Thổ Nhĩ Kỳ trở thành “cái gai” lớn nhất trong mắt NATO

Thổ Nhĩ Kỳ đang trở thành “cái gai trong mắt” NATO, khi quốc gia này nhiều lần có những hành động khiến các nước thành viên đứng ngồi không yên…

Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại London năm nay sẽ đánh dấu 70 năm thành lập của liên minh quân sự lâu đời nhất thế giới này. Tuy nhiên, đằng sau những nụ cười là mối lo ngại sâu sắc về tương lai của NATO. Tổng thống Trump đã "đặt NATO trong tầm ngắm" khi gần đây cắt giảm đáng kể các khoản đóng góp tài chính cho liên minh quân sự này. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố rằng NATO đang "chết não".

Tuy nhiên, thách thức nội tại lớn nhất của NATO chính là Thổ Nhĩ Kỳ.

Từ “bảo bối chiến lược”...

Tuần trước, Thổ Nhĩ Kỳ đã dùng các chiến đấu cơ F-16 do Mỹ sản xuất để thử sức mạnh của hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 mới sắm từ Nga. Ankara cũng đe dọa sẽ phủ quyết kế hoạch của NATO về tuyến phòng thủ ở Ba Lan và vùng Baltic trừ khi NATO ủng hộ chiến dịch của Ankara tại Syria nhằm chống lại Các đơn vị Bảo vệ Nhân dân người Kurd (YPG).

Trong suốt thời kì Chiến tranh lạnh, Thổ Nhĩ Kỳ là một "bức tường thành" của phương Tây nhằm chống lại sự ảnh hưởng của Liên Xô. Vị trí địa chiến lược, lực lượng quân đội lớn khiến Ankara trở thành một “bảo bối” chiến lược của NATO. Tuy nhiên, ngày nay, mối quan tâm về an ninh quan trọng của NATO là khả năng tham chiến của Nga, sự phổ biến của các vũ khí hàng loạt, an ninh suy giảm ở Trung Đông, các mối đe dọa về người nhập cư và khủng bố.

tho nhi ky tro thanh cai gai lon nhat trong mat nato
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan. Ảnh: AFP

...Thành “cái gai trong mắt” NATO

Thổ Nhĩ Kỳ "hâm nóng" quan hệ với Nga trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là các thương vụ mua bán vũ khí và vấn đề Syria. Ankara bỏ qua mọi lời cảnh báo và thậm chí là đe dọa từ Mỹ để mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 từ Nga. Thổ Nhĩ Kỳ thậm chí đã cùng Nga thiết lập một thỏa thuận nhằm dàn xếp tình hình ở Syria sau nhiều năm nội chiến.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan cũng tuyên bố rằng việc Ankara không thể sở hữu vũ khí hạt nhân của riêng mình là điều không thể chấp nhận được.

Đầu tháng 11/2019, Tổng thống Macron đã chỉ trích NATO không có khả năng thiết lập một chính sách đạt được sự nhất trí chung, đồng thời miêu tả tình trạng của tổ chức này là đang "chết não" bởi thiếu sự hợp tác chiến lược. Phản hồi lại, Tổng thống Erdogan chỉ trích quan điểm của ông Macron cho thấy sự hiểu biết “nông cạn” của nhà lãnh đạo Pháp.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan cũng yêu cầu tất cả các nước NATO hãy ủng hộ chiến dịch của Ankara ở Syria và kêu gọi NATO công nhận lực lượng người Kurd tại đây là một tổ chức khủng bố. Tuy nhiên, điều này chắc chắn không xảy ra bởi Mỹ vẫn còn khoảng 1.000 quân ở Syria và đã nối lại hợp tác với lực lượng người Kurd.

Thổ Nhĩ Kỳ đang dùng quyền lợi của mình trong NATO để chống lại châu Âu khi cố gắng ngăn cản, hoặc ít nhất là trì hoãn việc thiết lập một chính sách phòng thủ chung của NATO tại Ba Lan.

Ông Erdogan tuyên bố rằng, nếu châu Âu muốn tự bảo vệ mình khỏi mối đe dọa từ Nga thì hãy hiểu và giúp Thổ Nhĩ Kỳ chống lại mối đe dọa từ người Kurd. Ankara đang có một vị thế không hề tệ khi vừa có mối quan hệ với hầu hết các nước phương Tây, đồng thời là quốc gia có tiếng nói đáng kể trong thế giới Arab.

NATO "bó tay" trước thách thức từ Thổ Nhĩ Kỳ?

Liệu NATO có thể làm gì với "cái gai trong mắt" khó nhổ bỏ này? Thực tế thì không hề có cơ chế hay trường hợp tiền lệ nào về việc trục xuất một thành viên NATO.

Một khả năng có thể xảy ra là sửa đổi Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương nhằm cho phép trừng phạt hoặc trục xuất một nước thành viên. Tuy nhiên, điều này không thể thành công bởi đề xuất này cần phải có sự nhất trí hoàn toàn từ các quốc gia, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ chắc chắn sẽ phủ quyết. Các nước NATO khác cũng có khả năng không tán thành vì lo sau này họ cũng có thể sẽ trở thành đối tượng bị trừng phạt.

Một phương án khác là NATO sẽ áp dụng chiến lược chờ đợi với kì vọng ông Erdogan sẽ thua trong kì bầu cử sau. Tuy nhiên, kì bầu cử Tổng thống của Thổ Nhĩ Kỳ vẫn chưa được lên kế hoạch cho tới 4 năm nữa và không có gì bảo đảm là Tổng thống Erdogan sẽ thất cử. Ông Erdogan vẫn giữ được tỉ lệ ủng hộ cao và đang nắm giữ mọi quyền lực trong nước.

Lựa chọn tốt nhất với NATO là để Thổ Nhĩ Kỳ thấy rằng không có liên minh này, Ankara sẽ trở nên suy yếu. Trong khi nhờ có NATO mà an ninh của Thổ Nhĩ Kỳ được củng cố thì liên minh quân sự này cũng phải dựa vào vị trí và tầm ảnh hưởng chiến lược của Ankara để thực hiện các kế hoạch phòng thủ của mình. Không phải trừng phạt mà việc hiểu được 2 bên cần nhau như thế nào mới chính là cách tháo gỡ hiệu quả nhất căng thẳng hiện nay giữa Thổ Nhĩ Kỳ và NATO.

Đ.K (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

bao cao benh vuc thuy dien song mekong bi cac chuyen gia bac bo

Báo cáo bênh vực thủy điện sông Mekong bị các chuyên gia bác bỏ

Nghiên cứu tháng 7 của Đại học Thanh Hoa ở Bắc Kinh và Viện Thủy lợi Trung Quốc lập luận rằng các đập thủy điện của nước này thực ra đang giúp giảm vấn đề hạn hán, lũ lụt bằng cách giữ nước vào mùa mưa và xả nước vào mùa khô…
78 nguo i che t sau vu no lo n o thu do beirut cua li bang

78 người chết sau vụ nổ lớn ở thủ đô Beirut của Li Băng

Sự việc xảy ra lúc 18h ngày 4/8 tại một kho cảng gần trung tâm thủ đô Beirut của Li Băng khiến hơn 78 người thiệt mạng và hàng nghìn người bị thương.
vong lap dang so cua covid 19 voi chau a thai binh duong

Vòng lặp đáng sợ của Covid-19 với châu Á - Thái Bình Dương

Các nước ở châu Á - Thái Bình Dương từng là hình mẫu nay lại quay cuồng đối phó với các ca bệnh trong cộng đồng đã cho thấy vòng lặp đáng sợ của Covid-19…
canh bac la nhung hop li cua chinh phu my

Canh bạc lạ nhưng hợp lí của chính phủ Mỹ

Chính quyền Tổng thống Trump ngày 22/7 vừa cam kết mua 100 triệu liều vaccine, dù vẫn chưa hoàn tất nghiên cứu phát triển. Đây là điều hiếm thấy vì chính phủ Mỹ ít khi đứng ra mua vaccine…
trung quoc kho khan truoc don hiem cua washington

Trung Quốc khó khăn trước đòn hiểm của Washington

Sau một loạt đòn ngoại giao của Mỹ, trong đó có lệnh đóng cửa Tổng lãnh sự quán Trung Quốc ở Houston, Bắc Kinh đang tìm cách để vừa đáp trả vừa không tự đẩy mình vào thế khó...

Tin khác

Thông điệp mạo hiểm và toan tính của Tổng thống Lukashenko

thong diep mao hiem va toan tinh cua tong thong lukashenko
Tổng thống Lukashenko muốn Belarus nhận được tối đa lợi ích về kinh tế từ Nga, nhưng chỉ cho Nga nhận tối thiểu lợi về chính trị từ Belarus...

Vì sao Trung Quốc hứng chịu đợt lũ lụt lịch sử?

vi sao trung quoc hung chiu dot lu lut lich su
Một số chuyên gia Trung Quốc cho rằng, cải tạo đất trái phép, thu hẹp vùng bãi bồi và hồ chứa nước khiến lũ lụt năm nay ở nước này trở nên nghiêm trọng…

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

khai mac hoi nghi cap cao asean lan thu 36
Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc sẽ chủ trì Hội nghị Cấp cao chính thức đầu tiên trong Năm Chủ tịch ASEAN 2020.

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

carnival duong pho mo man an tuong cho le hoi du lich bien sam son 2020
Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung tay tổ chức tại Thanh Hóa năm nay hứa hẹn sẽ tiếp tục là sự kiện mở màn đầy ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020.
Xem thêm
78 nguo i che t sau vu no lo n o thu do beirut cua li bang

78 người chết sau vụ nổ lớn ở thủ đô Beirut của Li Băng

Sự việc xảy ra lúc 18h ngày 4/8 tại một kho cảng gần trung tâm thủ đô Beirut của Li Băng khiến hơn 78 người thiệt mạng và hàng nghìn người bị ...
my ha co o lanh su quan tai thanh do cua trung quoc

Mỹ hạ cờ ở lãnh sự quán tại Thành Đô của Trung Quốc

Lá cờ Mỹ đã được hạ xuống từ từ vào sáng 27/7, trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao leo thang giữa hai cường quốc khi cả hai cùng cáo ...
an do hung chiu nang nong khung khiep toi 50 do c

Ấn Độ hứng chịu nắng nóng khủng khiếp tới 50 độ C

Ấn Độ đang hứng chịu đợt nắng nóng khủng khiếp, với nền nhiệt độ tại nhiều khu vực chạm ngưỡng 50 độ C. Hồi năm ngoái, chính phủ nước này ...
vien canh xau neu anh buoc vao vong xoay doi dau voi trung quoc

Viễn cảnh xấu nếu Anh bước vào vòng xoáy đối đầu với Trung Quốc

Giáo sư Adrian Pabst cảnh báo các lệnh trừng phạt của Anh nhằm vào Trung Quốc sẽ khiến Bắc Kinh đáp trả và điều đó sẽ gây tổn thất lớn ...
trung quoc trong doi sach cuong nhu voi my

Trung Quốc trong đối sách “cương - nhu” với Mỹ

Tuy bề ngoài Trung Quốc đang cố gắng “rắn” với Mỹ, có dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực giữ cho tình hình đối đầu không đi quá ...
vong lap dang so cua covid 19 voi chau a thai binh duong

Vòng lặp đáng sợ của Covid-19 với châu Á - Thái Bình Dương

Các nước ở châu Á - Thái Bình Dương từng là hình mẫu nay lại quay cuồng đối phó với các ca bệnh trong cộng đồng đã cho thấy vòng ...
khai mac hoi nghi cap cao asean lan thu 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
carnival duong pho mo man an tuong cho le hoi du lich bien sam son 2020

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung ...
ra soat cong tac chuan bi cho hoi nghi cap cao asean lan thu 36

Rà soát công tác chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 24/6, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh sẽ chủ trì Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Trung tâm Hội nghị ...
Phiên bản di động