Cần sửa đổi bổ sung quy định thờ cúng liệt sĩ cho phù hợp với đạo lí người Việt

Trở lại Nghị định 28-CP ra đời năm 1995 về người có công có quy định mỗi liệt sĩ hằng năm sẽ có một suất quà và tiền cho người thờ cúng liệt sĩ vào dịp 27/7 và Tết cổ truyền. Nay Nghị định số 131-NĐ/CP năm 2021, sửa đổi:

1 - Liệt sĩ không còn thân nhân nay hết quyền thờ cúng.

2 - Trường hợp liệt sĩ mai táng tại nghĩa trang mà không biết thân nhân thì UBND xã, phường lập danh sách theo mẫu 55 mà Nghị định 131 quy định giao cho tập thể hay cá nhân nào đó thờ cúng theo phong tục địa phương (Khác với phần 1 có người thờ cúng nhưng hết quyền).

Mộ liệt sĩ Vũ Thế Thoan

Ở thôn Đại Lai, xã Đại Lai, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh có liệt sĩ chống Pháp Vũ Thế Thoan, liệt sĩ là con độc nhất, khi hi sinh chưa có vợ, nên chỉ còn cha mẹ là thân nhân. Năm 1997, Nghị định 28/CP về người có công, cha mẹ liệt sĩ nhận Huân chương Độc lập hạng Ba; mẹ liệt sĩ được truy tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam anh hùng, UBND xã giao phần giữ bằng Tổ quốc ghi công, Huân chương, Bằng công nhận Bà Mẹ Việt Nam anh hùng, cũng như chế độ thờ cúng liệt sĩ Vũ Thế Thoan cho ông Vũ Thế Nhân, là anh cả trong ba người con của ông chú ruột liệt sĩ. Vì cha mẹ liệt sĩ Vũ Thế Thoan đều đã mất. Nay theo Nghị định mới thì liệt sĩ Vũ Thế Thoan không có ruột thịt; ông Nhân chỉ là quan hệ anh em thúc bá không thuộc quyền thừa kế. Mặc dù ông Nhân vẫn thờ cúng liệt sĩ và cha mẹ liệt sĩ, xây mộ cho cha mẹ liệt sĩ.

Kể từ 27/7/2024, UBND xã Đại Lai và UBND huyện Gia Bình không quan tâm gì nữa cũng không một văn bản nào gửi cho đại diện gia đình liệt sĩ về lí do theo quy định của pháp luật. Đã nhiều lần đại diện dòng họ Vũ Thế ở thôn Đại Lai có đơn và gặp cán bộ có thẩm quyền của xã, của huyện yêu cầu cơ quan có thẩm quyền gửi cho gia đình tờ công văn hay quyết định về việc hết quyền thờ cúng liệt sĩ Vũ Thế Thoan. Nhưng đến nay đã sang năm mới 2025 vẫn chưa được trả lời. Trước khi cắt quyền thờ cúng, cán bộ có nhắn tin qua zalo là đại diện dòng họ Vũ Thế đã gửi hồ sơ về người thờ cúng liệt sĩ Vũ Thế Thoan nhưng Sở trả lại hồ sơ không chấp nhận (!?)

Cả dòng họ Vũ Thế thôn Đại Lai bất bình về việc cắt quyền thờ cúng liệt sĩ Vũ Thế Thoan. Nhân dịp kỉ niệm 77 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, ông Vũ Thế Thược, Chi trưởng dòng họ Vũ Thế đã nêu ý kiến và đã được Tạp chí Người cao tuổi đăng (bài Ai thờ cúng liệt sĩ Vũ Thế Thoan? - số ra ngày 28/7/2024). Nhưng đến nay vẫn không cơ quan nào nên tiếng. Thật khó hiểu(!)

Thiết nghĩ quy định trên áp dụng thực tế, sẽ gây bức xúc tới nhiều gia đình, dòng họ có liệt sĩ không còn cha mẹ, anh em ruột thịt. Hi vọng qua phản ánh này được các cơ quan có trách nhiệm của Đảng và Nhà nước xác minh, xem xét điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn đời sống xã hội, nhất là ở các vùng nông thôn, làng xã hiện nay.