TP Biên Hòa, Đồng Nai: Cần công khai, minh bạch dự án xử lý “đất nhiễm dioxin” ở phường Bửu Long

Ông Nguyễn Văn Chính trên mảnh đất có nguy cơ bị thu hồi

Đang yên ổn, liên tục bị yêu cầu giao đất

Theo đó, tập thể người dân sinh sống tại tổ 32 (Khu phố 5, phường Bửu Long) bức xúc cho biết, thời gian qua rất nhiều lần cán bộ phường, cùng đại diện các cơ quan, ban, ngành TP Biên Hòa đã tổ chức các buổi họp, mời dân đến đề nghị giao đất.

Theo người dân, lý do thu hồi đất được các cán bộ đưa ra là để thực hiện “Dự án xử lý ô nhiễm dioxin tại phường Bửu Long”. Điều đáng nói, khi các hộ dân yêu cầu cán bộ công khai cung cấp các thông tin liên quan đến dự án, căn cứ khoa học khẳng định đất bị nhiễm độc Dioxin, diện tích, tọa độ chi tiết vùng đất bị ô nhiễm chất độc trên thì tất cả đều được trả lời… rất mơ hồ.

Cụ thể, ngày 16/1/2019, người dân bất ngờ nhận được thư mời lên UBND phường Bửu Long họp. Tại đây, họ được thông báo đất nằm trong dự án xử lý ô nhiễm dioxin, buộc phải thu hồi. Tại cuộc họp này người dân yêu cầu các cán bộ đưa ra cơ sở pháp lý, thông tin dự án… thì được trả lời chủ trương cấp trên. Đáng nói, kết thúc cuộc họp, không có biên bản được ghi lại.

Cuộc sống người dân bao năm yên bình, bỗng bị đảo lộn khi thông tin đất, nhà, tài sản bị thu hồi… để thực hiện dự án xử lý chất độc dioxin. Khi chưa rõ sự việc thế nào thì tiếp tục ngày 28/2/2019, họ lại được mời lên UBND phường Bửu Long họp. Nội dung họp là công bố kế hoạch thu hồi đất dự án xử lý ô nhiễm dioxin tại phường Bửu Long.

Lần này có đại diện Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Biên Hòa; Phòng Quản lý Đô thị; Phòng TN&MT, đại diện UBND phường Bửu Long….và nhiều đại diện ban, ngành khác. Tại đây tất cả người dân đều đề nghị được biết toàn bộ thông tin dự án. Nhưng một lần nữa đề nghị này bị khước từ. Đại diện các cơ quan chức năng đều cho rằng, thông tin thuộc diện “bí mật”.

Dù buổi họp ngày 28/2/2019 có ghi lại biên bản thể hiện ý kiến, yêu cầu, nguyện vọng của người dân nhưng sau đó mọi thông tin vẫn rơi vào… im lặng.

Mới đây nhất, ngày 25/2, Chủ tịch UBND phường Bửu Long tiếp tục phát giấy mời tới cá nhân từng hộ dân thông báo ngày 28/2 tới Hội trường UBND phường họp. Lý do, UBND TP Biên Hòa triển khai Kế hoạch 1822/KH-UBND ngày 25/2/2020 của UBND TP Biên Hòa về việc tổ chức tiếp công dân liên quan đến dự án xử lý ô nhiễm dioxin xung quanh sân bay Biên Hòa.

Tại cuộc tiếp công dân này, người dân tham dự cho biết, các cán bộ chỉ thông tin chung chung, áp đặt và liên tục đề nghị người dân giao đất. Dân bức xúc nêu ý kiến thì không được lắng nghe, dân yêu cầu cung cấp biên bản cuộc họp thì không có. Tập thể người dân không chỉ hoang mang mà còn bức xúc với với các cán bộ tại buổi “tiếp công dân” này.

Không chỉ mơ hồ thông tin dự án, các đoàn chức năng còn đơn phương đến nhà dân kiểm đếm tài sản trên đất để làm cơ sở thu hồi, nhưng dân cũng không đồng ý. Cụ thể, ngày 11/4/2019, đại diện Trung tâm Qũy đất TP Biên Hòa, đại diện UBND phường Bửu Long đến một số hộ dân thực hiện kiểm đếm tài sản. Các hộ dân này đã không đồng ý và nêu ý kiến: “Thống nhất với chủ trương của Nhà nước, tuy nhiên đề nghị có cơ sở pháp lý chứng minh diện tích đất bị nhiễm dioxin”. Tập thể người dân cho rằng, vụ việc có dấu hiệu thiếu minh bạch, áp đặt, bỏ qua yêu cầu chính đáng của dân.

Người dân bức xúc yêu cầu chính quyền minh bạch thông tin

Bản đồ ghi phạm vi ảnh hưởng dioxin có nhiều điểm vô lý, khiến dân bức xúc.

Chủ trương dự án của Trung ương hay tỉnh?

Quá bức xúc, người dân buộc viết đơn tập thể gửi Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai. Nội dung đơn kiến nghị UBND TP Biên Hòa công khai vị trí bản đồ phơi nhiễm Dioxin, thông báo cho người dân biết mục đích thu hồi… ngày 16/12/2019, bà Đỗ Thị Hải Yến, Chánh văn phòng đã chuyển đơn của dân tới Chủ tịch UBND TP Biên Hòa.

Nội dung Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đề nghị: “Chủ tịch UBND TP Biên Hòa xem xét, giải quyết theo thẩm quyền, trả lời cho công dân và thông báo cho Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh biết kết quả”.

Tuy nhiên, đến nay không biết Chủ tịch UBND TP Biên Hòa đã trả lời kết quả tới đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh hay chưa, nhưng những đề nghị là quyền được biết thông tin chính đáng của các hộ dân đối với dự án trên đến nay cũng vẫn cứ bị rơi vào… im lặng.

Cũng theo các hộ dân, trong các cuộc tiếp xúc, các hộ dân nhiều lần đặt câu hỏi sau khi thu hồi xử lý chất độc dioxin thì họ có được trả lại đất hay không? Nếu không thì đất đó được sử dụng ra sao? Nghề nghiệp của người dân được chuyển đổi thế nào? Trong khi các hộ dân ở khu vực được cho là “nhiễm dioxin” đã sinh sống nhiều đời trên mảnh đất do cha ông để lại. Cuộc sống sinh hoạt về cơ bản ổn định và không muốn bị xáo trộn.

Bày tỏ ý kiến, tập thể hộ dân cho biết, họ sẵn sàng tuân thủ, thực hiện chủ trương của Nhà nước với điều kiện được minh bạch thông tin.

Ông Nguyễn Văn Chính, sinh năm 1943, tổ 23, khu phố 5, nói: “Gia đình tôi nhiều đời sống ở đây vẫn khỏe mạnh, cuộc sống ổn định. Nếu Nhà nước thu hồi đất tẩy chất độc dioxin là đúng thì chúng tôi hoàn toàn đồng ý. Nhưng chúng tôi phải được biết chủ trương của Nhà nước, căn cứ khẳng định đất chúng tôi bị nhiễm độc, bản đồ thể hiện diện tích, vị trí, tọa độ cụ thể bị thu hồ làm dự án. Và khi thu hồi thì chúng tôi có được bồi thường chính đáng hay không?”

Trao đổi với phóng viên, bà Lê Thị Thu Tâm, Chủ tịch UBND phường Bửu Long cho biết, dự án của tỉnh, TP Biên Hòa, phường chỉ thực hiện theo chỉ đạo cấp trên. Bà Tâm cũng cho biết, bản đồ đất dân bị thu hồi đã được “giải mật” niêm yết công khai tại văn phòng khu phố 5 và tại phường. Bà Tâm nói thêm về quan điểm của dân: “Dự án này dân đồng tình lắm, chỉ có ba bốn hộ chưa đồng tình thôi”.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi, hàng chục hộ dân tại Khu phố 5, phường Bửu Long đều đồng loạt ký văn bản khẳng định, không đồng thuận dự án vì rất nhiều điểm vô lý. Đặc biệt một câu hỏi mà dân không được trả lời rõ ràng cho đến nay là: Dự án xử lý ô nhiễm dioxin tại phường Bửu Long chủ trương do Trung ương chỉ đạo hay tỉnh Đồng Nai tự tiến hành? Đây là nỗi nghi vấn đầy bức xúc của người dân trước nguy cơ bị thu hồi đất, tài sản di dời đi nơi khác nhưng đến nay từ UBND tỉnh Đồng Nai, đến UBND TP Biên Hòa vẫn chưa công khai trả lời rõ ràng cho các hộ dân (?!)

Box: Dự án xử lý dioxin tại Sân bay Biên Hòa do Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID), Quân chủng Phòng không - không quân (Bộ Quốc phòng) và Trung tâm Hành động quốc gia khắc phục hậu quả chất độc hóa học - môi trường thực hiện. Dự án đã chính thức làm lễ khởi công vào ngày 5/12/2019. Tuy nhiên, “Dự án xử lý ô nhiễm dioxin tại phường Bửu Long” mà các hộ dân thắc mắc nêu trên có nằm trong dự án “Dự án xử lý dioxin tại Sân bay Biên Hòa” hay không, thì vẫn đang là một ẩn số.