Người hồi sinh mạch nước, giữ hồn văn hóa và nâng bước phụ nữ đại ngàn
Tuổi cao gương sáng 30/04/2026 14:00
Tại xã Bất Bạt, TP Hà Nội, CCB Nguyễn Gia Sự chọn hướng đi hiện đại. Trên diện tích 750m², trang trại gà công nghiệp của ông vận hành bằng hệ thống tự động hóa đồng bộ: Máng ăn, nước uống, quạt thông gió, xử lý môi trường đều đầu tư bài bản. Năm 2002, khi nhiều hộ gia đình vẫn chăn nuôi nhỏ lẻ, ông đã nghĩ đến sản xuất lớn, hướng vào thực phẩm sạch. Mỗi lứa ông nuôi khoảng 8.000 con gà trắng công nghiệp, sau 45 ngày có thể xuất bán. Mỗi năm 5 lứa, doanh thu 1 tỷ đồng, lợi nhuận ròng gần 400 triệu đồng. Không dừng lại ở đó, ông còn nuôi hươu lấy nhung, thả cá, trồng cây ăn quả, trồng sen. Tổng lợi nhuận hằng năm đạt 400 - 500 triệu đồng. Mô hình của ông trở thành địa chỉ để nhiều nông dân trong và ngoài địa phương đến tham quan, học hỏi.
Ở TP Hải Phòng, thương binh 2/4 Nguyễn Thanh Đoàn (74 tuổi), là tấm gương sáng về nghị lực vượt khó. Năm 1969, khi mới 16 tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ, chiến đấu tại chiến trường miền Trung và mang trên mình nhiều vết thương nặng, sức khỏe suy giảm hơn 60%. Không khuất phục số phận, năm 2004 ông cùng 20 thương binh thành lập Công ty CP Thương binh Trường Sơn. Từ số vốn ít ỏi ban đầu, doanh nghiệp nay hoạt động đa ngành, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 60 lao động địa phương.
![]() |
| CCB Lê Hữu Giám, thôn Cát Lợi, xã Thượng Ninh, tỉnh Thanh Hóa chăm sóc vườn bưởi của gia đình |
Buổi sớm ở thôn Tam Nông, xã Trần Hưng Đạo, tỉnh Hưng Yên vang tiếng vịt gọi đàn, tiếng máy quạt nước rì rầm dưới ao cá. Giữa khu trang trại rộng lớn, CCB Lê Anh Túc vẫn thoăn thoắt kiểm tra chuồng trại. Mái tóc bạc trắng, nhưng bước chân còn nhanh, giọng nói vẫn sang sảng. Ít ai biết, người đàn ông hôm nay có thu nhập hơn 500 triệu đồng mỗi năm từng trải qua những tháng ngày chật vật. Xuất ngũ trở về quê, ông gần như trắng tay, quanh năm bám ba mẫu ruộng mà cuộc sống vẫn thiếu trước hụt sau. “Tôi từng đi qua bom đạn, chẳng lẽ chịu thua cái nghèo?”, ông nhớ lại. Năm 2000, ông nhận thầu 0,81ha ruộng trũng, chuyển sang mô hình VACR. Không vốn thì vay ngân hàng, không kinh nghiệm thì tự học, thiếu nhân công thì hai vợ chồng cùng làm. Hai mươi năm bền bỉ, vùng đất hoang ngày nào đã thành trang trại 1,5ha xanh tốt, trĩu quả.
Từ Hưng Yên, chúng tôi tìm về xã Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, gặp CCB Nguyễn Văn Tiến bên những đồi tre xanh ngút mắt. Ít ai biết nơi đây từng là đồi sỏi đá cằn cỗi. Năm 1997, từ 1.000 cây giống được cấp, ông Tiến trồng thử rồi mở rộng tre bát độ, lục trúc. Thiếu vốn, thiếu kỹ thuật, nhiều vụ thất bại, năm 2010 phải chặt bỏ cả đồi măng. Không nản chí, năm 2015 ông làm lại từ đầu. Nay trang trại cung ứng 15.000 - 20.000 cây giống mỗi năm, doanh thu hơn 2 tỷ đồng, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.
Ở phường Yên Thắng, tỉnh Ninh Bình, CCB Đinh Kiều Hưng vẫn giữ nguyên phong thái rắn rỏi của người lính từng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh và làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia. Trở về quê năm 1988, ông là một trong những người tiên phong nhận hơn 1ha đất để phát triển mô hình cá - lúa. Những ngày đầu thiếu vốn, thiếu giống, thiếu kỹ thuật, ông lặn lội học hỏi khắp nơi. Đến nay, mỗi năm gia đình sản xuất hai vụ cá giống, một vụ cá thịt. Ở tuổi 73, ông vẫn cùng vợ ra đồng từ sáng sớm, tự tay chăm ao cá, ruộng lúa. Ông còn nhiệt tình hướng dẫn kỹ thuật cho đồng đội cũ và bà con quanh vùng.
Còn CCB Lê Hữu Giám, ở xã Thượng Ninh, tỉnh Thanh Hóa từng chiến đấu tại chiến trường Bắc Lào. Xuất ngũ trở về quê nghèo, ông làm đủ nghề để mưu sinh: Khai hoang trồng lúa, hái chè, buôn bán nhỏ, mở máy xay xát… Sau nhiều lần chuyển hướng, ông xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp trên diện tích đồi rừng, đất vườn. Hiện trang trại có trâu, bò, dê, thỏ, ong mật, ao cá; cùng keo tràm, cao su, bưởi… Mô hình mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Không chỉ làm kinh tế giỏi, ông còn nhiều năm tham gia công tác Hội CCB, hỗ trợ hội viên khó khăn, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất cho bà con địa phương.
Trong ngôi nhà sàn mộc mạc mang tên Cậys Homestay ở thôn Tha, phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, CCB Nguyễn Văn Cậy ngày ngày đón khách bằng nụ cười hiền hậu. Năm 1984, chàng trai người Tày tình nguyện nhập ngũ, tham gia chiến đấu ở mặt trận Vị Xuyên. Phục viên trở về, ông từng làm đủ nghề nhưng cuộc sống vẫn chật vật. Năm 2015, nhận thấy cơ hội từ du lịch cộng đồng, ông sửa sang nhà sàn truyền thống, giữ nguyên nét bản địa, học cách đón khách, nấu món ăn dân tộc, kể chuyện văn hóa và chuyện chiến trường cho du khách nghe. Hiện homestay đón hơn 1.000 lượt khách mỗi năm, thu nhập hơn 200 triệu đồng, tạo việc làm thời vụ cho nhiều lao động địa phương.
Câu chuyện của CCB Hoàng Ngọc Đề ở thôn Phú Mỹ, xã Yên Thành, tỉnh Lào Cai cũng đầy nghị lực. Những năm đầu lập nghiệp, vốn ít, kinh nghiệm không có, dịch bệnh liên miên, đầu ra bấp bênh, có lúc ông chùn bước. Nhưng rồi sự động viên của gia đình, đồng đội và khoản vay 70 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội đã tiếp thêm sức mạnh. Ông cải tạo hơn 5ha đồi rừng, trồng rừng kinh tế, nuôi dê, nuôi bò, trồng tre, măng bát độ. Đến nay, gia đình duy trì đàn bò 8 - 10 con, đàn dê 30 con, tổng thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Điều đáng quý là ông thường xuyên giúp đỡ hội viên khó khăn, vận động bà con chuyển đổi cây trồng, vật nuôi để cùng nhau thoát nghèo.
Tại phường Tân Ninh, tỉnh Tây Ninh, CCB Tạ Kim Bắc xuất ngũ trở về, không đất sản xuất, không nghề nghiệp ổn định, từng làm phụ hồ, chăm sóc cây kiểng để nuôi gia đình. Với phương châm “lấy ngắn nuôi dài”, ông mở quán ăn sáng rồi dần phát triển thành quán chuyên các món từ thịt dê. Những năm đầu rất vất vả, có ngày lỗ vốn, nhưng ông kiên trì giữ chữ tín: Nguyên liệu tươi sạch, giá hợp lý, phục vụ chu đáo. Dần dần, quán đông khách, mỗi ngày phục vụ 200 - 300 lượt người. Kinh tế gia đình ổn định, ông tạo việc làm cho 10 lao động là thân nhân CCB, thu nhập 3 - 5 triệu đồng/tháng. Mỗi dịp lễ, Tết, ông còn trao hàng chục phần quà cho hộ nghèo, học sinh khó khăn.
Phó Chủ tịch Hội NCT Việt Nam Nguyễn Lam cho biết, hiện cả nước có khoảng 9 triệu NCT đang trực tiếp lao động, sản xuất, kinh doanh; hơn 9.000 CLB Liên thế hệ tự giúp nhau hoạt động hiệu quả tại cơ sở. Hàng trăm nghìn NCT là chủ cơ sở sản xuất, chủ trang trại, tổ hợp tác, mô hình nông nghiệp hữu cơ theo chuỗi giá trị. Nhiều người được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới; nhiều người là CCB từng chiến đấu, cống hiến vì độc lập dân tộc và xây dựng quê hương.
Theo ông Nguyễn Lam, NCT không chỉ là chỗ dựa tinh thần vững chắc của gia đình mà còn là nguồn lực quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Với uy tín, kinh nghiệm và sự từng trải, NCT tích cực truyền nghề, hướng dẫn sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập, góp phần giữ vững an sinh ở cơ sở. Đồng thời, lớp NCT luôn gương mẫu đi đầu trong các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng đời sống văn hóa, nông thôn mới, đô thị văn minh.
Đi qua nhiều miền quê, gặp những CCB tóc đã bạc nhưng đôi tay vẫn chai sần vì lao động, chúng tôi hiểu chiến tranh đã lùi xa nhưng tinh thần người lính chưa bao giờ phai nhạt. Trước kia, họ giữ nước bằng súng đạn; ngày nay, họ giữ mái ấm bằng sự cần cù, ý chí vươn lên. Những trang trại, đồi tre, ao cá là trận địa mới chiến thắng đói nghèo. Mái đầu bạc đi, nhưng phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ vẫn sáng mãi.