“Hồ Xuân Hương tiếng vọng” tiểu thuyết lịch sử nhiều cứ liệu mới

Nhà báo Nghiêm Thị Hằng (nguyên Trưởng phòng Pháp luật và Bạn đọc) của Báo Người cao tuổi (nay là Tại chí Người cao tuổi). Từ giữa năm 2021 chị nghỉ làm việc ở Tạp chí để chuyên tâm nghiên cứu và sáng tác về nữ sĩ Hồ Xuân Hương.

Tháng 10 năm ngoái, Nhà xuất bản Hồng Đức đã cấp giấy phép cho tác phẩm “Giải mã bí ẩn nữ sĩ Hồ Xuân Hương” của tác giả Nghiêm Thị Hằng, sách dày 316 trang, ra mắt đúng 49 ngày, thì ngày 23/11/2021 tổ chức UNESCO đã vinh danh “Danh nhân văn hóa cho nữ sĩ Hồ Xuân Hương”. “Giải mã bí ẩn nữ sĩ Hồ Xuân Hương” đã góp tiếng nói đặc biệt và duy nhất làm rõ thân thế của nữ sĩ từ quê hương Quỳnh Đôi đất linh địa, với dòng họ Hồ khoa bảng. Khẳng định rõ thân phụ của nữ sĩ là cụ Hồ Phi Diễn, phần mộ song thân nữ sĩ chôn cất ở nghĩa địa Đồng Táo, hiện chìm trong sóng nước Hồ Tây.

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương, sinh ngày 13/7 âm lịch năm Quý Tỵ 1773 (theo hồ sơ trình UNESCO lấy năm sinh của nữ sĩ là 1772), nữ sĩ mất ngày 14/8 năm Nhâm Ngọ 1822, tuổi mệnh 49.

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương là vợ ba ông Nguyễn Bình Kình (Tổng Cóc, Đội Kình- Chiêu Hổ) ở làng Gáp, nay thuộc xã Tứ Xã, huyện Phong Châu, tỉnh Phú Thọ, năm 1802 khi nữ sĩ 29 tuổi.

Năm 1804, Xuân Hương rời nhà Tổng Cóc về kinh thành Thăng Long, để lại bài thơ nổi tiếng “Lấy lẽ” và “Khóc ông Tổng cóc”.

“Hồ Xuân Hương tiếng vọng” .
“Hồ Xuân Hương tiếng vọng” .

Năm 1810, nàng thơ dựng Cổ Nguyệt đường đối diện với Đền Quán Thánh. Từ hội thơ Cổ Nguyệt đường, người thơ đã gặp Trần Phúc Hiển (tức Mai Sơn Phủ), tri phủ Tam Đái (trấn Sơn Tây) miền đất tiền thân của phủ Vĩnh Tường ngày nay. Tháng 12 năm 1813, Trần Phúc Hiển được thăng chức Tham hiệp trấn Yên Quảng. Trước khi đi nhậm chức Phúc Hiển đã có lễ ăn hỏi Xuân Hương hẹn năm sau sẽ làm lễ cưới và đón nàng thơ về làm “Bà chúa vùng Đông Hải”. Cuối năm 1814, bà Hà Thị - mẹ nữ sĩ qua đời. Hết đại tang mẹ, cuối năm 1816, Trần Phúc Hiển đã cưới nữ sĩ Xuân Hương và đưa nàng về trấn Yên Quảng. Nhưng rồi ngày vui ngắn chẳng tày gang, tháng 5/1818 Phúc Hiển bị bắt vì vụ trọng án. Xuân Hương đôn đáo chạy kêu oan cho chồng vào Nam ra Bắc. Ngày 16/9 âm lịch năm Kỷ Mão (1819), Trần Phúc Hiển qua đời. Qua đại tang chồng 27 tháng, nữ sĩ Hồ Xuân Hương qua đời ngày 14/8 âm lịch năm Nhâm Ngọ. Giai đoạn này nữ sĩ để lại những bài thơ nổi tiếng “Bánh trôi nước”, “Khóc ông Phủ Vĩnh Tường”.

Phần mộ nàng thơ lúc đầu chôn cất ở nghĩa địa phủ Tây Hồ. Theo nghiên cứu của tác giả, xác minh dấu tích mộ nữ sĩ đã đưa về quê chồng, hiện chôn cất ở phường An Sơn, thị xã Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam, đó là ngôi mộ cổ vô thừa nhận có minh bia ghi lại năm xây dựng lăng mộ 1850.

Một năm sau sự kiện “Giải mã bí ẩn nữ sĩ Hồ Xuân Hương”, nhân ngày 20/10 Ngày Phụ nữ Việt Nam năm nay, nhà báo Nghiêm Thị Hằng ra mắt tác phẩm mới “Hồ Xuân Hương tiếng vọng”.

Theo tác giả, “Giải mã bí ẩn nữ sĩ Hồ Xuân Hương” chỉ là những thông tin ban đầu về thân thế của nữ sĩ. Nhờ có nhân duyên, tôi nghe được tiếng vọng của người xưa lấy bút mà ghi những thật thật, hư hư, mong sao ngày mai trời sẽ rạng. Và thế là tiểu thuyết “Hồ Xuân Hương tiếng vọng “ ra đời, được Nhà Xuất bản Văn học cấp phép. Sách dày 344 trang gồm 5 phần: Phần I: Quả ngọt cuối mùa; Phần II: Thời thiếu nữ kiêu sa; Phần III: Lấy chồng làng Gáp; Phần IV: Chữ tài gắn với chữ tai.

Đây là món quà tri ân của tác giả dâng lên nữ sĩ Hồ Xuân Hương nhân dịp tỉnh Nghệ An tổ chức đón nhận Danh nhân văn hóa cho “Bà Chúa thơ Nôm” nữ sĩ Hồ Xuân Hương vào tháng 11/2022 sắp tới.

Đinh Quyết Thắng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Văn hóa ứng xử, giáo dục trong gia đình

Văn hóa ứng xử, giáo dục trong gia đình

Văn hóa ứng xử trong gia đình luôn là vấn đề cần được quan tâm và coi trọng. Đặc biệt trong các gia đình Việt, đó là nét đẹp truyền thống của dân tộc ta, đó là sự hòa thuận, chung thủy, tình nghĩa, lòng yêu thương và hi sinh cho con cái; tôn trọng và hiếu lễ với cha mẹ và hòa thuận các anh, chị, em. Những nét đẹp ứng xử trong gia đình đã hình thành nên nhiều giá trị văn hoá mang tính truyền thống của người Việt.
Xe đạp thồ Việt Nam thắng máy bay thực dân Pháp

Xe đạp thồ Việt Nam thắng máy bay thực dân Pháp

Khi chấp nhận trận quyết chiến chiến lược với quân ta tại Điện Biên Phủ, thực dân Pháp đã xuất phát từ ưu thế vượt trội về quân sự; đồng thời, ỷ vào khả năng tiếp tế hậu cần hơn hẳn đối phương.
Cuốn sách mang đến tương lai tươi sáng cho nhân loại

Cuốn sách mang đến tương lai tươi sáng cho nhân loại

Vào ngày 24/2/1848, Các Mác và Phri-đrich Ăng-ghen cùng soạn thảo và xuất bản cuốn “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”, văn kiện đầu tiên có tính chất cương lĩnh của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.
Sức mạnh của dòng máu Tiên Rồng

Sức mạnh của dòng máu Tiên Rồng

Theo huyền thoại con Rồng cháu Tiên, Lạc Long Quân thuộc dòng dõi Rồng lấy nàng Tiên Âu Cơ sinh ra một bọc có trăm trứng nở ra trăm người con.
Lênin với công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội

Lênin với công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội

Sau Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga năm 1917, trên cương vị Lãnh tụ Đảng Cộng sản Nga và Chủ tịch Hội đồng Dân ủy nước Nga Xô viết, Chủ tịch Hội đồng Dân ủy Liên Xô, V.I.Lênin đã bắt tay xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực để đem lại cuộc sống tự do, ấm no, hạnh phúc cho Nhân dân.

Tin khác

Vấn đề già hóa dân số của một số nước trên thế giới - Khuyến cáo với Việt Nam

Vấn đề già hóa dân số của một số nước trên thế giới - Khuyến cáo với Việt Nam
Chúng ta đang sống trong thế giới biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Trong đó, già hóa dân số là vấn đề chưa từng có, kể từ khi xuất hiện loài người trên trái đất.

Công tác Quy hoạch cán bộ và cán bộ cấp chiến lược

Công tác Quy hoạch cán bộ và cán bộ cấp chiến lược
Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ vừa “hồng” vừa “chuyên”, đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ. Ngày 30/11/2004, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 42-NQ/TW “Về công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lí thời kì đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”. Đến nay, thực hiện nghị quyết này đã được 20 năm...

Từ bài viết của Nguyễn Khuyến suy nghĩ về “giặc nội xâm” xưa và nay

Từ bài viết của Nguyễn Khuyến suy nghĩ về “giặc nội xâm” xưa và nay
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực là tài sản tinh thần to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc Việt Nam. Hồ Chí Minh đã chỉ rõ hành vi, bản chất, nguyên nhân của tham nhũng, tiêu cực; những tác hại nguy hiểm của thứ “giặc nội xâm”, phá hoại sự nghiệp cách nạng của Đảng và Nhân dân Việt Nam.

Không thể xuyên tạc, phủ nhận tầm vóc, ý nghĩa và giá trị Ngày Chiến thắng 30/4/1975

Không thể xuyên tạc, phủ nhận tầm vóc, ý nghĩa và giá trị Ngày Chiến thắng 30/4/1975
Đại thắng mùa Xuân 30/4/1975 là một trong những mốc son chói lọi nhất của lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Cứ mỗi năm, đến ngày 30/4 cả dân tộc ta được sống lại trong không khí hân hoan, phấn khởi của ngày chiến thắng lịch sử cách đây 49 năm - tinh thần của “một ngày bằng 20 năm”.

Văn hóa nêu gương, một tiêu chuẩn hàng đầu trong công tác nhân sự

Văn hóa nêu gương, một tiêu chuẩn hàng đầu trong công tác nhân sự
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, nêu gương là chuẩn mực đạo đức, văn hóa, lẽ sống trong hành động, việc làm và được lưu truyền từ đời này sang đời khác. Nổi bật là ở đội ngũ trí thức, gồm: Quan lại, thầy đồ, các bậc cao niên, nho sĩ... Tiêu biểu như Chu Văn An, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã dám dâng sớ đề nghị vua chém những kẻ nịnh thần trong triều với mong muốn được yên dân, xã tắc vững bền. Khi đất nước bị xâm lăng, đô hộ, nhiều người đã nêu gương, đi đầu trong các phong trào yêu nước, dâng hiến trí tuệ, đức tài cho sự nghiệp chống giặc ngoại xâm, tiêu biểu như Nguyễn Đình Chiểu, Phan Châu Trinh...

Phát huy và trọng dụng trí thức cao tuổi trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước

Phát huy và trọng dụng trí thức cao tuổi trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước
Trong thời đại cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhất là xu hướng già hóa dân số nhanh, thì NCT thực sự là nguồn lực quan trọng, vốn quý của xã hội, góp phần đáng kể vào phát triển bền vững đất nước, hiện thực hóa khát vọng dân tộc theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.

Tấm lòng của đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trương Thị Mai đối với người có công

Tấm lòng của đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trương Thị Mai đối với người có công
Nhà tôi ở gần nhà công vụ của đồng chí Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, nên biết được rất nhiều người trong khu dân cư đàm đạo về một nữ cán bộ lãnh đạo thật xứng đáng là công bộc của Dân, như lời Bác Hồ từng căn dặn, dạy bảo.

Những nguyên nhân của vấn nạn bạo lực học đường

Những nguyên nhân của vấn nạn bạo lực học đường
Từ vài thập kỉ trở lại đây, bạo lực học đường ở nước ta đang trở thành mối lo ngại của ngành giáo dục, cha mẹ học sinh và toàn xã hội. Nó tác động trực tiếp đến tinh thần, thái độ học tập của học sinh và việc giảng dạy của các thầy, cô giáo.

Dấu ấn thiên nhiên trong văn hóa ẩm thực Nam Bộ

Dấu ấn thiên nhiên trong văn hóa ẩm thực Nam Bộ
Văn hóa là thiên nhiên thứ hai do con người sáng tạo, qua quá trình tương tác với môi trường tự nhiên và xã hội, văn hóa ẩm thực nói riêng là một thực thể sống động, chịu sự tác động và biến đổi qua biến thiên của thời gian trong môi trường xã hội và tự nhiên ấy…

Xây dựng giá trị văn hóa chuẩn mực con người Việt Nam

Xây dựng giá trị văn hóa chuẩn mực con người Việt Nam
Văn hóa là phạm trù thuộc về con người của con người, do con người sáng tạo ra, vì cuộc sống và sự phát triển, hoàn thiện của chính bản thân mình, làm cho con người trở thành Người. Mục tiêu và nội dung cốt lõi quan trọng nhất trong xây dựng văn hóa là xây dựng con người...

Vài suy ngẫm về cải cách tiền lương năm 2024

Vài suy ngẫm về cải cách tiền lương năm 2024
Theo Nghị quyết 27 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, từ ngày 1/7/2024, lương mới được trả theo vị trí việc làm thay cho mức lương cơ sở và hệ số lương hiện hành mang lại kì vọng cải thiện đáng kể thu nhập từ lương của đội ngũ cán bộ, công chức, và lực lượng vũ trang; giảm độ chênh lệch giữa thu nhập từ lương với sự biến động giá cả thực tế của thị trường, bảo đảm đời sống của những người hưởng lương từ chính sách. Qua đó góp phần giữ chân người có năng lực, hạn chế tình trạng “chảy máu xám”.

Chống lãng phí là nhiệm vụ cấp bách

Chống lãng phí là nhiệm vụ cấp bách
Vừa qua, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 27-CT/TW về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí” nhằm quán triệt Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng, tạo sự chuyển biến tích cực; khắc phục tồn tại, hạn chế, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, cơ bản đáp ứng yêu cầu thực tiễn…

Đôi điều về “suy thoái” của một số cán bộ, đảng viên hiện nay

Đôi điều về “suy thoái” của một số cán bộ, đảng viên hiện nay
Trong cuộc sống, đâu phải dễ nhận ra biểu hiện cũng như nguyên nhân của sự “suy thoái” ở một cá nhân hay tổ chức nào đó. Sự suy thoái của quần chúng đã là một vấn đề đáng lo ngại, và càng đáng lo ngại hơn nếu đó là sự suy thoái của cán bộ, đảng viên. Bởi vậy, vấn đề suy thoái của cán bộ, đảng viên hiện nay cần phải tiếp tục được nhìn nhận kĩ lưỡng và chỉnh đốn thường xuyên, nghiêm túc!

Thanh niên Việt Nam thực hiện tốt lời dạy của Bác Hồ

Thanh niên Việt Nam thực hiện tốt lời dạy của Bác Hồ
Trong bất cứ hoàn cảnh nào, thanh niên Việt Nam cần khắc ghi những lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh để giữ vững và giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, nhằm làm tròn nhiệm vụ cách mạng vẻ vang là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa...

Làm việc và lạc quan khiến tinh thần người già nở hoa

Làm việc và lạc quan khiến tinh thần người già nở hoa
Nhiều công trình nghiên cứu về NCT đã cho lời khuyên đừng để những người già sống biệt lập, mà cần tạo điều kiện để người già được sống trong bầu không khí gia đình hòa thuận hoặc một tập thể quan hệ tốt.
Xem thêm
Phiên bản di động