Vì độc lập tự do của Tổ quốc  

Cứ đến dịp kỷ niệm Quốc khánh 2/9, cựu chiến binh Hoàng Lê Nghĩa, 75 tuổi, ở phường Mỹ An, quận Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng, Phó Chủ tịch Hội Tù yêu nước TP Đà Nẵng, lại nhớ đến chuyến lưu đày đẫm máu ngày 2/9/1969.
2339 1

Trao trả tù binh Phú Quốc tháng 3/1973.

2343 2

Ông Nghĩa chăm sóc cây cảnh.

2346 3

Đại tá Hoàng Lê Nghĩa.

Sinh trưởng trên vùng cát Non Nước kiên cường, ông Nghĩa tham gia lực lượng du kích mật ngay từ tuổi thiếu niên. Đầu năm 1968, mới 23 tuổi, ông Nghĩa đã đảm đương cương vị Chính trị viên Đại đội 3 Khu III Hòa Vang (trực thuộc Đặc khu Quảng Đà). Trong một trận chống càn vào tháng 10/1968, ông Nghĩa bị thương và sa vào tay giặc. Chúng đày ải ông qua nhiều nhà lao với biết bao cực hình tàn khốc nhưng trước sau ông vẫn giữ vững lòng trung thành với sự nghiệp cách mạng. Quân thù đã đưa ông và nhiều bạn tù đến Trại giam Phú Tài (Bình Định) để đày ra Phú Quốc.

Ông Nghĩa bồi hồi kể: Sáng sớm 2/9/1969, bọn chỉ huy Trại giam Phú Tài tập trung anh em tù ra sân điểm danh, rồi gọi 100 tù nhân ngồi riêng ra. Số còn lại chúng đưa trở về trại giam. Đến khoảng 9 giờ, chúng dùng một chiếc xe đầu kéo chở anh em tù ra Quốc lộ 1, rồi chạy về hướng sân bay Gò Quánh (nay là sân bay Phù Cát, tỉnh Bình Định). Phía trước, phía sau đều có xe quân cảnh “hộ tống”. Bốn chiếc máy bay địch quần đảo liên tục, sẵn sàng nã đạn bất cứ lúc nào. Xe dẫn đường hú còi inh ỏi. Đám lính áp giải quát nạt, la hét ầm ĩ. “Chúng tôi đoán biết, bọn địch sợ tù nhân cướp súng chống lại và sợ quân giải phóng tấn công giải thoát tù nhân”, ông Nghĩa tươi cười.

Trời càng lúc càng nắng gắt. Thùng xe nóng như cái chảo rang. Những người tù đầu không nón, chân không dép, mồ hôi chảy ròng ròng. Đến sân bay Gò Quánh, địch lại bắt anh em tù ngồi giữa bãi trống, không một bóng cây. Nắng nóng, khát nước và đói bụng khiến ai cũng mệt lả. Ông Nghĩa nói nhỏ với những bạn tù ngồi kế bên: Hôm nay là mồng 2/9, kỷ niệm Ngày Quốc Khánh; anh em mình chiến đấu vì độc lập tự do của Tổ quốc, dù kẻ thù hành hạ thế nào cũng quyết không khuất phục!

Khoảng 2 giờ chiều, địch bắt đầu đưa tù nhân lên máy bay để chở ra Phú Quốc. Chúng dùng còng số 8 còng chân anh em tù từng đôi một. Cứ một người chân phải, một người chân trái đeo chung một còng, khi bước đi hai người rất dễ giật nhau ngã nhào. Chúng còng vậy vì sợ tù nhân có hành động phản kháng trên máy bay. Ông Nghĩa nhấn mạnh: Lúc ấy, tôi chợt nhớ đến những câu thơ đầy khí phách của cụ Phan Chu Trinh ngày xưa: “Mang xiềng rột roạt xuất đô môn/ Làm trai há lại sợ Côn Lôn” và nghĩ hôm nay thế hệ con cháu cụ Phan cũng hiên ngang mang còng đi lưu đày vì cuộc chiến đấu giành độc lập tự do cho đất nước, rồi phỏng theo ý thơ của cụ Phan, tôi nhẩm đọc: “Mang còng số 8 lên máy bay/ Làm trai há sợ cảnh tù đày…”.

Khi thấy máy bay bay chậm lại và hạ thấp dần, anh em tù biết đã đến Phú Quốc và chỉ chốc lát đã nghe tiếng ồn ào từ phía dưới. Toán quân cảnh trên máy bay vung dùi cui, quát nạt, thúc hối tù nhân đi xuống phía đuôi máy bay. Ở bên dưới, bọn quân cảnh lăm lăm dùi cui trong tay, mặt mày dữ dằn như muốn ăn tươi nuốt sống những người tù. Anh em tù vừa bước xuống đã bị chúng đánh tới tấp. Máu tù nhân phọt ra, văng cả lên mặt bọn địch. 100 tù nhân bê bết máu, thân thể bầm tím, sưng vù. Nhiều người bị đánh ngã, ngất lịm. Chúng lại đá liên tiếp vào người, vừa đá vừa hét: “Biết mùi Phú Quốc chưa? Biết mùi Phú Quốc chưa?”…

Vị nhân chứng lịch sử kể tiếp: Bọn cai ngục đưa anh em tù đến một khu nhà tôn, trên cổng có dòng chữ “Bộ Chỉ huy Trại giam Phú Quốc”. Hàng trăm tên quân cảnh đang chờ sẵn, cũng lăm lăm dùi cui với những bộ mặt khát máu người. Chúng bắt tù nhân xếp thành 10 hàng dọc và thi nhau đánh, đấm liên hồi mà chúng gọi là thủ tục nhập trại. “Ở trong đất liền, tôi từng nghe những câu hát: “Bước xuống máy bay chưa kịp mở còng/Thì máu đã chảy ròng trên đôi má/Bọn côn đồ đánh đá tứ tung...”, còn bây giờ tôi đã trực tiếp đối mặt với sự man rợ của quân thù nơi địa ngục trần gian và cũng từ đây anh em tù chúng tôi bắt đầu một cuộc chiến đấu mới”, ông Nghĩa nhấn mạnh.

Ông Nghĩa ra tù năm 1973 theo tinh thần Hiệp định Paris về trao trả tù binh. Ông tiếp tục chiến đấu, công tác trên chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng, đến năm 2000 nghỉ hưu với quân hàm đại tá. Về hưu, ông Nghĩa hăng hái tham gia công tác địa phương, hơn 10 năm làm Chủ tịch Hội Cựu chiến binh quận Ngũ Hành Sơn. Năm 2019, ông được bầu làm Phó Chủ tịch Hội Tù yêu nước TP Đà Nẵng. Mới đây, ông đã được chọn đi dự Hội nghị gặp mặt các đồng chí tham gia cấp ủy trong nhà tù và trại giam của địch thời kỳ chống Mỹ cứu nước 1954-1975, do Ban Bí thư Trung ương tổ chức.

Lê Văn Thơm

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Rất cần có đại diện của người cao tuổi trong Quốc hội (Phần 2)

Rất cần có đại diện của người cao tuổi trong Quốc hội (Phần 2)

Cử tri và người cao tuổi cả nước tiếp tục ủng hộ ông Trương Xuân Cừ, Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XV
Rất cần có đại diện của người cao tuổi trong Quốc hội (Phần 1)

Rất cần có đại diện của người cao tuổi trong Quốc hội (Phần 1)

Ghi nhận công lao to lớn của người cao tuổi trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, xây dựng và phát triển đất nước, Đảng, Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sách ưu đãi nhằm chăm lo cho người cao tuổi ngày càng tốt hơn, đồng thời phát huy vai trò người cao tuổi trong mọi lĩnh vực. Trong các kì bầu cử Quốc hội, Hội Người cao tuổi Việt Nam đều được phân bổ chỉ tiêu ứng cử viên đại biểu Quốc hội. Kì bầu cử Quốc hội khóa XV, Hội Người cao tuổi Việt Nam và đông đảo cử tri đã tin tưởng, giới thiệu TS Trương Xuân Cừ, Phó Chủ tịch Trung ương Hội ứng cử đại biểu Quốc hội. Tạp chí Người cao tuổi trân trọng giới thiệu ý kiến của cử tri cao tuổi cả nước về nội dung trên…
Tám mươi năm đồng hành cùng dân tộc

Tám mươi năm đồng hành cùng dân tộc

Năm nay, người cao tuổi cả nước rất phấn khởi chào mừng kỉ niệm 80 năm Ngày Người cao tuổi Việt Nam (6/6/1941-6/6/2021). Những khoảnh khắc không thể quên từ lời kêu gọi “Kính cáo đồng bào” đến “Lời hiệu triệu đoàn kết tất cả các bậc phụ lão” thiết tha của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định vị trí, vai trò của người cao tuổi trong công cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc.
Hơn nửa thập kỉ chăm lo cho người cao tuổi

Hơn nửa thập kỉ chăm lo cho người cao tuổi

Theo kinh nghiệm từ Hội Người cao tuổi Việt Nam, để chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi ngày càng tốt hơn và triển khai hiệu quả “Tháng hành động vì người cao tuổi”, cần huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội…
Mong cử tri tiếp tục ủng hộ để ứng cử thành công đại biểu Quốc hội khóa XV

Mong cử tri tiếp tục ủng hộ để ứng cử thành công đại biểu Quốc hội khóa XV

TS Trương Xuân Cừ trưởng thành từ cơ sở, từ giáo viên cấp ba, trước khi nghỉ hưu là Phó Bí thư Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương. Sau khi nghỉ hưu, ông tiếp tục đảm nhiệm cương vị Phó Chủ tịch Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam, Bí thư Đảng ủy cơ quan Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam. Ông được lãnh đạo Trung ương Hội, 100% cử tri cơ quan Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam và nơi thường trú tin tưởng giới thiệu ra ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XV. Nhân ngày hội toàn dân bầu cử Quốc hội đang rất gần, TS Trương Xuân Cừ dành cho phóng viên Tạp chí Người cao tuổi cuộc trao đổi thân tình…

Tin khác

Hơn 69 triệu cử tri trên toàn quốc sẽ tham gia bầu cử vào ngày 23/5

Hơn 69 triệu cử tri trên toàn quốc sẽ tham gia bầu cử vào ngày 23/5
Cả nước có tổng số 69.198.594 người thực hiện quyền bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kì 2021-2026.

Hơn nửa thập kỉ chăm lo cho người cao tuổi

Hơn nửa thập kỉ chăm lo cho người cao tuổi
Chương trình đã đạt hiệu quả tích cực, góp phần cùng Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền địa phương bảo đảm an sinh xã hội trong bối cảnh tốc độ già hóa dân số đang tăng nhanh…

Hơn nửa thập kỉ chăm lo cho người cao tuổi

Hơn nửa thập kỉ chăm lo cho người cao tuổi
Trên 10 năm Luật Người cao tuổi ra đời và đi vào cuộc sống, 6 năm triển khai “Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam”, cùng với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, các bộ ban ngành, đoàn thể và toàn xã hội, lớp người “cây cao bóng cả” ngày càng được chăm sóc tốt hơn; đời sống vật chất, tinh thần, sức khỏe từng bước cải thiện. Từ đó, càng tiếp thêm động lực để người cao tuổi tiếp tục sống vui, khỏe, có ích cho bản thân, gia đình, xã hội…

TS Trương Xuân Cừ, ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XV

TS Trương Xuân Cừ, ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XV
TS Trương Xuân Cừ, Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam, ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XV, đơn vị bầu cử số 2 TP Hà Nội, gồm các quận Hoàn Kiếm, Long Biên và huyện Đông Anh

CHƯƠNG TRÌNH HÀNH ĐỘNG của ông Trương Xuân Cừ, ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XV, nhiệm kì 2021-2026

CHƯƠNG TRÌNH HÀNH ĐỘNG của ông Trương Xuân Cừ, ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XV, nhiệm kì 2021-2026
TS Trương Xuân Cừ, Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam, ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XV, nhiệm kì 2021-2026

Căng mình ngăn chặn nguy cơ làn sóng Covid – 19 thứ tư

Căng mình ngăn chặn nguy cơ làn sóng Covid – 19 thứ tư
Việt Nam đang trong bối cảnh bị dịch Covid-19 “bủa vây”, đặc biệt là khu vực tuyến biên giới. Tuy nhiên, không như những đợt dịch trước, Bộ Y tế và các chính quyền địa phương đang có những động thái chủ động trước nguy cơ làn sóng thứ tư xuất hiện.
Xem thêm
Bắc Ninh: Giãn cách xã hội huyện Yên Phong từ 14h ngày 15/5

Bắc Ninh: Giãn cách xã hội huyện Yên Phong từ 14h ngày 15/5

Bắc Ninh hiện đã giãn cách xã hội 5/8 huyện thị (theo Chỉ thị 15), giãn cách xã hội huyện Thuận Thành theo Chỉ thị 16, chỉ còn huyện Quế ...
Cảnh cáo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Lương thực Miền Nam Võ Thanh Hà

Cảnh cáo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Lương thực Miền Nam Võ Thanh Hà

Ủy ban Kiểm tra Trung ương quyết định thi hành kỷ luật cảnh cáo đồng chí Võ Thanh Hà, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng ...
Xã Đông Thạnh, huyện Hóc Môn, TP Hồ Chí Minh: Làm tốt công tác tuyên truyền trước ngày bầu cử

Xã Đông Thạnh, huyện Hóc Môn, TP Hồ Chí Minh: Làm tốt công tác tuyên truyền trước ngày bầu cử

Xác định nhiệm vụ chính trị trọng tâm của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân trong năm 2021. Ngay khi có chỉ đạo của cấp trên về công tác ...
Phiên bản di động