AI tiếp tay cho làn sóng tội phạm mạng tại châu Phi

Báo cáo Đánh giá mối đe dọa không gian mạng châu Phi năm 2026 của INTERPOL cho thấy, 55% số vụ tội phạm mạng trên lục địa này có sử dụng AI. Thiệt hại tài chính liên quan tăng vọt từ 192 triệu USD năm 2024 lên 484 triệu USD trong năm 2025. Tội phạm mạng đã phát triển thành một ngành công nghiệp xuyên biên giới có tổ chức, ngày càng khó phát hiện trong bối cảnh nền kinh tế số châu Phi bùng nổ với hơn 1,1 tỷ thuê bao di động.

Cảnh sát Nigeria bắt giữ 130 người vì liên quan đến các vụ lừa đảo qua mạng

Báo cáo dựa trên dữ liệu từ 36 quốc gia cho thấy 72% các nước được khảo sát ghi nhận sự tồn tại của các trung tâm lừa đảo trong biên giới của họ, tập trung cao nhất ở khu vực Tây và Nam Phi. Về mức độ đe dọa phân hóa theo từng khu vực, Đông Phi đối mặt với gian lận tiền trên nền tảng di động và mã độc tống tiền; Tây và Trung Phi nhức nhối với lừa đảo qua email doanh nghiệp (BEC) và lừa đảo tình cảm; trong khi hạ tầng kết nối tiên tiến tại Nam Phi biến khu vực này thành mục tiêu của các mạng lưới tội phạm quốc tế.

Sự can thiệp của AI khiến các phương thức lừa đảo trở nên thuyết phục hơn. Công nghệ giả mạo sâu (deepfake) và nội dung do AI tạo ra đang được sử dụng rộng rãi trong các chiến dịch tống tiền tình dục trực tuyến. Công ty TrendAI - một đối tác công nghệ của INTERPOL - đã phát hiện khoảng 600.000 vụ việc liên quan đến chiến thuật này. Bên cạnh đó, tội phạm mạng còn sử dụng AI để tạo ra các “danh tính tổng hợp” bằng cách trộn lẫn dữ liệu thật và chi tiết giả mạo nhằm qua mặt hệ thống xác thực sinh trắc học để mở tài khoản ngân hàng, vay vốn hoặc đăng ký thẻ SIM.

INTERPOL chỉ ra rằng sự phối hợp lỏng lẻo giữa các ngân hàng, công ty viễn thông và cơ quan thực thi pháp luật, cùng với việc thiếu chia sẻ thông tin theo thời gian thực, đang tạo ra lỗ hổng lớn. Nhiều cơ quan chức năng vẫn chưa đủ năng lực ứng phó với các mối đe dọa do AI thúc đẩy.