Lãng phí lớn trong sử dụng đất và bất cập của những dự án “treo”...

Đất đai là tài sản cố định thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước làm đại diện chủ sở hữu quản lí, sử dụng hoặc quyết định trao quyền cho tổ chức, cá nhân sử dụng. Theo quy định của pháp luật, nguyên tắc sử dụng đất phải đúng quy hoạch, kế hoạch, đúng mục đích, thực hành tiết kiệm, hiệu quả, bảo vệ môi trường và không làm tổn hại đến lợi ích chính đáng của người dân. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, do “tư duy nhiệm kì”, do nôn nóng quy hoạch, thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất nên rất nhiều dự án chậm triển khai thành dự án “treo”, hàng loạt khu công nghiệp tỉ lệ lấp đầy rất thấp gây nên lãng phí vô cùng lớn nguồn lực đất đai…
Tính đến cuối năm 2020, cả nước có khoảng 1.200 dự án “treo” với tổng diện tích 130.000 ha. Nhiều dự án “treo” tồn tại hàng thập kỉ. Tình trạng đó đang phổ biến ở nhiều địa phương. Các địa phương có nhiều dự án “treo” là Hà Nội (720 dự án), TP Hồ Chí Minh (320 dự án), Nam Định (80 dự án), Quảng Nam (50 dự án), Đồng Nai (40 dự án), Vĩnh Phúc (32 dự án), Cần Thơ (24 dự án), Bà Rịa-Vũng Tàu (24 dự án), Hải Dương (18 dự án), Đà Nẵng (16 dự án), Khánh Hoà (10 dự án)…

Theo các nhà kinh tế, 1 ha đất nông nghiệp tạo ra giá trị từ 300 triệu đồng đến 500 triệu đồng (tuỳ khu vực, địa bàn và năng lực sản xuất) nhưng nếu chuyển đổi mục đích sử dụng đất thành đất làm công nghiệp, dịch vụ, thương mại, đô thị thì có thể tạo ra giá trị 45-55 tỉ đồng/ha/năm. Theo cách tính đó, thì 670 dự án xây dựng cơ sở sản xuất kinh doanh đang là dự án “treo” với 48.000 ha (thuần tuý canh tác sản xuất nông nghiêp) thì mỗi năm lãng phí khoảng 150.000 tỉ đồng đến 250.000 tỉ đồng.

Lãng phí lớn trong sử dụng đất và bất cập của những dự án “treo”...

Ở một số địa phương là vùng trung du, miền núi, đất nông nghiệp kém hiệu quả nhưng vẫn tiến hành lập quy hoạch, đề nghị Chính phủ cho thành lập Khu công nghiệp (KCN) trên vùng đất thuận lợi về hạ tầng, đất nông nghiệp màu mỡ (chủ yếu là đất lúa). Cụ thể như tỉnh Vĩnh Phúc, năm 2007 quy hoạch KCN Bá Thiện (327 ha), KCN Quang Minh (267 ha), KCN Bình Xuyên (271 ha). Tỉnh Bắc Ninh năm 2007-2008 quy hoạch KCN VSIP (700 ha), KCN Quế Võ (637 ha), KCN Nam Sơn-Hạp Linh (603 ha). Tỉnh Hải Dương KCN Cộng Hoà (357 ha), KCN Thuỷ lợi Lai Vu (213 ha) và KCN Đại An mở rộng (433 ha). Tỉnh Tiền Giang có KCN Long Giang (540 ha)… Các KCN này chủ yếu sử dụng từ đất lúa.

Theo báo cáo của Vụ Quản lí các khu Kinh tế (Bộ KH&ĐT) tháng 12/2016, cả nước có 325 KCN, Khu chế xuất (KCX) do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập, được giao 94.000 ha đất (bình quân 300 ha/KCN), song diện tích sử dụng ít. Hầu hết đã tiến hành thu hồi đất, đền bù, san lấp mặt bằng, trong đó nhiều KCN thu hút đầu tư mạnh mẽ, tỉ lệ lấp đầy khá cao nhưng cũng rất nhiều KCN chậm lấp đầy dự án, chậm tiến độ thi công xây dựng cơ sở hạ tầng và thu hút đầu tư kém, tỉ lệ lấp đầy thấp, trì trệ kéo dài dẫn đến tình trạng đất đai bị hoang hóa hàng chục nghìn héc ta, lãng phí lớn, kéo dài trong nhiều năm. Cụ thể: KCN Hà Nội - Đại Từ thành lập năm 1995 đến nay mới lấp đầy 18,8% diện tích; KCN Đồ Sơn (Hải Phòng) thành lập năm 1997 mới lấp đầy 24,1% diện tích; KCN Mỹ Xuân B1 thành lập năm 1998 đến nay mới lấp đầy 9,6% diện tích; KCN Khánh An (tỉnh Cà Mau) thành lập năm 2004, nay vẫn đang trong giai đoạn làm hạ tầng, mới cho thuê được 3 ha (lấp đầy 1,22%); KCN Cát Lái 4 (TP Hồ Chí Minh) và KCN Kim Hoa (Vĩnh Phúc) thành lập năm 1997-1998 nhưng vẫn chưa hoàn thành xây dựng cơ bản... Như vậy, trong các KCN diện tích đất đang bị bỏ hoang là rất lớn.

Từ năm 2006 đến nay, trên phạm vi cả nước có 11 tỉnh, thành phố thực hiện thu hồi đất đã giao, cho thuê không theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất với 96 công trình trên tổng diện tích 17.541 ha đất. Nhiều địa phương xây dựng các công trình vi phạm khó xử lí: Bình Dương (29 trường hợp), Phú Thọ (14 trường hợp), Lạng Sơn (13 trường hợp), Vĩnh Long (8 trường hợp), Hưng Yên (7 trường hợp)… Nhiều địa phương giao đất theo phong trào. Hậu quả là tình trạng đất sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là đất chuyên trồng lúa bị bỏ hoang hoá, không sản xuất được do bị ảnh hưởng bởi việc giao đất, cho thuê đất để xây dựng các KCN, cụm công nghiệp, các cơ sở sản xuất - kinh doanh, các khu đô thị mới diễn ra manh mún, phân tán. Sự chia cắt đó còn chịu ảnh hưởng của sự hình thành các KCN, KCX, sân golf…

Hiện, nước ta có 144 dự án sân golf đã được cấp phép hoặc chủ trương cho phép, cần bố trí tới 44.580 ha đất. Việc ra đời ồ ạt các sân golf thiếu quy hoạch tổng thể, thiếu sự quản lí chặt chẽ của Nhà nước đang gây nên sự lãng phí tài nguyên đất và gia tăng ô nhiễm môi trường do khí thải và hoá chất thải ra.

Theo Bộ Tài chính, giai đoạn 2016-2021 vẫn còn 74.378,7 ha đất sử dụng sai mục đích, đang bỏ hoang hoá, có biểu hiện vi phạm pháp luật. Mặc dù diện tích đất sử dụng sai mục đích, bỏ hoang đã có quyết định thu hồi của chính quyền địa phương (khoảng 49.541,6ha), song số tiền phạt thu được rất ít, chỉ 286 tỉ đồng.

Vừa qua, Đoàn giám sát của Quốc hội giám sát việc chấp hành pháp luật về đất đai đánh giá, mặc dù sử dụng đất từng bước được quản lí chặt chẽ, nâng cao hiệu quả, phát huy nguồn lực đất đai đưa vào sản xuất, kinh doanh, phát triển đô thị, song việc chấp hành kỉ luật, kỉ cương trong quản lí, sử dụng đất chưa nghiêm, hiệu quả khai thác, sử dụng đất chưa cao, còn nhiều tồn tại, bất cập, hạn chế, gây thất thoát, lãng phí lớn nguồn lực đất đai. Hầu hết các địa phương không thực hiện được chỉ tiêu quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất dẫn đến tình trạng sử dụng đất không theo quy hoạch còn phổ biến, quy hoạch “treo”, dự án “treo” còn nhiều, lãng phí lớn. Các dự án không triển khai kịp thời, không đưa vào sử dụng trong thời hạn 12 tháng trở lên hiện còn rất nhiều, phổ biến 2-3 năm, một số trên 15 năm...

Nguyên nhân của thực trạng này do nhiều bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị, cá nhân có chức năng, nhiệm vụ liên quan thiếu trách nhiệm, năng lực yếu kém, buông lỏng quản lí, thậm chí thực hiện trái pháp luật. Trong bộ máy hành chính các cấp, tư duy nhiệm kì chính là một trong những nguyên nhân gây nên lãng phí đất đai. Ở nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sau mỗi nhiệm kì, quy hoạch “treo”, dự án “treo” lại tăng lên. Một số cán bộ là người đứng đầu lạm dụng quyền lực, hình thành “nhóm lợi ích” làm phương tiện trục lợi. Một số cán bộ khác có tâm lí e dè, nể nang, né tránh tạo sức ỳ, trì trệ do vướng mắc của nhiều dự án là hệ quả của giai đoạn trước, nhiệm kì trước.

Bên cạnh đó, chất lượng lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất mang tính áp đặt, chủ quan, nôn nóng nên tính đồng bộ, tính khả thi thấp, nhiều trường hợp quy hoạch theo phong trào. Một số địa phương muốn có nhiều công trình, dự án, chỉ đạo lập quy hoạch không cân nhắc đầy đủ đến khả năng thực hiện và nguồn vốn đầu tư. Nhiều trường hợp nhà đầu tư đã giải phóng mặt bằng, nộp tiền thuê đất nhưng không triển khai hoặc chậm xây dựng công trình rất khó thu hồi do vướng mắc, không đồng bộ giữa các luật liên quan và cả sự “tế nhị” trong mối quan hệ mang tính thân hữu.

Theo quy định, tổ chức, cá nhân có đất bị thu hồi do vi phạm sẽ không được trả lại tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đã nộp và thanh toán trị giá đã đầu tư vào đất còn lại, tài sản gắn liền với đất. Quy định là vậy nhưng khi thực hiện rất khó, bởi doanh nghiệp tìm mọi cách xin gia hạn để không bị thu hồi. Mặt khác, việc thu hồi cũng không được người đứng đầu và các cơ quan chức năng quyết liệt vào cuộc nên dự án “treo” cứ tồn tại, danh sách ngày càng dài lê thê và lãng phí nguồn lực đất đai càng lớn vô kể…

Kim Quốc Hoa

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Vấn đề già hóa dân số của một số nước trên thế giới - Khuyến cáo với Việt Nam

Vấn đề già hóa dân số của một số nước trên thế giới - Khuyến cáo với Việt Nam

Chúng ta đang sống trong thế giới biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Trong đó, già hóa dân số là vấn đề chưa từng có, kể từ khi xuất hiện loài người trên trái đất.
Công tác Quy hoạch cán bộ và cán bộ cấp chiến lược

Công tác Quy hoạch cán bộ và cán bộ cấp chiến lược

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ vừa “hồng” vừa “chuyên”, đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ. Ngày 30/11/2004, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 42-NQ/TW “Về công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lí thời kì đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”. Đến nay, thực hiện nghị quyết này đã được 20 năm...
Từ bài viết của Nguyễn Khuyến suy nghĩ về “giặc nội xâm” xưa và nay

Từ bài viết của Nguyễn Khuyến suy nghĩ về “giặc nội xâm” xưa và nay

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực là tài sản tinh thần to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc Việt Nam. Hồ Chí Minh đã chỉ rõ hành vi, bản chất, nguyên nhân của tham nhũng, tiêu cực; những tác hại nguy hiểm của thứ “giặc nội xâm”, phá hoại sự nghiệp cách nạng của Đảng và Nhân dân Việt Nam.
Không thể xuyên tạc, phủ nhận tầm vóc, ý nghĩa và giá trị Ngày Chiến thắng 30/4/1975

Không thể xuyên tạc, phủ nhận tầm vóc, ý nghĩa và giá trị Ngày Chiến thắng 30/4/1975

Đại thắng mùa Xuân 30/4/1975 là một trong những mốc son chói lọi nhất của lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Cứ mỗi năm, đến ngày 30/4 cả dân tộc ta được sống lại trong không khí hân hoan, phấn khởi của ngày chiến thắng lịch sử cách đây 49 năm - tinh thần của “một ngày bằng 20 năm”.
Văn hóa nêu gương, một tiêu chuẩn hàng đầu trong công tác nhân sự

Văn hóa nêu gương, một tiêu chuẩn hàng đầu trong công tác nhân sự

Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, nêu gương là chuẩn mực đạo đức, văn hóa, lẽ sống trong hành động, việc làm và được lưu truyền từ đời này sang đời khác. Nổi bật là ở đội ngũ trí thức, gồm: Quan lại, thầy đồ, các bậc cao niên, nho sĩ... Tiêu biểu như Chu Văn An, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã dám dâng sớ đề nghị vua chém những kẻ nịnh thần trong triều với mong muốn được yên dân, xã tắc vững bền. Khi đất nước bị xâm lăng, đô hộ, nhiều người đã nêu gương, đi đầu trong các phong trào yêu nước, dâng hiến trí tuệ, đức tài cho sự nghiệp chống giặc ngoại xâm, tiêu biểu như Nguyễn Đình Chiểu, Phan Châu Trinh...

Tin khác

Phát huy và trọng dụng trí thức cao tuổi trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước

Phát huy và trọng dụng trí thức cao tuổi trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước
Trong thời đại cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhất là xu hướng già hóa dân số nhanh, thì NCT thực sự là nguồn lực quan trọng, vốn quý của xã hội, góp phần đáng kể vào phát triển bền vững đất nước, hiện thực hóa khát vọng dân tộc theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.

Tấm lòng của đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trương Thị Mai đối với người có công

Tấm lòng của đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trương Thị Mai đối với người có công
Nhà tôi ở gần nhà công vụ của đồng chí Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, nên biết được rất nhiều người trong khu dân cư đàm đạo về một nữ cán bộ lãnh đạo thật xứng đáng là công bộc của Dân, như lời Bác Hồ từng căn dặn, dạy bảo.

Những nguyên nhân của vấn nạn bạo lực học đường

Những nguyên nhân của vấn nạn bạo lực học đường
Từ vài thập kỉ trở lại đây, bạo lực học đường ở nước ta đang trở thành mối lo ngại của ngành giáo dục, cha mẹ học sinh và toàn xã hội. Nó tác động trực tiếp đến tinh thần, thái độ học tập của học sinh và việc giảng dạy của các thầy, cô giáo.

Dấu ấn thiên nhiên trong văn hóa ẩm thực Nam Bộ

Dấu ấn thiên nhiên trong văn hóa ẩm thực Nam Bộ
Văn hóa là thiên nhiên thứ hai do con người sáng tạo, qua quá trình tương tác với môi trường tự nhiên và xã hội, văn hóa ẩm thực nói riêng là một thực thể sống động, chịu sự tác động và biến đổi qua biến thiên của thời gian trong môi trường xã hội và tự nhiên ấy…

Xây dựng giá trị văn hóa chuẩn mực con người Việt Nam

Xây dựng giá trị văn hóa chuẩn mực con người Việt Nam
Văn hóa là phạm trù thuộc về con người của con người, do con người sáng tạo ra, vì cuộc sống và sự phát triển, hoàn thiện của chính bản thân mình, làm cho con người trở thành Người. Mục tiêu và nội dung cốt lõi quan trọng nhất trong xây dựng văn hóa là xây dựng con người...

Vài suy ngẫm về cải cách tiền lương năm 2024

Vài suy ngẫm về cải cách tiền lương năm 2024
Theo Nghị quyết 27 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, từ ngày 1/7/2024, lương mới được trả theo vị trí việc làm thay cho mức lương cơ sở và hệ số lương hiện hành mang lại kì vọng cải thiện đáng kể thu nhập từ lương của đội ngũ cán bộ, công chức, và lực lượng vũ trang; giảm độ chênh lệch giữa thu nhập từ lương với sự biến động giá cả thực tế của thị trường, bảo đảm đời sống của những người hưởng lương từ chính sách. Qua đó góp phần giữ chân người có năng lực, hạn chế tình trạng “chảy máu xám”.

Chống lãng phí là nhiệm vụ cấp bách

Chống lãng phí là nhiệm vụ cấp bách
Vừa qua, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 27-CT/TW về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí” nhằm quán triệt Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng, tạo sự chuyển biến tích cực; khắc phục tồn tại, hạn chế, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, cơ bản đáp ứng yêu cầu thực tiễn…

Đôi điều về “suy thoái” của một số cán bộ, đảng viên hiện nay

Đôi điều về “suy thoái” của một số cán bộ, đảng viên hiện nay
Trong cuộc sống, đâu phải dễ nhận ra biểu hiện cũng như nguyên nhân của sự “suy thoái” ở một cá nhân hay tổ chức nào đó. Sự suy thoái của quần chúng đã là một vấn đề đáng lo ngại, và càng đáng lo ngại hơn nếu đó là sự suy thoái của cán bộ, đảng viên. Bởi vậy, vấn đề suy thoái của cán bộ, đảng viên hiện nay cần phải tiếp tục được nhìn nhận kĩ lưỡng và chỉnh đốn thường xuyên, nghiêm túc!

Thanh niên Việt Nam thực hiện tốt lời dạy của Bác Hồ

Thanh niên Việt Nam thực hiện tốt lời dạy của Bác Hồ
Trong bất cứ hoàn cảnh nào, thanh niên Việt Nam cần khắc ghi những lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh để giữ vững và giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, nhằm làm tròn nhiệm vụ cách mạng vẻ vang là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa...

Làm việc và lạc quan khiến tinh thần người già nở hoa

Làm việc và lạc quan khiến tinh thần người già nở hoa
Nhiều công trình nghiên cứu về NCT đã cho lời khuyên đừng để những người già sống biệt lập, mà cần tạo điều kiện để người già được sống trong bầu không khí gia đình hòa thuận hoặc một tập thể quan hệ tốt.

Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động Chi hội và Chi hội trưởng NCT ở Lạng Sơn

Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động Chi hội và Chi hội trưởng NCT ở Lạng Sơn
Hội NCT tỉnh Lạng Sơn được thành lập theo Quyết định số 48 ngày 24/9/2001 của Chủ tịch UBND tỉnh, đến nay đã được 23 năm. Trải qua hơn 2 thập kỉ hoạt động, Hội NCT các cấp trong tỉnh đã không ngừng được xây dựng và phát triển, phong trào thi đua “Tuổi cao - Gương sáng” ngày càng nâng cao về chất lượng, xuất hiện ngày càng nhiều mô hình tiêu biểu trong các lĩnh vực của đời sống xã hội.

“Hạnh phúc cho mọi người”

“Hạnh phúc cho mọi người”
Hưởng ứng chương trình của Liên Hợp Quốc và thực hiện quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tổ chức các hoạt động nhân Ngày Quốc tế Hạnh phúc 20/3 hằng năm”.

Đảng ta lấy hạnh phúc của Nhân dân làm mục tiêu phấn đấu

Đảng ta lấy hạnh phúc của Nhân dân làm mục tiêu phấn đấu
Tháng 6/2012, Liên Hợp Quốc có nghị quyết chọn ngày 20/3 là Ngày Quốc tế Hạnh phúc. Sau đó, 193 nước thành viên (trong đó có Việt Nam) cùng cam kết sẽ ủng hộ bằng các nỗ lực nâng cao chất lượng cuộc sống, xây dựng xã hội công bằng, phát triển bền vững, nhằm đem lại hạnh phúc cho người dân...

Xu thế già hóa, đặc điểm ở Việt Nam và khuyến nghị chính sách

Xu thế già hóa, đặc điểm ở Việt Nam và khuyến nghị chính sách
Các khái niệm “Người cao tuổi” (NCT) hay “Già hóa”, “Dân số già”, “Dân số siêu già” chỉ mang tính tương đối, chứ không có tính “chính xác toán học”. Chẳng hạn, Liên Hợp Quốc và nhiều nước phát triển thường lấy tiêu chuẩn là từ 65 tuổi trở lên còn Luật NCT Việt Nam (2009) quy định những người từ đủ 60 tuổi trở lên là NCT, (bài viết sử dụng tiêu chuẩn này).

Bác Hồ với sự nghiệp giải phóng phụ nữ

Bác Hồ với sự nghiệp giải phóng phụ nữ
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến sự nghiệp giải phóng phụ nữ. Trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, Người đã phát triển và làm sáng tỏ hơn con đường giải phóng phụ nữ.
Xem thêm
Phiên bản di động