bệnh, bác sĩ có thể phối hợp nhiều nhóm thuốc. Thuốc ức chế men chuyển (ACE-I) hoặc ARNI giúp giãn mạch, giảm gánh nặng cho tim. Thuốc chẹn beta giúp giảm nhịp tim và dự phòng đột tử. Thuốc đối kháng aldosteron (MRA) giúp giảm giữ muối, nước và hạn chế xơ hóa cơ tim. Thuốc ức chế SGLT2 giúp tăng đào thải muối, nước, đồng thời có tác dụng bảo vệ tim và thận. Trong khi đó, thuốc lợi tiểu giúp giảm tình trạng ứ dịch, từ đó cải thiện nhanh triệu chứng khó thở.

Người bệnh cần uống thuốc đúng liều, đúng giờ và tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc, kể cả khi cảm thấy sức khỏe đã ổn định. Việc thay đổi thuốc hoặc liều dùng chỉ nên thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị.

Ăn nhạt, kiểm soát nước và cân nặng

Bên cạnh thuốc, chế độ sinh hoạt hằng ngày có vai trò quan trọng trong kiểm soát suy tim.

Người bệnh nên ăn nhạt, hạn chế lượng muối khoảng 5-7,5g/ngày. Khi có phù hoặc suy tim nặng, lượng nước uống có thể cần giới hạn khoảng 1-2 lít/ngày theo chỉ định của bác sĩ. Đồng thời, cần bỏ thuốc lá, hạn chế tối đa rượu bia.

Một thói quen đơn giản nhưng rất hữu ích là cân mỗi sáng, vào cùng một thời điểm và trong điều kiện tương tự. Nếu cân nặng tăng nhanh, trên 2kg trong một tuần, cần thông báo cho bác sĩ vì đây có thể là dấu hiệu cơ thể đang giữ nước.

Khi nghỉ ngơi, người bệnh có thể kê cao đầu khoảng 30-45 độ nếu cảm thấy dễ thở hơn. Khi tình trạng sức khỏe ổn định, nên duy trì vận động nhẹ nhàng phù hợp như đi bộ hoặc yoga, tránh gắng sức quá mức.

Ba mức cảnh báo không nên bỏ qua

Theo dõi các triệu chứng tại nhà giúp người bệnh và gia đình phát hiện sớm tình trạng suy tim đang diễn biến xấu. Có thể ghi nhớ ba mức cảnh báo sau:

Mức 1 - Liên hệ bác sĩ điều trị: Người bệnh phải kê nhiều gối hơn mới ngủ được; khó thở tăng khi hoạt động nhẹ; ho nhiều hơn hoặc tình trạng phù chân tăng. Cân nặng tăng nhanh, khoảng 1-1,5kg sau một đêm hoặc khoảng 2,5kg trong một tuần, cũng cần được lưu ý.

Mức 2 - Đến khám ngay trong ngày: Khó thở hoặc ho kéo dài ngay cả khi nghỉ ngơi; tức ngực, khò khè hoặc thường xuyên thức giấc giữa đêm vì khó thở. Chóng mặt, mệt nhiều hoặc cân nặng tăng trên 2,5kg trong một tuần cũng là những dấu hiệu cần được bác sĩ đánh giá sớm.

Mức 3 - Gọi cấp cứu 115 hoặc đến bệnh viện ngay: Khó thở dữ dội, môi tím tái; ho khạc bọt hồng hoặc đau ngực dữ dội; tim đập nhanh, loạn nhịp kèm choáng hoặc ngất.

Suy tim ở người cao tuổi cần chú ý triệu chứng, nguy cơ và cách chăm sóc. Ảnh: Minh hoạ

Khi điều trị nội khoa không còn đủ

Ở những trường hợp suy tim tiến triển hoặc xuất hiện rối loạn nhịp nguy hiểm, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp điều trị chuyên sâu như cấy máy tạo nhịp, máy phá rung tự động (ICD), máy tái đồng bộ tim (CRT), phẫu thuật bắc cầu chủ - vành, sửa hoặc thay van tim, cấy thiết bị hỗ trợ tuần hoàn hoặc ghép tim.

Điều trị suy tim là một quá trình lâu dài, đòi hỏi người bệnh chủ động phối hợp với bác sĩ và gia đình. Bốn nguyên tắc cần ghi nhớ là: uống thuốc đúng đơn; ăn nhạt và kiểm soát lượng nước; theo dõi cân nặng hằng ngày; tái khám đúng hẹn.

Khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường, đặc biệt là khó thở tăng nhanh, đau ngực, tím tái, choáng hoặc ngất, người bệnh không nên chờ đợi mà cần được cấp cứu kịp thời. Sự đồng hành của gia đình và đội ngũ y tế sẽ giúp người bệnh kiểm soát suy tim tốt hơn, giảm nguy cơ biến chứng và duy trì cuộc sống ổn định.