Cảnh giác cuộc gọi giả danh công an nhắm vào người cao tuổi

Khi làm thủ tục tại Quỹ Tín dụng Phú Lạc, nhờ sự cảnh giác của nhân viên và sự vào cuộc kịp thời của lực lượng Công an xã Hùng Việt, ông đã nhận ra sự thật, kịp dừng lại trước khi quá muộn.

Cùng ngày tại Nghệ An, một cụ bà 70 tuổi cũng suýt mất 19 chỉ vàng tích góp vì tin cuộc gọi giả danh công an. Bị đe dọa liên quan rửa tiền, ma túy, cụ hoảng loạn mang vàng đi bán. May mắn, Công an xã Giai Lạc phát hiện, ngăn chặn kịp thời, giữ lại tài sản, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo.

Hai vụ việc xảy ra trong cùng một ngày, cùng một kịch bản, cho thấy thủ đoạn lừa đảo không còn đơn lẻ mà đang trở thành chiêu thức phổ biến, được dàn dựng bài bản và nhắm trúng vào nhóm đối tượng dễ bị tổn thương.

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, không gian mạng đang trở thành “mảnh đất” để tội phạm lừa đảo khai thác triệt để. Các đối tượng mạo danh cơ quan công an, viện kiểm sát, ngân hàng, thậm chí giả làm người thân, từng bước tạo dựng lòng tin rồi thao túng tâm lý nạn nhân.

Điểm chung của các vụ việc là đánh trúng tâm lý lo sợ và sự thiếu kiểm chứng thông tin của nạn nhân. Chỉ cần một tình huống khẩn cấp được dựng lên đúng lúc, nhiều người dễ mất bình tĩnh và làm theo mọi yêu cầu, kể cả chuyển toàn bộ số tiền tích góp.

Thủ đoạn lừa đảo hiện nay cũng đã biến tướng nhanh chóng, không chỉ dừng lại ở các cuộc gọi giả danh mà còn lan rộng qua tin nhắn, email, đường link, mã QR hay ứng dụng chứa mã độc. Khi chiếm được quyền kiểm soát thiết bị hoặc tài khoản, các đối tượng nhanh chóng thực hiện giao dịch qua nhiều lớp trung gian như tài khoản “rác”, ví điện tử, khiến việc truy vết gặp nhiều khó khăn.

Thực tế cho thấy, chỉ trong vài phút, số tiền tích góp của cả một đời người có thể bị rút sạch nếu không kịp thời nhận diện và ngăn chặn.

Một nguyên nhân đáng lưu ý là thói quen chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội. Không ít người vô tình công khai số điện thoại, địa chỉ, hình ảnh giấy tờ hoặc thông tin người thân. Những dữ liệu tưởng chừng rời rạc này lại trở thành “nguyên liệu” để tội phạm ghép nối, dựng nên các kịch bản lừa đảo có độ tin cậy cao. Nhiều trường hợp, đối tượng không tiếp cận trực tiếp mà thu thập thông tin qua bạn bè, người thân, sau đó quay lại tiếp cận và lừa chính nạn nhân.

Trước thực trạng đó, nâng cao cảnh giác là yêu cầu cấp thiết, đặc biệt đối với người cao tuổi. Mỗi người cần hình thành thói quen kiểm chứng thông tin trước khi phản ứng; mọi yêu cầu liên quan đến tiền bạc, tài khoản, mã xác thực đều phải được xác minh qua kênh chính thống.

Cần ghi nhớ một nguyên tắc cơ bản: Không có cơ quan chức năng nào làm việc qua điện thoại và yêu cầu chuyển tiền để phục vụ điều tra.

Khi nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn nghi vấn, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh, không làm theo hướng dẫn. Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, không truy cập đường link lạ, không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Nếu phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần chủ động ngắt liên lạc, lưu lại thông tin và thông báo ngay cho cơ quan chức năng hoặc ngân hàng để được hỗ trợ kịp thời. Đồng thời, việc chia sẻ cảnh báo tới người thân, nhất là người cao tuổi, cũng là cách thiết thực để ngăn chặn rủi ro từ sớm.