Đất vừa cấp xong đã bị thu hồi.
.jpg)
Những người dân Đỉnh Sơn làm đơn đòi lại đất
Đỉnh Sơn là xã miền núi, diện tích đất nông nghiệp tương đối ít. Tháng 6/1997, thực hiện Nghị định số 64/CP của Chính phủ, 63 hộ dân ở các thôn 2, 3 và 8, xã Đỉnh Sơn được cấp sổ đỏ tại vùng vệ Ông Ký, vệ Lò Vôi và vệ chuyển dân có diện tích gần 6 ha. Cũng tháng 6 năm đó, UBND tỉnh Nghệ An có chủ trương xây dựng Nhà máy đường Sông Lam, trên vùng đất vừa chia cho một số hộ dân. Đất trong sổ đỏ được xếp là "
sản xuất nông nghiệp". Đất cấp vừa xong, đã bị thu hồi để xây dựng Nhà máy đường Sông Lam (nay là Công ty Cổ phần mía đường Sông Lam). Đất bị thu hồi được UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt giá đền bù là 5.700 đồng/1 m2; thời gian để đền bù là 20 năm. Khi nhận nhưng đồng tiền rẻ rúng, dân thắc mắc: “Nhà máy xây dựng trên đất nông nghiệp của chúng tôi, chúng tôi lấy gì để sản xuất?” Lãnh đạo nhà máy trả lời: "Bà con cứ yên tâm, nhà máy chúng tôi về đây sẽ tạo công ăn việc làm cho con em chúng ta".
Nhưng sau khi nhà máy đi vào hoạt động, con em của 63 hộ dân bị thu hồi không ai được vào làm cả. Tháng 7/2017, đủ thời hạn 20 năm theo thời hạn đền bù, 63 hộ dân đã viết đơn kiến nghị gửi cấp có thẩm quyền yêu cầu cầu trả lại đất hoặc trả thêm tiền đền bù cho họ. Lí do các hộ dân ở đây là khi UBND tỉnh thu hồi để làm nhà máy đường chỉ đền bù cho họ với thời hạn là 20 năm. Nay nhà nước có chủ trương đất sản xuất đã chia cho người dân sử dụng theo Nghị định số 64/CP được gia hạn thêm 50 năm, như vậy việc UBND tỉnh Nghệ An đền bù cho họ là quá thiệt thòi. Cả xã Đỉnh Sơn có hàng nghìn hộ dân, các hộ dân đó cũng được chia đất nông nghiệp như họ, họ không bị thu hồi nay được gia hạn thêm 50 năm. Còn 63 hộ dân này bị thu hồi 20 năm, nay trên thửa đất đó được gia hạn thêm 50 năm thành ra đền bù 20 năm, thu hồi 20 năm nhưng thành vĩnh viễn.
Lí lẽ của dân và trả lời của huyện Ngày 11/4/2018, UBND huyện Anh Sơn đã có Công văn số 323/UBND-TNMT trả lời đơn khiếu nại của công dân. Công văn nêu rõ: Để triển khai giải phóng mặt bằng thực hiện dự án xây dựng Nhà máy đường Sông Lam tại xã Đỉnh Sơn, Hội đồng giải phóng mặt bằng đã thực hiện đúng theo trình tự thủ tục theo quy định tại Nghị định số 22/1998/NĐ-CP ngày 24/4/1998 của Chính phủ về việc đền bù thiệt hại khi nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh,lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng. Như vậy việc nhà nước thu hồi đất của 63 hộ dân là đúng. Mặc dù nguồn gốc đất của các hộ dân được cấp từ những năm 1980, thu hồi 20 năm, nhưng nay thành vĩnh viễn cũng đúng, vì
"Nhà nước chỉ gia hạn đất sản xuất nông nghiệp cho các hộ gia đình đang sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp. Đối với đất nông nghiệp của các hộ gia đình, cá nhân nhà nước đã thu hồi đất thì không được gia hạn sử dụng đất".
Như vậy, cấp trên "
luôn luôn đúng", chỉ có người dân “thấp cổ bé họng” mới không đúng, cho dù trên thửa đất bị thu hồi hiện nay đang tồn tại 2 sổ đỏ của dân cấp ngày 1/6/1977 và của Công ty Cổ phần mía đường Sông Lam được cấp năm 1998. Năm 1997, nhà nước thu hồi đất để xây dựng Nhà máy đường Sông Lam, nay nhà máy được cổ phần thành Công ty Cổ phần mía đường Sông Lam do tư nhân quản lí, vì vậy người dân Đỉnh Sơn lại tiếp tục gửi đơn kêu cứu tới khắp nơi nhưng đều được trả lời theo kiểu
''cấp trên luôn đúng". Để trả giá cho cái đúng đó, các hộ dân mất đất đã phải bỏ quê đi khắp nơi kiếm sống!
Tiếng kêu của người mất đất.Dân cùng một xã, có nguồn gốc đất như nhau, năm 1997, được nhà nước giao quyền sử dụng đất với thời hạn 20 năm, năm 1997, 63 hộ dân bị thu hồi đất để xây dựng nhà máy, tiền đền bù chỉ đền bù 20 năm, nay chủ trương mới, đất sản xuất nông nghiệp sản xuất ổn định được gia hạn thêm 50 năm, những hộ dân này bị thiệt đơn thiệt kép. Cùng làng cùng xã với nhau, người có đất sản xuất, người lại bị mất đất. Cho dù biết rằng năm 1997, họ đã được đền bù, nhưng cũng chỉ đền bù 20 năm cho hoa màu trên đất nông nghiệp, với giá 5.700 đồng /m2. Cứ nghĩ rằng sau 20 năm, hết thời hạn nhà nước sẽ trả lại đất, hoặc không được trả lại thì nhà máy sẽ trả thêm tiền cho dân trong thời hạn 30 năm tiếp theo, bởi nhà máy nay đã cổ phần hóa, hàng năm đều phải trả tiền thuê đất cho tỉnh. Nếu là thu hồi đất vĩnh viễn thì giá đền bù sẽ là giá vĩnh viễn, không thể ghi đền bù 20 năm. Vấn đề Nhà máy đường bây giờ không còn phải là doanh nghiệp Nhà nước, nên không thể thu hồi theo chính sách các công trình sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh quốc gia, lợi ích công cộng, mà phải theo quy định của Luật Đất đai, đất sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân phải đấu thầu đất hoặc thảo thuận với người chủ đất. Trên cơ sở pháp luật người dân đã được cấp sổ đỏ là chủ đất, thời gian thu hồi cũng đã ghi rõ là 20 năm, vậy sau 20 năm phải trả lại đất cho dân. Như vậy mới đúng pháp luật, đảm bảo quyền lợi người dân và doanh nghiệp.
Hữu Mai
