Nội dung vụ việc
Ngày 12/6/1987, bà Nguyễn Thị Lượng (tên thường gọi là Nguyễn Thị Lương) làm “đơn xin chứng nhận cấp nhà ở” gửi ông Nguyễn Hải Vùng, Chủ nhiệm HTX nông nghiệp Thống Nhất và ông Nguyễn Văn Đuyên, cán bộ quy hoạch ruộng đất HTX nêu: “Hoàn cảnh của tôi chồng mất sớm, sinh được 2 con nuôi lớn lên đứa đầu đi bộ đội vào chiến trường B năm 1964 đã anh dũng hi sinh, đứa con gái đi lấy chồng. Tôi cô đơn, hiu quạnh nên xin đứa cháu gái là Trương Thị Đào 13 tuổi ở cùng với bà. Hiện nay tôi có một mảnh vườn đã lâu đời nay ở tại Trọt Nu, có mép đường Quốc lộ đi qua, nay Nhà nước và cơ sở có chủ trương 2 bên đường cho dân ở. Đám vườn của 2 bà cháu ước tính trên 5 sào. Vậy tôi viết đơn này xin ông Chủ nhiệm, ông địa chính cơ sở xét duyệt cấp cho 2 bà cháu tôi ở theo mảnh vườn tôi đã trình bày trên…”.
Ngày 15/6/1987, Ban quản trị HTX Thống Nhất phê: “Căn cứ đơn của bà Nguyễn Thị Lượng là gia đình liệt sĩ cô đơn, có đám đất vườn ở tại Trọt Nu. Nay HTX thống nhất chuyển quyết định mảnh vườn đó sang đất ở cho bà đúng sự thật. Vậy đề nghị các đồng chí quy hoạch lên đo để cấp cho bà”.
Ngày 16/6/1987, ông Nguyễn Ngọc Đuyên “phê” vào đơn: “Quy hoạch đã đo cho bà Lương với vị trí địa lí như sau:
 |
| Bà Lượng sống trong “nhà tranh vách đất” từ trước năm 1980 là minh chứng cho thửa đất vườn ở (ảnh tư liệu) |
Phía Bắc giáp vườn anh Hiếu Chị Uân, thị trấn Kỳ Anh dài 44 m từ mốc 203, 17,5 đi vào; phía Nam giáp đất vườn anh Đức dài 44m; phía đông giáp mốc 203 QL1A dài 43m; Tây giáp đất khai hoang của ông Tâm dài 43m. Diện tích là: 1891m2”.
Năm 1996, bà Lương chuyển nhượng cho ông Lê Xuân Ninh 180m2; chuyển nhượng cho ông Trần Tạo (bố ông Đông) 360m2; Năm 1998 chuyển nhượng cho ông Cổn 150m2. Tất cả đất được chuyển nhượng của 3 hộ này đều có ranh giới phía Đông giáp tim đường QL ra 17,5m; chiều dài thửa đất là 30m. Các hộ đã xây dựng nhà ở, công trình trên đất và có tường rào làm ranh giới với đất bà Lương ở phía Tây. Gia đình ông Cổn còn xây nhà 2 tầng từ “cột mốc 203” tính từ tim QL1A ra là 17,5m.
Ngày 17/12/2003, ông Đông tổ chức phá tài sản, đánh người, chiếm đất của gia đình bà Lượng làm náo loạn cả một vùng nên nhóm thợ làm công cho chị Nguyệt (láng giềng của bà Lượng) đã lập “Biên bản đánh người tại chỗ” có nội dung: “Đúng vào lúc 1h kém 15 phút ngày 17/12/2003, chúng tôi gồm một số người về xây vườn rào cho chị Nguyệt, người đi qua đường và bà con xung quanh xóm thấy ông Đông cùng 20-25 người ông thuê về đã ồ ạt ra nhổ cây và phá vườn rào của cô Nguyễn Thị Lượng là gia đình mẹ liệt sĩ cô đơn. Bà Lương (con gái bà Lượng) ra ngăn, ông Đông lập tức nhổ gốc hàng rào đánh vào tay của bà Lương và hô to “Chúng bay đập chết bà này cho ta”. Thế là nhóm người trên xông vào đánh bà Lương, gây thương tích chảy máu, bầm tay. Con gái bà Lương là Trương Thị Thanh ra cứu mẹ, bị đánh vào mặt, xé rách áo và cướp lấy dây chuyền vàng y - 1 chỉ rưỡi. Con trai bà là Trương Công Thọ đi học về thấy vậy chạy ra cũng bị đánh…”. Bà Lương đã làm rất nhiều đơn gửi cơ quan chức năng từ địa phương đến Thanh tra Chính phủ, nhưng không được giải quyết dứt điểm, buộc bà Lương phải khởi kiện ra Tòa.
| |
| Bà Lượng cung cấp cho PV “hồ sơ” đòi đất. |
Không hiểu hay cố ý làm trái?
Ngày 12/11/2018, TAND thị xã Kỳ Anh xét xử Vụ án thụ lí số 14/TLST-DS ngày 12/12/2016, do Thẩm phán Hoàng Trung Thông làm Chủ tọa phiên tòa; Kiểm sát viên Quách Thùy Linh, đại diện Viện KSND. Trước khi khai mạc phiên tòa, nguyên đơn Nguyễn Thị Lương đã làm đơn đề nghị Tòa thu thập: Sơ đồ tổng thể giải phóng mặt bằng Quốc lộ 1A và hồ sơ thu hồi đất mở rộng QL 1A đối với gia đình bà Lương và lân cận; Thông tư số 314/ĐBVN ngày 21/11/1995 của Bộ Giao thông Vận tải hướng dẫn việc cắm mốc lộ giới và mốc giải tỏa giai đoạn 1 hành lang bảo vệ đường bộ; Hồ sơ chuyển nhượng đất của bà Lương cho các hộ: Ông Đông, ông Ninh và ông Cổn; Hồ sơ, tài liệu chứng minh vị trí mốc ranh giới bảo vệ hành lang QL 1A đoạn qua thị trấn Kỳ Anh và xã Kỳ Trinh trước và sau khi có Nghị định 172/1999/NĐ-CP ngày 7/12/1999 của Chính phủ và đề nghị được hoãn phiên tòa để thu thập chứng cứ chứng minh, nhưng không được Hội đồng xét xử chấp nhận.
Tại phiên tòa, bà Lương vẫn giữ nguyên nội dung khởi kiện là yêu cầu bà Tương (vợ ông Đông) trả lại 240m2 đất mà ông Đông đã “chiếm giữ” và nêu rõ: Đất bà đang sử dụng là “đất vườn ở” của mẹ đẻ để lại, bà không chỉ được sử dụng từ vị trí 17,5m tính từ tim QL1A như cán bộ địa chính HTX đo ngày 16/6/2017 mà là “mép đường 1” tại thời điểm trước năm 1980. Đất bà Lương cũng đã được cấp sổ đỏ tính từ tim QL1A ra 17,5m. Bà Tương đòi được sử dụng 360m2 đất mua của bà Lương năm 1996 có chiều dài 30m, rộng 12m ở vị trí cách tim Quốc lộ1A ra 27m (tức đòi lấy 114m2 ông Đông đã tổ chức tước đoạt ngày 17/12/2003).
| |
| Nhà ở được xây dựng cách tim QL1A ra 17,5m là minh chứng cho vị trí thửa đất bà Lương bán |
Tại phần tranh luận, người đại diện theo ủy quyền của bà Lương đề nghị bà Nguyễn Thị Thanh Hải - Cán bộ địa chính xã Kỳ Ninh và ông Hùng, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) thị xã Kỳ Anh cho biết, tại sao đất bà Lượng “có nhà ở sử dụng từ lâu đời nay”, sao lại nói là “đất khai hoang trước năm 1993” và cho rằng, bà Lương sử dụng đất sau ngày có Nghị định 203 có hiệu lực thi hành, nên chỉ giới hành lang 203 QL 1A là 27m? Yêu cầu Trưởng phòng TN&MT cung cấp Hồ sơ thu hồi đất GPMB nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A thì bà Hải trả lời là: “Căn cứ vào đơn xin sử dụng đất của bà Lương được HTX Thống Nhất đồng ý vào ngày 15/6/1987”!? Ông Hùng cho biết: “Từ trước đến nay, ở Kỳ Trinh chưa khi nào có hồ sơ thu hồi đất mở rộng QL1A và chưa khi nào có quyết định thu hồi đất của gia đình bà Lương”. Ông Hùng cho rằng: “đám đất vườn ở tại Trọt Nu” là “đất vườn chứ không phải đất ở”. Người đại diện theo ủy quyền của bà Lương trình trước tòa “Đơn xin chứng nhận cấp nhà ở” và chất vấn: “Lẽ nào “bà địa chính” và “ông Tài nguyên” lại không hiểu cụm từ “có đám đất vườn ở tại Trọt Nu” khác với “có đám đất vườn, ở tại Trọt Nu”?.
Thửa đất có “nhà ở và vườn ao liền kề” của bà Lượng và cháu Đào ở trong ngôi nhà cột gỗ, vách đất từ trước năm 1980 không phải là đất vườn ở thì gọi là đất gì?. Nhà nước chưa thu hồi đất của bà Lượng, thì bà Lương có quyền sử dụng đất từ “mép đường QL1A” từ trước năm 1980 đến nay, tại sao chính quyền không chấp nhận số liệu cán bộ địa chính đo ngày 16/6/1987 là cách tim đường ra 17,5m, trong khi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Lương năm 1994 có diện tích 1.865m2 - tương ứng với diện tích ông Đuyên đo ngày 15/6/1987 là 1.892m2?
| |
| Đất ông Ninh, ông Tạo, ông Cổn được “giới hạn” bởi mốc 203 (17,5m từ tim QL1) và bờ tường kiên cố ở phía sau |
Theo lí giải của ông Hùng, bà Tương: Nghị định 203/CP ngày 21/12/1982 quy định hành lang bảo vệ công trình đường bộ từ chân mái đường đắp… ra mỗi bên tính từ tim QL1A ra là 27m. Số liệu này đã được TAND thị xã Kỳ Anh trả lời tại Văn bản số 33/2018/CV-TA ngày 22/6/2018. Trong khi, thực trạng sử dụng đất của các hộ hai bên đường tại địa bàn xã Kỳ Trinh, mốc lộ giới 203 trên thực địa, hồ sơ địa chính và ý kiến của đơn vị quản lí đường bộ tại khu vực này đều thể hiện “mốc 203” đã được cắm tại khu vực này là 17,5m tính từ tim QL1A.
Trả lời câu hỏi của ông Hoàng Trung Thông, Thẩm phán, Chủ tọa phiên tòa, bà Tương đề nghị được trả lại 126m2 trong số 240m2 đất ông Đông đã “chiếm đoạt” năm 2003 ở phía sau và yêu cầu Tòa án công nhận mốc 203 là vị trí cách tim QL1A ra là 27m. Ngoài ra, bà Lương yêu cầu Tòa án công nhận cho được sử dụng đúng diện tích, ranh giới thửa đất mà bà đã bán. Nếu Tòa làm trái cho bà Tương “lùi” đất ra phía sau, thì bà Lương sẽ sử dụng 114m2 đất phía trước. khi đó bà Tương sẽ không có lối ra - vào về phía trước nhà. Tuy nhiên, TAND thị xã Kỳ Anh vẫn công nhận vụ “tước đoạt đất” là đúng và tuyên cho bà Tương được quyền sử dụng 114m2 phía sau(!?).
Ngày 17/11/2018, bản án sẽ có hiệu lực thi hành, bà Lương yêu cầu Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Kỳ Anh cưỡng chế thi hành án để được quyền sử dụng 114m2 đất giáp tim đường QL1A ra 17,5m đến 27m trước nhà ông Đông - bà Tương, thì TAND và cơ quan chức năng thị xã Kỳ Anh sẽ giải quyết ra sao?
Báo Người cao tuổi sẽ tiếp tục thông tin về vụ việc trên
Chí Thúc và nhóm PVPL
