Iran - Trung Quốc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực đất hiếm

Iran cho biết đã xác định các dấu hiệu đất hiếm trên diện tích khoảng 7.000 km2. Đất hiếm là nhóm khoáng sản quan trọng trong sản xuất tên lửa, máy bay chiến đấu, radar và nhiều hệ thống quân sự khác, khiến hợp tác trong lĩnh vực này có ý nghĩa chiến lược đáng kể.

Các hội thảo cũng đề cập vật liệu nano phục vụ phát hiện bệnh, theo dõi ô nhiễm, xây dựng có khả năng chống động đất và các phương thức sản xuất thân thiện hơn với môi trường.

Theo giới quan sát, động thái này có thể giúp Iran từng bước tham gia một lĩnh vực có tầm quan trọng chiến lược, đồng thời làm sâu sắc hơn quan hệ khoa học và kinh tế giữa Bắc Kinh và Tehran.

Phôi iridi - nguyên tố kim loại quý hiếm thuộc nhóm bạch kim. Ảnh: Sputnik

Chuyên gia về Trung Quốc Jeff J. Brown, người sáng lập Quỹ Seek Truth From Facts, nhận định Trung Quốc đang giữ vị thế vượt trội trong khai thác, chế biến và cung ứng đất hiếm.

Trước chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Bộ Tài nguyên Trung Quốc đã công bố số liệu cho thấy những kết quả mà nước này đạt được trong lĩnh vực đất hiếm.

Theo ông Brown, Trung Quốc từ lâu đã nhận thức được giá trị của đất hiếm đối với nhiều lĩnh vực, từ khoa học, công nghệ, công nghiệp, sản xuất đến công nghệ vũ trụ và quân sự. Bắc Kinh đã dành nguồn lực lớn để phát triển không chỉ hoạt động khai thác mà cả công nghệ chế biến, các khâu sản xuất tiếp theo và tìm kiếm những nguồn đất hiếm mới dưới lòng đất.

Hiện Trung Quốc kiểm soát khoảng 90% hoạt động chế biến đất hiếm trên thế giới, qua đó giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng và hệ thống logistics toàn cầu. Theo chuyên gia này, Trung Quốc cũng đã dành nhiều thập kỷ hoàn thiện công nghệ để tạo ra sản phẩm đất hiếm có độ tinh khiết cao với chi phí thấp.

Theo ông Brown, đất hiếm có vai trò thiết yếu đối với nhiều hoạt động của thế giới hiện đại. Nếu thiếu các nguyên tố này, các quốc gia sẽ khó sản xuất vũ khí, đưa con người vào không gian, chế tạo điện thoại di động, thiết bị điện tử, thiết bị y tế và hàng nghìn sản phẩm khác, từ những vật dụng thông thường đến công nghệ cao.

Ông cho rằng, việc Trung Quốc sớm đầu tư vào nghiên cứu đất hiếm đã mang lại kết quả.

Trong khi đó, ông Brown nhận định các nước phương Tây đã quá tin tưởng vào Trung Quốc với tư cách nhà cung cấp và gần như không đầu tư tương xứng vào lĩnh vực này.

Hiện Mỹ đang ký các hợp đồng khai thác quặng đất hiếm tại nhiều nơi trên thế giới, song vẫn gặp khó khăn trong việc thu hẹp khoảng cách với Trung Quốc. Theo ông Brown, các nước phương Tây vẫn còn cách xa việc xây dựng năng lực chế biến quy mô lớn tương đương Trung Quốc.

Ông Brown kết luận Mỹ hiện không có nhiều công cụ tạo ảnh hưởng thực sự trong lĩnh vực đất hiếm, ngoài những biện pháp quen thuộc như phong tỏa, trừng phạt và áp thuế.