Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Người cao tuổi là nguồn lực phát triển đất nước

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam phát biểu tại Hội nghị - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Phong trào “Tuổi cao - Gương sáng" đã được triển khai sâu rộng

Tại Hội nghị, báo cáo của Bộ Y tế cho biết, công tác người cao tuổi 7 tháng đầu năm tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Cả nước hiện có gần 16,5 triệu người cao tuổi, trong đó nam giới hơn 7 triệu người (chiếm 42,78%) và nữ giới hơn 9,4 triệu người (chiếm 57,22%).

Theo Bộ Y tế, trong 7 tháng năm 2026, quy mô và mạng lưới an sinh xã hội dành cho người cao tuổi tiếp tục được mở rộng, bao phủ vững chắc. Đến nay, cả nước có hơn 3,53 triệu người cao tuổi đang hưởng bảo hiểm xã hội hằng tháng (gồm khoảng 2,35 triệu người hưởng lương hưu và 530 nghìn người hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng từ 60 tuổi trở lên); hơn 1,2 triệu người hưởng trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng và gần 2,5 triệu người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Công tác chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi đạt nhiều kết quả nổi bật; gần 15,7 triệu người cao tuổi đã có thẻ bảo hiểm y tế. Hệ thống đã lập hồ sơ quản lý, theo dõi sức khỏe ban đầu cho 80% người cao tuổi và thực hiện khám sức khỏe định kỳ hằng năm ít nhất một lần cho hơn 69% người cao tuổi.

Cũng theo Bộ Y tế, mạng lưới y tế lão khoa tiếp tục phát triển với 7 bệnh viện chuyên khoa lão và khoảng 155 bệnh viện cấp Trung ương, cấp tỉnh có khoa lão khoa. Bộ Y tế cũng nhấn mạnh, việc liên thông cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với cơ sở dữ liệu bảo hiểm đã giúp 100% cơ sở khám chữa bệnh triển khai khám chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip hoặc tài khoản định danh điện tử VNeID, VssID.

Cả nước duy trì và phát triển gần 80.000 câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, thu hút trên 3 triệu người cao tuổi tham gia; hơn 9.000 câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau góp phần tăng cường gắn kết cộng đồng.

Báo cáo cũng cho biết, tốc độ già hóa dân số nhanh đang tạo sức ép ngày càng lớn lên hệ thống y tế, an sinh xã hội, thị trường lao động và dịch vụ chăm sóc. Bên cạnh đó, người cao tuổi ở vùng sâu, vùng xa còn gặp nhiều khó khăn; cơ sở trợ giúp, dịch vụ chăm sóc chưa đáp ứng nhu cầu; nguồn lực xã hội hóa còn hạn chế; việc tiếp cận việc làm và chuyển đổi số của người cao tuổi vẫn gặp nhiều rào cản.

Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam Nguyễn Thanh Bình phát biểu tại Hội nghị

Tại Hội nghị, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam Nguyễn Thanh Bình cho biết, thời gian qua phong trào thi đua yêu nước “Tuổi cao - Gương sáng” đã được triển khai sâu rộng. Lớp người cao tuổi đã tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt, đi đầu gương mẫu trong tuân thủ pháp luật, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống và giáo dục đạo đức, truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Thời gian tới, Hội sẽ tiếp tục triển khai chiến lược quốc gia về người cao tuổi đến năm 2035, tầm nhìn 2045… Đồng thời, tổ chức các diễn đàn đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc; xây dựng đề án tăng cường hợp tác quốc tế về người cao tuổi; tổ chức đối thoại chính sách về già hóa dân số trong tình hình mới, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và đề xuất các giải pháp bứt phá để Việt Nam thích ứng chủ động với tốc độ già hóa dân số đang diễn ra rất nhanh.

Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam Nguyễn Thanh Bình cũng cho biết, Hội sẽ phối hợp với Bộ Y tế và các cơ quan liên quan hoàn thiện hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người cao tuổi để trình Chính phủ, trình Quốc hội xem xét trong thời gian tới…

Tại Hội nghị, các đại biểu đã thảo luận về tiến độ xây dựng Đề án phát triển “Kinh tế bạc” và phương án hạ độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; xây dựng hệ sinh thái “kinh tế bạc”; mốc thời gian hoàn thành Cơ sở dữ liệu quốc gia về người cao tuổi; giải pháp ứng dụng công nghệ thông minh phục vụ người cao tuổi và công tác hội nhập quốc tế về người cao tuổi.

Thúc đẩy hệ sinh thái “kinh tế bạc”

Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định, công tác người cao tuổi luôn được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm. Qua 7 tháng năm 2026, công tác người cao tuổi đạt kết quả trên nhiều mặt, từ hoàn thiện thể chế, mở rộng an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe đến phát huy vai trò, vị thế và trí tuệ của người cao tuổi.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, một trong những chuyển biến quan trọng thời gian qua là nhận thức của hệ thống chính trị và toàn xã hội về người cao tuổi ngày càng đầy đủ, toàn diện hơn.

Theo Phó Thủ tướng, nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là quan tâm, chăm lo, chăm sóc thì nay cần chuyển mạnh sang nhìn nhận người cao tuổi là nguồn lực, là động lực cho phát triển bền vững. Đây phải là sự chuyển đổi thực chất trong tư duy, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang già hóa dân số nhanh, đòi hỏi cách tiếp cận mới, không chỉ coi người cao tuổi là đối tượng cần được hỗ trợ.

Phó Thủ tướng khẳng định, việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm về công tác người cao tuổi trong tình hình mới là nhiệm vụ số một, tạo chuyển biến trong cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu, tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách về người cao tuổi, trong đó cần đánh giá đầy đủ, toàn diện và sâu sắc Luật Người cao tuổi trong bối cảnh mới để nghiên cứu sửa đổi, bảo đảm tương thích với yêu cầu thực tiễn.

Theo Phó Thủ tướng, Luật Người cao tuổi có tính chất chủ đạo, dẫn dắt trong lĩnh vực này, nhưng việc phát huy nguồn lực người cao tuổi phải được lan tỏa sang các luật khác.

Khi xây dựng chính sách, pháp luật, cần đánh giá tác động đối với người cao tuổi, đưa người cao tuổi trở thành một chủ thể được xem xét trong quá trình xây dựng chính sách.

Cùng với đó, các văn bản dưới luật liên quan đến bảo trợ xã hội, bảo hiểm xã hội và tổ chức bộ máy của hệ thống Hội cũng cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện.

Hội nghị sơ kết, đánh giá công tác người cao tuổi 7 tháng đầu năm 2026 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới

Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh về việc khai thác và thúc đẩy hệ sinh thái “kinh tế bạc” một cách bền vững, đầy đủ, toàn diện, gắn với yêu cầu phát triển kinh tế của đất nước.

Theo đó, không chỉ dừng ở việc xây dựng các sản phẩm, dịch vụ phục vụ người cao tuổi, cần hình thành một hệ sinh thái có khả năng huy động doanh nghiệp, thị trường, khoa học-công nghệ và các nguồn lực xã hội, đồng thời mở rộng không gian để người cao tuổi tiếp tục tham gia và đóng góp.

Hiện nay, Bộ Chính trị đã giao cho Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chủ trì xây dựng đề án về phát triển “kinh tế bạc”. Do đó, Phó Thủ tướng giao Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp chặt chẽ xây dựng đề án, tạo cơ sở để thể chế hóa và thúc đẩy hệ sinh thái này.

Cần quan tâm đến bảo vệ người cao tuổi trên không gian mạng

Đối với ứng dụng công nghệ thông tin và số hóa dữ liệu, Phó Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công an chủ trì, phối hợp cùng Hội Người cao tuổi Việt Nam và các đơn vị liên quan đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về người cao tuổi, đảm bảo kết nối liên thông, đồng bộ tất cả các nền tảng số có liên quan và hệ thống dữ liệu chuyên ngành của các lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực y tế.

Cùng với xây dựng dữ liệu, Phó Thủ tướng yêu cầu quan tâm đến bảo vệ người cao tuổi trên không gian mạng, trong bối cảnh người cao tuổi ngày càng tham gia sâu hơn vào môi trường số.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao hỗ trợ người cao tuổi chuyển đổi số, trước hết thông qua phong trào “bình dân học vụ số”, qua đó từng bước nâng cao năng lực số, tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục đổi mới sáng tạo và đóng góp vào quá trình phát triển.

Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục chú trọng chăm sóc sức khỏe, đời sống vật chất, tinh thần cho người cao tuổi, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực xã hội. Bộ Y tế củng cố hệ thống lão khoa, phục hồi chức năng, chăm sóc dài hạn và hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát triển đời sống văn hóa, thiết chế cộng đồng; Bộ Tài chính nghiên cứu chính sách xã hội hóa dịch vụ liên quan đến người cao tuổi.

Phó Thủ tướng cho rằng dư địa xã hội hóa trong lĩnh vực này còn rất lớn. Muốn huy động nguồn lực tư nhân, cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh các quy định pháp luật, nhất là những quy định liên quan đến thúc đẩy xã hội hóa.

Liên quan đến chính sách trợ cấp hưu trí xã hội, Phó Thủ tướng yêu cầu việc mở rộng diện bao phủ phải đi cùng đánh giá đầy đủ tác động đến ngân sách và tương quan với các chính sách bảo hiểm xã hội khác.

Đây là vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng bảo đảm an sinh lâu dài trong bối cảnh số người cao tuổi tiếp tục tăng nhanh, do đó cần cân nhắc cả mục tiêu mở rộng bao phủ và khả năng cân đối nguồn lực…

Về công tác Hội Người cao tuổi Việt Nam, Phó Thủ tướng đề nghị Hội tiếp tục rà soát, củng cố tổ chức bộ máy, nhân lực hệ thống của Hội người cao tuổi ở tất cả các cấp và chuẩn bị tốt cho Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Người cao tuổi Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026 - 2031.