“Hồ Xuân Hương tiếng vọng” tiểu thuyết lịch sử nhiều cứ liệu mới

Nhà báo Nghiêm Thị Hằng (nguyên Trưởng phòng Pháp luật và Bạn đọc) của Báo Người cao tuổi (nay là Tại chí Người cao tuổi). Từ giữa năm 2021 chị nghỉ làm việc ở Tạp chí để chuyên tâm nghiên cứu và sáng tác về nữ sĩ Hồ Xuân Hương.

Tháng 10 năm ngoái, Nhà xuất bản Hồng Đức đã cấp giấy phép cho tác phẩm “Giải mã bí ẩn nữ sĩ Hồ Xuân Hương” của tác giả Nghiêm Thị Hằng, sách dày 316 trang, ra mắt đúng 49 ngày, thì ngày 23/11/2021 tổ chức UNESCO đã vinh danh “Danh nhân văn hóa cho nữ sĩ Hồ Xuân Hương”. “Giải mã bí ẩn nữ sĩ Hồ Xuân Hương” đã góp tiếng nói đặc biệt và duy nhất làm rõ thân thế của nữ sĩ từ quê hương Quỳnh Đôi đất linh địa, với dòng họ Hồ khoa bảng. Khẳng định rõ thân phụ của nữ sĩ là cụ Hồ Phi Diễn, phần mộ song thân nữ sĩ chôn cất ở nghĩa địa Đồng Táo, hiện chìm trong sóng nước Hồ Tây.

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương, sinh ngày 13/7 âm lịch năm Quý Tỵ 1773 (theo hồ sơ trình UNESCO lấy năm sinh của nữ sĩ là 1772), nữ sĩ mất ngày 14/8 năm Nhâm Ngọ 1822, tuổi mệnh 49.

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương là vợ ba ông Nguyễn Bình Kình (Tổng Cóc, Đội Kình- Chiêu Hổ) ở làng Gáp, nay thuộc xã Tứ Xã, huyện Phong Châu, tỉnh Phú Thọ, năm 1802 khi nữ sĩ 29 tuổi.

Năm 1804, Xuân Hương rời nhà Tổng Cóc về kinh thành Thăng Long, để lại bài thơ nổi tiếng “Lấy lẽ” và “Khóc ông Tổng cóc”.

“Hồ Xuân Hương tiếng vọng” .
“Hồ Xuân Hương tiếng vọng” .

Năm 1810, nàng thơ dựng Cổ Nguyệt đường đối diện với Đền Quán Thánh. Từ hội thơ Cổ Nguyệt đường, người thơ đã gặp Trần Phúc Hiển (tức Mai Sơn Phủ), tri phủ Tam Đái (trấn Sơn Tây) miền đất tiền thân của phủ Vĩnh Tường ngày nay. Tháng 12 năm 1813, Trần Phúc Hiển được thăng chức Tham hiệp trấn Yên Quảng. Trước khi đi nhậm chức Phúc Hiển đã có lễ ăn hỏi Xuân Hương hẹn năm sau sẽ làm lễ cưới và đón nàng thơ về làm “Bà chúa vùng Đông Hải”. Cuối năm 1814, bà Hà Thị - mẹ nữ sĩ qua đời. Hết đại tang mẹ, cuối năm 1816, Trần Phúc Hiển đã cưới nữ sĩ Xuân Hương và đưa nàng về trấn Yên Quảng. Nhưng rồi ngày vui ngắn chẳng tày gang, tháng 5/1818 Phúc Hiển bị bắt vì vụ trọng án. Xuân Hương đôn đáo chạy kêu oan cho chồng vào Nam ra Bắc. Ngày 16/9 âm lịch năm Kỷ Mão (1819), Trần Phúc Hiển qua đời. Qua đại tang chồng 27 tháng, nữ sĩ Hồ Xuân Hương qua đời ngày 14/8 âm lịch năm Nhâm Ngọ. Giai đoạn này nữ sĩ để lại những bài thơ nổi tiếng “Bánh trôi nước”, “Khóc ông Phủ Vĩnh Tường”.

Phần mộ nàng thơ lúc đầu chôn cất ở nghĩa địa phủ Tây Hồ. Theo nghiên cứu của tác giả, xác minh dấu tích mộ nữ sĩ đã đưa về quê chồng, hiện chôn cất ở phường An Sơn, thị xã Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam, đó là ngôi mộ cổ vô thừa nhận có minh bia ghi lại năm xây dựng lăng mộ 1850.

Một năm sau sự kiện “Giải mã bí ẩn nữ sĩ Hồ Xuân Hương”, nhân ngày 20/10 Ngày Phụ nữ Việt Nam năm nay, nhà báo Nghiêm Thị Hằng ra mắt tác phẩm mới “Hồ Xuân Hương tiếng vọng”.

Theo tác giả, “Giải mã bí ẩn nữ sĩ Hồ Xuân Hương” chỉ là những thông tin ban đầu về thân thế của nữ sĩ. Nhờ có nhân duyên, tôi nghe được tiếng vọng của người xưa lấy bút mà ghi những thật thật, hư hư, mong sao ngày mai trời sẽ rạng. Và thế là tiểu thuyết “Hồ Xuân Hương tiếng vọng “ ra đời, được Nhà Xuất bản Văn học cấp phép. Sách dày 344 trang gồm 5 phần: Phần I: Quả ngọt cuối mùa; Phần II: Thời thiếu nữ kiêu sa; Phần III: Lấy chồng làng Gáp; Phần IV: Chữ tài gắn với chữ tai.

Đây là món quà tri ân của tác giả dâng lên nữ sĩ Hồ Xuân Hương nhân dịp tỉnh Nghệ An tổ chức đón nhận Danh nhân văn hóa cho “Bà Chúa thơ Nôm” nữ sĩ Hồ Xuân Hương vào tháng 11/2022 sắp tới.

Đinh Quyết Thắng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Văn hoá gia đình và giữ gìn những giá trị cốt lõi

Văn hoá gia đình và giữ gìn những giá trị cốt lõi

Theo quan điểm, đường lối Đại hội lần thứ XIII của Đảng, xây dựng văn hoá, con người Việt Nam thời kì đổi mới, hội nhập quốc tế phải giữ gìn những giá trị chuẩn mực phù hợp, phát huy giá trị gia đình Việt Nam gắn với hệ giá trị văn hoá, giá trị của quốc gia - dân tộc, kết hợp nhuần nhuyễn những giá trị truyền thống với giá trị thời đại: Yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỉ cương, sáng tạo…
Đợt sinh hoạt chính trị có ý nghĩa thiết thực

Đợt sinh hoạt chính trị có ý nghĩa thiết thực

Đoàn kết là một truyền thống quý báu, được hun đúc trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của Nhân dân ta, làm nên sức mạnh vô địch của dân tộc Việt Nam.
Chăm sóc người cao tuổi là trách nhiệm và tình cảm của toàn xã hội

Chăm sóc người cao tuổi là trách nhiệm và tình cảm của toàn xã hội

Những năm qua, các cấp, ngành, địa phương ở tỉnh Thừa Thiên Huế đã triển khai nhiều chương trình, hoạt động thiết thực trong công tác chăm sóc NCT. Qua đó, góp phần tạo điều kiện cho NCT sống vui, sống khỏe, phát huy vai trò, đóng góp vào công cuộc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh. Phóng viên (PV) Tạp chí Người cao tuổi vừa có cuộc trao đổi với ông Hồ Viết Lễ, Trưởng ban Đại diện NCT tỉnh Thừa Thiên Huế về vấn đề trên...
“Tôn sự trọng đạo” và sứ mệnh cao cả của người thầy

“Tôn sự trọng đạo” và sứ mệnh cao cả của người thầy

Dạy học là nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý của xã hội. Thầy giáo là biểu tượng thiêng liêng cho sự học, là “khuôn vàng thước ngọc” của đạo đức, nhân cách, lối sống để học trò noi theo mà trở thành người tốt, có đức, có tài.
Nâng cao ý thức chấp hành Luật Giao thông của người dân

Nâng cao ý thức chấp hành Luật Giao thông của người dân

Tai nạn giao thông (TNGT) là hiểm họa thường trực đối với mỗi người tham gia giao thông, để lại hệ lụy nặng nề đối với nhiều gia đình và xã hội. Trước thực trạng đó, việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật an toàn giao thông (ATGT) được xem là mục tiêu quan trọng trong công tác bảo đảm trật tự ATGT, tiến tới xây dựng môi trường văn hóa giao thông an toàn, góp phần giảm thiểu TNGT được các cấp, ngành chú trọng thực hiện với nhiều giải pháp đồng bộ…

Tin khác

Tôn sư trọng đạo

Tôn sư trọng đạo
Giáo dục là sự nghiệp quan trọng đối với sự phát triển của nhân loại. Chính vì vậy mà nghề dạy học và các thầy giáo, cô giáo được xã hội hết sức quan tâm, tôn vinh và coi trọng.

Nghĩ về người thầy thời hiện đại

Nghĩ về người thầy thời hiện đại
Tôn sư trọng đạo là truyền thống văn hóa của dân tộc Việt Nam. Vai trò của người thầy và ơn sâu nghĩa nặng đối với thầy cô đã được dành riêng một vị trí xứng đáng trong trái tim của học trò đang học cũng như đã ra trường. Mối quan hệ thầy trò có từ mấy nghìn năm nay...

Thăng trầm của siêu cường xã hội chủ nghĩa

Thăng trầm của siêu cường xã hội chủ nghĩa
Tính đến năm nay, Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô) - quê hương của Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga vĩ đại tròn 100 năm ra đời…

Đậm tình nghĩa cử tri ân

Đậm tình nghĩa cử tri ân
Văn hóa Việt Nam nổi bật ở đặc điểm trọng tình. “Uống nước nhớ nguồn”, biết ơn những gì đã cho ta có được cuộc sống tốt đẹp trong hiện tại,… vốn đã trở thành truyền thống, biểu hiện thành những việc làm cụ thể trong cuộc sống thường ngày. Ví như, từ lâu, những nghĩa cử nhằm tri ân các thương binh, liệt sĩ, những người có công với cách mạng đã lan tỏa sâu rộng, mang lại ý nghĩa giáo dục to lớn!

Cách mạng Tháng Mười Nga với cách mạng Việt Nam

Cách mạng Tháng Mười Nga với cách mạng Việt Nam
Cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga năm 1917 đã đạt tới đỉnh cao, bằng việc giành chính quyền về tay Nhân dân. Đây là một sự kiện lịch sử vĩ đại của loài người và nó mang cả ý nghĩa lịch sử trong nước và toàn thế giới.

Cần giải pháp phù hợp về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

Cần giải pháp phù hợp về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
NMO - Cùng với việc truyền thụ kiến thức, chủ động các giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học, thời gian qua, ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã chú trọng nâng cao kĩ năng sống (KNS) cho học sinh, góp phần vào mục tiêu nâng chất lượng giáo dục toàn diện. Giáo dục KNS là vấn đề rất quan trọng trong công tác GD&ĐT, song làm thế nào để đem lại hiệu quả thì rất cần phương pháp cụ thể, phù hợp độ tuổi, khả năng nhận thức, tâm sinh lí của học sinh.
Xem thêm
Phiên bản di động