Kì 2: Bản án số 06/2018 của TAND tỉnh Khánh Hòa đi theo “vết xe đổ” của Quyết định số 33
Các quyết định hành chính của UBND huyện Khánh Sơn, theo chúng tôi, vừa sai sự thật, thiếu căn cứ pháp lí và trái cả đạo lí. Vụ việc này, nhắc chúng tôi nhớ lại câu chuyện dân gian “Trứng khôn hơn vịt”. Có người cho rằng, trứng khôn hơn vịt, vì trứng nở ra vịt, nhưng có người lại bảo vịt khôn hơn trứng, vì vịt đẻ ra trứng. Còn việc con đường Hai Bà Trưng có trước, hay đất bà Bốn có trước, ai lấn của ai, lại là câu chuyện hoàn toàn khác. Với người dân, chính quyền hay tòa án không nên căn cứ vào những quy hoạch này, bản đồ nọ, luật pháp kia để làm rối loạn nhận thức của họ. Quy hoạch hay bản đồ, bản vẽ… đều do cơ quan công quyền soạn ra, người dân không đủ sức để tranh cãi chốn công đường hoặc nơi tòa án.
Đất của bà Bốn cùng gia đình chồng từ Cam Ranh lên Khánh Sơn khai hoang từ năm 1978. Ông Trần Công mất 2014, cụ Trần Dư, mặc dù hiện còn sống, nhưng đã già yếu không đủ sức bảo vệ con cháu. Có lẽ vì thế, mà ông Phan Văn Sửu, Phó Chủ tịch và ông Đinh Ngọc Bình, Chủ tịch UBND huyện vu cho bà Bốn cái tội “vi phạm đất dành cho đường bộ”. Khi bị chính quyền huyện dồn vào đường cùng, mẹ con bà Bốn phải tìm đến chốn pháp đình. Nhưng không ngờ, với Bản án số 01/2017/HC-ST ngày 14/4/2017, TAND tỉnh Khánh Hòa lại xử sai sự thật, vì các Quyết định số 384 và số 522 đối ngược với Quyết định số 812, nhưng thẩm phán Bùi Thị Nghĩa xử cả 3 quyết định đều đúng.
Bà Bốn bên cạnh bụi tre đằng ngà trồng từ năm 1996 và một phần đường Hai Bà Trưng
mới được thảm nhựa vào năm 2016
Phải chăng, bởi tất các quyết định được thẩm phán Bùi Thị Nghĩa xử đúng và Tòa phúc thẩm TAND Cấp cao tại Đà Nẵng cũng xử y án, nên Quyết định số 33 buộc thẩm phán Nguyễn Hồng Tuấn cũng phải xử đúng? Tôi khá gần gũi ông Tuấn, biết ông là thẩm phán có tâm và tầm, nhưng trong vụ án này, không biết tâm và tầm ông để ở đâu? Tại phiên tòa, ông Tuấn đã tung ra một khối lượng kiến thức pháp luật khổng lồ được học ở trường, tích lũy nhiều năm làm thẩm phán, để giải thoát cho cái Biên bản vi phạm hành chính số 01/BB-VPHC ngày 22/3/2017, của Đoàn kiểm tra trật tự đô thị tự dựng lên cho bà Bốn. Quyết định số 33 do ông Bình kí căn cứ vào Biên bản số 01. Chính vì thế, các căn cứ mà thẩm phán Tuấn đưa ra trở nên trơ trẽn, chủ yếu để “múa” và đe dọa người yếu thế như bà Bốn và các con. Ai cũng biết Quyết định số 1778/QĐ-UBND về quy hoạch thị trấn Tô Hạp đến năm 2020, mới được ban hành ngày 9/10/2007, còn đất của bà Bốn có từ năm 1978. Thử hỏi: Ở đây vịt khôn hơn trứng, hay trứng khôn hơn vịt? Quyết định số 1249/QD-UBND của UBND tỉnh Khánh Hòa, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch thị trấn Tô Hạp đến năm 2025, mới ban hành ngày 18/5/2015, còn đất của bà Bốn có từ năm 1978. Vậy thử hỏi: Vịt có trước, hay trứng có trước? Trước năm 1996, khi đường Hai Bà Trưng chưa mở, đất của cụ Trần Dư (cha), ông Trần Công (con cụ Dư và là chồng bà Bốn) là một dải liền kề, có chiều ngang chạy theo đường Lê Duẩn dài hàng trăm mét. Khi mở đường, Nhà nước lấy của ông Trần Công (lúc này còn sống) và bà Bốn 5m chiều rộng con đường, cộng toàn bộ chiều ngang thửa đất, diện tích lên tới hàng trăm m2. Nay tiếp tục mở rộng, phần diện tích thu hồi tổng cộng cả phần đường Hai Bà Trưng và mặt đường Lê Duẩn là 282,5m2. Huyện chỉ bồi thường 82m2, còn lại 200,5m2, khi thì cho là bà Bốn lấn chiếm, khi lại nói đất dành cho đường bộ. Thưa ông Bình: 200,5m2 đất bà Bốn xây dựng lán trại, trồng cây… mà ông cho là “đất dành cho đường bộ”, thì ai dành? Dành vào lúc nào? Ở văn bản, quyết định nào? Và cũng xin hỏi ông: Đường Hai Bà Trưng có trước, hay đất của ông Dư, ông Công, bà Bốn có trước?
Thẩm phán Tuấn vẫn không thể dùng “thúng úp voi”, vẫn phải thừa nhận, Chủ tịch UBND huyện Khánh Sơn căn cứ vào Khoản 2, Điều 71 Nghị định số 46/2016/NĐ-CP của Chính phủ, để ban hành Quyết định số 33, khi “hành vi” của người đàn bà này diễn ra từ năm 2014. Đây là một sự trái khoáy, do chính ông Tuấn khẳng định. Chỉ tiếc, ông nói cái trái khoáy đó vẫn đúng. Bởi thế, bản án mà ông ban hành cũng trở nên một thứ quái dị!?
Đến đây, bỗng tôi nhận ra một sự mỉa mai về câu chuyện “trứng khôn hơn vịt”. Hành vi (nếu có) vi phạm của bà Bốn từ năm 2014, thì cũng không thể áp dụng Nghị định số 46/2016/NĐ-CP ngày 26/5/2016 của Chính phủ để xử lí. Chính sự quái chiêu này, mà cả quyết định của Chủ tịch UBND huyện Khánh Sơn, lẫn Bản bản số 06/2018/HC-ST ngày 24/5/2018 của TAND tỉnh Khánh Hòa trở nên quái đản.
Ngày 17/4/2018, ông Bình ban hành Quyết định thứ 7, số 131/QĐ-UBND, cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả. Và ngày 10/5/2018, UBND huyện Khánh Sơn huy động hàng trăm người, tổ chức đến cưỡng chế nhà, đất của bà Bốn. Bà Bốn không thể bẻ gậy chống trời. Tuy nhiên, sự thật và lẽ phải thì không ai có thể khống chế. Khi chúng tôi đang viết loạt bài này, được tin bà Bốn đã có đơn tố cáo và kiến nghị khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can về hành vi làm sai lệch hồ sơ để vu khống, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm, cưỡng đoạt tài sản của gia đình bà, đối với ông Phan Văn Lân, Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng, Trưởng đoàn kiểm tra trật tự đô thị; ông Đinh Ngọc Bình, Chủ tịch UBND huyện Khánh Sơn. Bà Bốn cũng đã có đơn tố cáo và kiến nghị khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với thẩm phán Tuấn, về hành vi ban hành bản án trái pháp luật. Là một công dân, đảng viên, nhà báo, tôi nghĩ chỉ có cơ quan điều tra mới tìm thấy và kết luận được sự thật của vụ án này nằm ở đâu. Chỉ có cơ quan điều tra mới đủ sức để bảo vệ chân lí, lẽ phải, bảo vệ số kiếp mỏng manh của con người ở miền sơn cước.
Kì họp thứ 5 Quốc hội Khóa XIV vừa khai mạc. Với trách nhiệm công dân, đảng viên và nhà báo, tôi đề nghị đại biểu Quốc hội hãy dành một chút thời gian quan tâm đến vụ việc trên. Chúng ta hãy góp tay nhau, một người một chút vì dân, do dân, của dân và phải chịu sự giám sát của Nhân dân, để Đảng ta trở lại gắn bó với dân, như lời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu Kết luận tại Hội nghị Trung ương lần thứ 7, Khóa XII.
Nguyễn Xuân
