Văn học trong thời đại công nghệ 4.0

Thời đại công nghệ 4.0 đã và đang tạo môi trường mới cho sự tồn tại và phát triển của tác phẩm văn chương. Trong dòng chảy hối hả của đời sống xã hội, chúng ta luôn cần sự tiếp nhận văn học đúng hướng, đúng mục đích trên cơ sở những tác động tích cực mà công nghệ thông tin đem lại…

Khoa công nghệ phát triển, lượng thông tin xã hội vô cùng phong phú được cập nhật từng giây, từng phút trên các trang mạng xã hội đã tác động không nhỏ đến đời sống văn học. Nếu như trước đây, việc tiếp nhận tác phẩm văn học được thực hiện theo lối truyền thống bằng việc tìm đọc những tác phẩm được đăng trên báo, in thành sách. Người yêu văn chương phải tìm đến những hiệu sách, thư viện để mua, mượn đọc, nếu cần thì ghi chép lại vào sổ tay cá nhân. Thì nay, việc đọc khá thuận lợi. Chỉ cần truy cập các kho dữ liệu văn học thì trong giây lát, tác phẩm văn chương sẽ hiện ra ngay trước mắt mà không tốn công sức đi tìm hay phải bỏ một khoản kinh phí để mua sách.

Hầu hết các trang báo điện tử đều có những mục dành cho sáng tác văn học, đăng những tác phẩm của nhà văn, người sáng tác. Điều đó đã tạo cơ hội cho tác giả giới thiệu sản phẩm tinh thần của mình một cách nhanh nhất, rộng nhất và nhận được sự hồi âm nhanh chóng từ độc giả. Việc đọc sách online đã dần thay thế cho cách đọc truyền thống. Nhờ vậy, đứa con tinh thần của nhà văn sẽ có một môi trường sống mới, đó là môi trường mạng công nghệ.

Văn học trong thời đại công nghệ 4.0
Ngày hội đọc giúp nâng cao văn hóa đọc trong nhà trường.

Cứ nghĩ, khoa học công nghệ phát triển, văn chương sẽ khó gần với đời sống. Nhưng thực tế ngược lại, văn học dường như tiến gần hơn đời sống xã hội, phản ánh chân thực hơi thở, nhịp điệu cuộc sống đương đại. Bởi lẽ, những năm gần đây, giữa tác phẩm văn học và những vấn đề xã hội hình như đã tìm được những điểm gặp gỡ tuyệt vời. Những câu chuyện có thật trong đời sống xã hội được đưa lên các trang mạng xã hội đã có sức lan tỏa, lay động trái tim người đọc. Và ở đâu đó, trong các tác phẩm văn chương, người đọc đã từng gặp, từng cảm nhận được. Chẳng thế mà trước đây, những đề văn về nghị luận xã hội chủ yếu là những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ, danh ngôn thì nay dần được thay thế bằng những câu chuyện có thực trong đời sống xã hội. Trong nhà trường, dạng văn nghị luận xã hội cùng với tác phẩm văn chương đã và đang đóng vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục đạo đức, nhân cách, kĩ năng sống cho học sinh. Tính thời sự đã giúp cho văn học tiến gần hơn, đi sâu vào đời sống xã hội để phản ánh một cách chân thực và vô cùng sinh động.

Trong nhà trường phổ thông, việc dạy và học văn đã khác trước. Dưới tác động không nhỏ của khoa học công nghệ, các thầy cô giáo đã không ngừng thay đổi phương pháp giảng dạy trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin. Việc sử dụng các phương tiện hỗ trợ như màn chiếu, ti vi, máy chiếu vật thể đã giúp thầy và trò khai thác các kênh hình, tư liệu liên quan đến tác phẩm văn học, giúp giờ học trở nên sinh động, lí thú và hấp dẫn. Đặc biệt, việc tích hợp văn học với các môn khoa học khác đã giúp người học mở rộng địa bàn tri thức, coi đó là cách để hiểu sâu hơn tác phẩm văn học giữa dòng chảy của lịch sử xã hội. Đặc biệt, thầy và trò còn kết hợp tổ chức sân khấu hóa khi các tác phẩm văn học đã tạo sức hút cho giờ học, đồng thời, góp phần không nhỏ đưa tác phẩm văn học đến gần với sân khấu điện ảnh.

Tuy nhiên, sự phát triển của công nghệ ít nhiều tác động đến đời sống văn chương, làm cho đời sống văn chương nói chung và văn học nhà trường nói chung bộc lộ những hạn chế nhất định. Đầu tiên, đó là sự thay đổi văn hóa đọc của độc giả. Do sự lưu trữ, đăng tải tác phẩm văn học trên các trang mạng việc đọc sẽ không được như trước, những hình ảnh đẹp về văn hóa đọc trước đây dần bị mai một. Đồng thời, nhiều hoạt động văn hóa tràn lan trên thị trường mạng làm cho giới trẻ hấp dẫn bởi nó. Điển hình như các trò chơi điện tử và các tiện ích như chát qua zalo, facebook, nhắn tin điện thoại... cùng với việc truy cập phim ảnh nhanh, hay, hấp dẫn đôi khi lấn át việc đọc tác phẩm văn học. Sự có sẵn tư liệu, văn mẫu, bài giảng mẫu trên các trang điện tử tuy tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh nhưng cũng hạn chế sự sáng tạo, tư duy độc lập của các em khi học, viết văn.

Bước vào thời đại công nghệ 4.0, dòng chảy của văn học tuy vẫn mải miết về phía trước nhưng đã và đang mang một sắc màu mới, sự tiếp nhận, thưởng thức văn chương của độc giả cũng thay đổi. Từ đó, dạy và học văn học trong nhà trường phổ thông cũng có chiều hướng khác trước. Cảm thụ tác phẩm văn chương bằng trái tim, lí trí và tâm hồn mình, hướng đến những giá trị đích thực mà văn học mang lại, tạo sự kết nối vững chắc giữa văn học và cuộc sống.

Nguyễn Thế Lượng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Người cao tuổi góp phần  phát triển văn hóa bền vững n

Người cao tuổi góp phần phát triển văn hóa bền vững n

Ngày 2/6/2021, làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu: “Phải dựa trên nền tảng văn hóa, truyền thống của chính chúng ta thì mới có thể phát triển bền vững, lâu dài”. Đây không chỉ là nhiệm vụ của ngành văn hóa mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó có NCT...
Thực hiện các chuẩn mực văn hóa gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh

Thực hiện các chuẩn mực văn hóa gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh

Gia đình là tế bào, là nền tảng của xã hội được chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh khẳng định khi bàn về vai trò của gia đình đối với sự phát triển của xã hội.
Cầu nối đến những giá trị truyền thống

Cầu nối đến những giá trị truyền thống

Trong hành trình mưu sinh đầy gian khó trên núi rừng hùng vĩ, đồng bào Thái ở vùng cao Tây Bắc đã sáng tạo ra những câu hát ru mang đậm tính nhân văn. Mỗi lời ru đều chất chứa và gửi gắm trong đó triết lí giáo dục...
Ngày ấy, Người ra đi

Ngày ấy, Người ra đi

Nhà thơ Chế Lan Viên đã khơi dậy những giây phút thiêng liêng khi chàng trai xứ Nghệ rời bến Nhà Rồng cho đến lúc Người trở về với Tổ quốc thân yêu, trong những vần thơ, mà mỗi chúng ta không khỏi bồi hồi xúc động mỗi khi đọc lại.
Những lưu ý với "bàn chân" của xe ôtô trong những ngày nắng nóng

Những lưu ý với "bàn chân" của xe ôtô trong những ngày nắng nóng

Nhiệt độ có ảnh hưởng rất lớn đến lốp xe, khi nhiệt độ tăng, đồng nghĩa với áp suất không khí trong lốp xe cũng tăng.

Tin khác

Chiều dài cơ sở, thông số quyết định sự rộng rãi của xe ôtô

Chiều dài cơ sở, thông số quyết định sự rộng rãi của xe ôtô
Chiều dài cơ sở của ô tô là khoảng cách giữa tâm bánh xe trục trước với tâm bánh xe trục sau. Ở mỗi phân hạng thì chiều dài cơ sở của các mẫu xe là không giống nhau. Điều này phụ thuộc vào thiết kế của từng hãng, mục đích sử dụng, đối tượng khách hàng mà nhà sản xuất muốn hướng tới.

Những vật dụng tuyệt đối không để trong xe khi đỗ ôtô ngoài trời nắng

Những vật dụng tuyệt đối không để trong xe khi đỗ ôtô ngoài trời nắng
Thời tiết miền Bắc đang như "chảo lửa" khi nhiệt độ ngoài trời thường xuyên ở mức 40 độ C, khi đó nếu đỗ xe ngoài trời nắng, nhiệt độ trong xe sẽ lên tới trên 60 độ C hoặc cao hơn.

Chuyện về vị tiến sĩ đầu tiên ở đất mỏ

Chuyện về vị tiến sĩ đầu tiên ở đất mỏ
Quảng Ninh - một vùng đất cổ, là địa bàn cư trú của người Việt. Trong thời kì phong kiến, nơi đây đã sản sinh nhiều nhân vật kiệt xuất, lừng lẫy. Trong đó phải kể đến tiến sĩ Vũ Phi Hổ người làng Dư Xá, huyện Hoành Bồ, phủ Hải Đông (nay là thôn Tân Tiến, xã Lê Lợi, TP Hạ Long)…

Văn học trong thời đại công nghệ 4.0

Văn học trong thời đại công nghệ 4.0
Thời đại công nghệ 4.0 đã và đang tạo môi trường mới cho sự tồn tại và phát triển của tác phẩm văn chương. Trong dòng chảy hối hả của đời sống xã hội, chúng ta luôn cần sự tiếp nhận văn học đúng hướng, đúng mục đích trên cơ sở những tác động tích cực mà công nghệ thông tin đem lại…

Vài suy nghĩ về Luật Phòng, chống thuốc lá hiện nay

Vài suy nghĩ về Luật Phòng, chống thuốc lá hiện nay
Theo số liệu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), số người tử vong vì thuốc lá ngày càng gia tăng nhanh chóng. Số người chết vì hút thuốc lá còn hơn cả đại dịch Covid-19 - một bệnh dịch viêm dường hô hấp đang hoành hành trên toàn thế giới hiện nay,

Có dùng được nước máy thay nước làm mát ô tô?

Có dùng được nước máy thay nước làm mát ô tô?
Theo các chuyên gia về ô tô, nếu dùng nước máy thay nước làm mát chuyên dụng sẽ khiến máy xe ô tô bị oxy hoá, hệ thống làm mát bị đóng cặn.
Xem thêm
Phiên bản di động