Nằm giữa cánh rừng xanh của xã Ba Chẽ, bên dãy đồi núi trập trùng là ngôi nhà khang trang - thành quả sau nhiều năm cần cù gắn bó với cây chè hoa vàng của ông Trắng. Khi chúng tôi đến, ông đang tất bật cắt tỉa, tưới nước cho những cây chè giống mới ươm.
Dẫn chúng tôi tham quan vườn chè, ông Trắng kể, những ngày đầu gắn bó với cây chè hoa vàng vô cùng gian nan. Khi đó, cây chè hoa vàng mọc tự nhiên trên nương rẫy, trong rừng, thậm chí ngay sau nhà dân. Bà con chỉ hái lá về nấu nước uống giải nhiệt, chưa biết đây là loài dược liệu quý có giá trị kinh tế cao.
![]() |
| Ông Nịnh Văn Trắng bên sản phẩm trà hoa vàng OCOP 5 sao do gia đình sản xuất. |
Sau khi biết nhiều thương lái thu mua với giá cao, người dân khai thác ồ ạt khiến nguồn chè hoa vàng trong tự nhiên ngày càng cạn kiệt. Trăn trở trước thực trạng đó, năm 2009, ông Trắng bắt đầu mày mò học cách nhân giống và trồng chè hoa vàng.
Ban đầu, ông chỉ thu hái hoa để bán. Sau đó, nhận thấy nếu không chủ động gây trồng thì giống chè quý này có nguy cơ biến mất, ông quyết tâm phát triển vùng nguyên liệu. Năm 2010, do chưa nắm vững kỹ thuật nên nhiều cây bị chết. Không nản lòng, ông tiếp tục học hỏi kinh nghiệm, tìm hiểu kỹ thuật chăm sóc.
Sau nhiều năm kiên trì, năm 2013, ông thu hoạch thành công 1 ha chè hoa vàng đầu tiên với sản lượng hơn 1 tạ hoa tươi, mang lại doanh thu trên 300 triệu đồng. Nhận thấy tiềm năng lớn của loại cây này, ông quyết định đầu tư chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.
Mạnh dạn vay vốn ngân hàng và huy động thêm nguồn lực từ người thân, ông đầu tư máy móc, thiết bị để từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất. Năm 2014, với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, ông thành lập Công ty Cổ phần Kinh doanh Lâm sản Đạp Thanh chuyên sản xuất, chế biến chè hoa vàng.
Năm 2019, địa phương quy hoạch thêm 2 ha đất cho công ty phát triển sản xuất. Ông tiếp tục đầu tư hơn 800 triệu đồng xây dựng nhà xưởng chế biến rộng 200 m² và khu vườn ươm giống rộng 400 m². Cùng năm, cơ sở thu hoạch khoảng 4 tấn lá chè cùng hơn 1 tạ hoa khô, mang lại doanh thu trên 1 tỷ đồng.
Không chỉ đầu tư cơ sở vật chất, ông còn đến nhiều địa phương tham quan, học hỏi quy trình chế biến hiện đại, đồng thời tích cực quảng bá sản phẩm ra thị trường. Bên cạnh các sản phẩm trà hoa vàng và lá chè sấy khô, ông còn phát triển hoạt động ươm giống, cung cấp cây giống cho người dân trong và ngoài địa phương.
Mỗi năm cơ sở của gia đình ông tạo việc làm thời vụ cho từ 6 đến 8 lao động địa phương, góp phần tăng thu nhập cho nhiều hộ dân.
Đến nay, ông Trắng sở hữu hơn 3 ha chè hoa vàng với trên 2.000 cây trưởng thành và hơn 100.000 cây giống. Sản phẩm của gia đình được nhiều thương lái, đại lý trong và ngoài tỉnh tìm đến đặt mua với số lượng lớn.
Chia sẻ về dự định thời gian tới, ông Trắng cho biết, ngoài các sản phẩm hiện có như chè hoa vàng, lá chè sấy khô và chè túi lọc, gia đình sẽ tiếp tục nghiên cứu phát triển các sản phẩm chế biến từ chè hoa vàng như sữa tắm, sữa rửa mặt, xà phòng... nhằm nâng cao giá trị của cây chè. Đồng thời, ông sẽ tiếp tục chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc cho người dân địa phương để mở rộng diện tích và bảo tồn giống chè quý.
Bà Hoàng Thị Oanh, Phó Chủ tịch UBND xã Ba Chẽ, cho biết: “Mô hình trồng và chế biến chè hoa vàng của gia đình ông Nịnh Văn Trắng là một trong những mô hình sản xuất tiêu biểu, mang lại hiệu quả kinh tế cao của địa phương. Bản thân ông Trắng luôn gương mẫu tham gia các phong trào, cuộc vận động do địa phương phát động. Để khuyến khích người dân phát triển cây chè hoa vàng, chính quyền địa phương đã có nhiều chính sách hỗ trợ về vốn, cây giống, kỹ thuật, máy móc và xúc tiến thương mại, tìm đầu ra cho sản phẩm. Đặc biệt, chè hoa vàng được xác định là cây trồng chủ lực của xã, tham gia Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) của tỉnh Quảng Ninh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương”.

