Ký ức Đường Trường Sơn của người lính già và khúc tráng ca để lại cho hậu thế
Tuổi cao gương sáng
09/12/2025 14:51
Gần 7 năm ôm chiếc vô lăng trên Đường Trường Sơn, người lính lái xe đã thuộc từng cung đường, từng con dốc với những hố bom, những vực sâu cho tới những cây cổ thụ nơi đại ngàn xanh thẳm… Năm tháng qua đi nhưng tất cả những hình ảnh ấy vẫn in sâu trong ký ức của người lính già và được ông khắc họa đậm nét bằng trường ca “Đường Trường Sơn trong tim” - khúc tráng ca về một thời đạn lửa, về những năm tháng lịch sử của dân tộc với những mất mát, đau thương trong cuộc chiến giành lại độc lập, tự do.
+
aa
-
Người lính lái xe Đường Trường Sơn thời bão lửa
Trong suốt cuộc đời mình, nhà giáo, nhà thơ, nhà văn, cựu chiến binh Trần Tất Trừ không thể nào quên được những năm tháng lái xe trên Đường Trường Sơn thời bão lửa…
Năm 1968, thanh niên Trần Tất Trừ - 19 tuổi, gác lại việc học, xung phong nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, chiến sĩ trẻ được biên chế vào Đoàn 559, nhận nhiệm vụ lái xe tải vận chuyển hàng trên Đường Trường Sơn, chi viện cho miền Nam ruột thịt. Anh đã cùng đồng đội ra trận với một tâm thế kiên cường, bất khuất, với một niềm tin chiến thắng, một trái tim chỉ có hai tiếng miền Nam: “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước/Mà lòng phơi phới dậy tương lai”.
Đi trong chiến tranh, Trần Tất Trừ đã băng qua những “cung đường huyền thoại”, những phút vượt mưa bon bão đạn, thoát chết trong gang tấc; những thời khắc chứng kiến đồng đội hy sinh bên tay lái; những phút đau thương khi tự tay bọc đồng đội mình trong tấm nilon mà lòng căm thù giặc sục sôi…
 |
| Từ tay lái đường Trường Sơn đến trang giáo án, trong cuộc sống rồi những câu thơ, mạch văn chương… với người lính già ấy, tất cả đều chung một mạch nguồn: tình yêu Tổ quốc |
“Hình ảnh những đồng đội ngã xuống là nỗi đau khắc sâu vào tim tôi. Lúc đó tôi đã thầm hứa sẽ chạy tăng chuyến để chở hết số hàng mà đồng đội để lại, để ngày hòa bình đến nhanh hơn; để đồng bào, chiến sĩ không phải đổ máu xương thêm nữa” - Nhắc đến quá khứ thương đau, người lính già nghẹn ngào.
Giữ chắc tay lái, chiến sĩ Trần tất Trừ đã kiên cường, bền bỉ vượt qua cuộc chiến, cùng đồng đội đưa những chuyến hàng đến đích an toàn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần cùng quân và dân cả nước giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Người thầy, người lính già với khúc tráng ca để lại cho hậu thế
Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, tháng 11/1975 chiến sĩ Trần Tất Trừ xuất ngũ. Ông về quê nhà tại xã Quảng Lưu, huyện Quảng Xương (cũ), tỉnh Thanh Hóa, tiếp tục đi học rồi trở thành giáo viên dạy văn, sau đó lập gia đình cùng một cô giáo tại địa phương. Thầy giáo Trừ có 03 người con (2 gái 1 trai), cả 3 đều làm nghề giáo: Trần Thị Điệp - cử nhân, giáo viên THCS tại Thanh Hóa; Trần Đoan Trang - tiến sĩ, nhà văn, giáo viên THPT tại Thanh Hóa; Trần Tất Khiêm - Giáo sư, tiến sĩ giảng dạy tại Đại học Florida (Mỹ).
Trong suốt sự nghiệp “trồng người”, thầy Trần Tất Trừ đã truyền dạy cho các thế hệ học trò tình yêu, niềm đam mê với môn văn học; hơn cả là tinh thần nhân văn, là tình yêu quê hương đất nước. Dù làm công tác giảng dạy hay làm công tác quản lý, thầy Trừ vẫn giản dị, tâm huyết, với tác phong người lính luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; được học trò vô cùng yêu kính, được đồng nghiệp quý trọng.
 |
| Người lính lái xe Đường Trường Sơn năm nào giờ đã ở tuổi 76 |
Sau khi nghỉ hưu, thầy Trừ bắt đầu tập trung sáng tác thơ, văn. Trong thời gian qua, thầy đã xuất bản 08 tập thơ, 01 cuốn lý luận phê bình văn học và tác phẩm trường ca “Đường Trường Sơn trong tim”. Những giải thưởng đã đạt được: Giải thưởng của chương trình “Tìm trong kho báu” của Đài tiếng nói Việt Nam với bài “Tiếng tơ”; Giải thưởng của Hội Văn học Nghệ thuật Thanh Hóa: tác phẩm “Thơ và cảm nhận”, trường ca “Đường Trường Sơn trong tim”.
Trong số những tác phẩm mà nhà giáo, nhà thơ Trần Tất Trừ đã xuất bản, để lại ấn tượng trong lòng bạn đọc sâu đậm nhất chính là trường ca “Đường Trường Sơn trong tim”. Đây là khúc tráng ca mà một người lính già đã viết bằng ký ức, về những năm tháng lái xe dọc Đường Trường Sơn dưới những làn mưa bom bão đạn, trong những thời khắc sinh tử. Đường Trường Sơn đã trở thành ký ức thiêng liêng, là chất liệu hun đúc tâm hồn nhà thơ. Bằng ngôn ngữ thi ca, người lính chiến năm nào đã khắc họa sinh động muôn vàn khó khăn, gian khổ mà ông cùng đồng đội trải qua nơi chiến trường, nơi rừng Trường Sơn với trái tim vẫn luôn rực cháy ngọn lửa của tình yêu đất nước, tinh thần lạc quan tin tưởng vào ngày hòa bình. “Chúng tôi thuộc đường như lòng bàn tay/ Chỗ nào lướt nhanh/ Cung nào căng tay lái/ Đời lính xế trải dài trên tuyến lửa/ Dẫn đêm trường đến gặp bình minh”.
 |
| Trường ca "Đường Trường Sơn trong tim" của tác giả Trần Tất Trừ |
Đọc trường ca “Đường Trường Sơn trong tim” của tác giả Trần Tất Trừ, lớp thế hệ trẻ sinh ra trong hòa bình cũng sẽ cảm nhận được hiện thực về cuộc chiến đầy cam go, ác liệt mà rất đỗi hào hùng. Tác phẩm được thể hiện dưới góc nhìn của người trong cuộc, có “tinh thần thép”, “ý chí thép” của thế hệ cha ông - những tấm gương ngời sáng về chủ nghĩa anh hùng cách mạng; khơi dậy và lan tỏa niềm tự hào dân tộc, niềm tin, lòng yêu nước, yêu hòa bình cho hậu thế.
76 tuổi vẫn miệt mài lao động, cống hiến
Nhà giáo, nhà thơ, cựu chiến binh Trần Tất Trừ nay đã ở tuổi 76. Để có khúc tráng ca “Đường Trường Sơn trong tim” để lại cho hậu thế, người lính già, người thầy giáo già ấy đã và đang từng ngày hăng say lao động. Tuổi cao nhưng lịch làm việc của ông vẫn đều đặn 10h/ngày, trong đó phân chia: 04h đọc tài liệu, sách báo; 02h viết (thơ, văn); 04h lao động chân tay: cắt tỉa cây cối, xới cỏ, chăm bón vườn nhà, chăm ao cá…
Từ tay lái Trường Sơn đến trang giáo án, trong cuộc sống rồi những câu thơ, mạch văn chương… với người lính già ấy, tất cả đều chung một mạch nguồn tình yêu: Yêu quê hương đất nước, yêu hòa bình, yêu con người, yêu cuộc đời. Với sự giản dị, mộc mạc đậm chất lính, ông đã sống, lao động và cống hiến không mệt mỏi.
 |
| Tác giả Trần Tất Trừ với tập bản thảo: Bút ký "Đi trong miền yêu thương" |
Nhà giáo, nhà thơ, nhà văn, cựu chiến binh Trần Tất Trừ chia sẻ: “Tôi vừa hoàn thành bút ký “Đi trong miền yêu thương” và sẽ ra mắt bạn đọc trong thời gian tới. Đây có thể nói là một tác phẩm về cuộc đời và sự nghiệp của tôi, là tình cảm, tình yêu thương với những nơi mà tôi đã đi qua, với những người mà tôi đã gặp, là tình đất, tình người. Trong thời gian tới, tôi sẽ tập trung thực hiện ý tưởng viết về quê hương, có thể là trường ca quê hương”.
Nhà giáo, nhà thơ, nhà văn, cựu chiến binh Trần Tất Trừ là một tấm gương sáng về tinh thần yêu nước, yêu cuộc sống; về tình yêu, niềm đam mê dành cho văn học và tinh thần yêu lao động, sáng tạo. Hi vọng rằng tác giả sẽ sớm cho ra mắt nhiều tác phẩm hơn nữa, truyền tải được những thông điệp ý nghĩa đến bạn đọc về cuộc sống, về tình yêu, với một “trái tim Trường Sơn” sáng mãi.
Tin liên quan
Tin tức bạn quan tâm
Phát huy tốt phong trào “Tuổi cao - Gương sáng”
Thời gian qua, Chi hội NCT khu phố 10 luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương; sự phối hợp, hỗ trợ của Ủy ban MTTQ và các đoàn thể. Nhờ đó, các hoạt động của Chi hội được duy trì ổn định, thiết thực, từng bước phát huy vai trò, uy tín và trách nhiệm của NCT trong cộng đồng.
Già làng Hờ Gà Vừ giữ bình yên giữa núi rừng đại ngàn
Giữa núi rừng Huồi Tụ, nơi những bản làng người Mông nép mình bên những sườn núi, cụ Hờ Gà Vừ được bà con bản Huồi Khe nhắc đến bằng sự kính trọng và tin cậy. Gần nửa thế kỷ gắn bó với công việc chung, từ người thầy giáo, cán bộ công an xã đến Chủ tịch UBND xã, Bí thư Đảng ủy xã rồi trở thành già làng, người có uy tín, cụ vẫn giữ một quan niệm giản dị: Muốn dân bản tin thì mình phải sống làm gương trước.
Lão nông xứ Quảng phát triển kinh tế từ mô hình nuôi ốc bươu đen
Mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất, tiên phong phát triển mô hình nuôi ốc bươu đen tại địa phương, lão nông Võ Trung Thắng (62 tuổi, xã Thăng Bình, Đà Nẵng) cười hạnh phúc khi kinh tế gia đình đã khá hơn trước với nguồn thu ổn định.
Làm giàu từ hai bàn tay trắng
Vượt lên những định kiến và tập tục du canh, du cư của đồng bào, ông Nịnh Văn Trắng, dân tộc Sán Chỉ ở thôn Bắc Xa, xã Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh, đã mạnh dạn phát triển cây chè hoa vàng và xây dựng thành công mô hình sản xuất, chế biến mang lại thu nhập cao. Đến nay, mô hình của ông không chỉ tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương mà còn góp phần bảo tồn, phát triển giống chè hoa vàng bản địa trước nguy cơ mai một.
Nghệ nhân Lương Văn Nghiệp giữ hồn dân ca Thái ở bản Xèng
Lương Văn Nghiệp, Nghệ nhân Ưu tú ở bản Xèng, xã Môn Sơn, tỉnh Nghệ An, đã dành gần trọn cuộc đời để gìn giữ những làn điệu dân ca, dân vũ và nhạc cụ truyền thống của dân tộc Thái. Với ông, mỗi tiếng khèn, tiếng pí không chỉ là âm thanh của núi rừng mà còn là ký ức, là bản sắc cần được trao truyền cho thế hệ sau.
Cụ ông 36 năm gắn bó việc thôn, giữ trọn niềm tin của bà con
Với 36 năm gắn bó với công việc chung ở thôn Hoa Sơn 5, ông Nguyễn Văn Minh, 72 tuổi, ở xã Vĩnh Tường, tỉnh Nghệ An, luôn giữ cho mình cách sống giản dị, chân thành và trách nhiệm. Từ người công nhân cầu đường đến cán bộ thôn, Trưởng ban Công tác Mặt trận, ông dành nhiều tâm huyết cho quê hương, góp phần xây dựng sự đoàn kết, đồng thuận trong cộng đồng.
Khởi nghiệp ở tuổi 72
Ở tuổi tưởng chừng được nghỉ ngơi, nhiều NCT tại Đà Nẵng lại chọn khởi nghiệp, biến đam mê và kinh nghiệm thành những mô hình kinh tế hiệu quả. Điển hình là bà Trần Thị Thông (75 tuổi, phường Hòa Xuân, TP Đà Nẵng) đã mạnh dạn khởi nghiệp với những sản phẩm chăm sóc sức khỏe, phát triển kinh tế và tạo nên thành quả khi bước vào tuổi 72.
Người cao tuổi góp sức gìn giữ dòng chữ “Bác Hồ sống mãi” trên núi Nhón
Người cao tuổi cùng cán bộ, chiến sĩ, giáo viên, đoàn viên và nhân dân xã Lam Thành đang chung sức tái tạo dòng chữ “BÁC HỒ SỐNG MÃI” trên sườn phía Tây núi Nhón. Trong hơn 1.000 người tham gia, có nhiều người cao tuổi vẫn nhiệt tình góp sức, góp phần lan tỏa tinh thần trách nhiệm, nêu gương và sự tiếp nối giữa các thế hệ trong việc gìn giữ dấu ấn lịch sử của quê hương.
