Người cao tuổi đề nghị tái thẩm vụ tranh chấp đất đai kéo dài hơn 20 năm

Bản án phúc thẩm và những “điểm” chưa được làm rõ

Vụ án bắt đầu từ tranh chấp giữa nguyên đơn là bà Huỳnh Thị Ủ (tên gọi khác là Huỳnh Thị Mai) và bị đơn là vợ chồng ông Nguyễn Thanh Sỹ - bà Lê Kim Vân. Tại Bản án dân sự phúc thẩm số: 54/2006/DSPT ngày 10/3/2006 của TAND tỉnh Kiên Giang, buộc phía gia đình ông Sỹ, bà Vân phải trả lại quyền sử dụng đất cho bà Ủ.

Tuy nhiên, trong đơn đề nghị xem xét theo thủ tục tái thẩm gửi Chánh án TAND Tối cao và Viện trưởng Viện KSND Tối cao vào đầu tháng 4/2026, bà Lê Kim Vân chỉ ra những mâu thuẫn về nguồn gốc đất. Cụ thể, hồ sơ thể hiện ông Nguyễn Thanh Sỹ đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) từ năm 1995 và sau đó tách thành 04 sổ vào năm 2000.

Bản án dân sự phúc thẩm số 54/2006/DSPT ngày 10/3/2006 của TAND tỉnh Kiên Giang

Bà Vân nêu câu hỏi: Nếu đất thuộc quyền sử dụng của bà Ủ, tại sao cơ quan chức năng lại cấp GCNQSDĐ cho ông Sỹ và cho phép thực hiện các quyền của người sử dụng đất ổn định trong suốt thời gian dài trước khi tranh chấp xảy ra? Đây là điểm mấu chốt về tính pháp lý của hồ sơ gốc chưa được làm rõ trong các phiên tòa trước đây.

Những tình tiết mới của vụ tranh chấp?

Theo hồ sơ kèm theo đơn của bà Vân, sau khi bản án có hiệu lực, giữa các bên đã có những thỏa thuận dân sự mới vào năm 2008 nhằm giải quyết dứt điểm vụ việc. Tuy nhiên, các nội dung này chưa được Tòa án các cấp đánh giá đầy đủ về giá trị pháp lý.

Đặc biệt, bà Vân cung cấp thông tin về việc xuất hiện nhiều giao dịch tặng, cho đất khác nhau vào năm 2013 liên quan đến thửa đất đang tranh chấp. Theo quy định của Luật Đất đai, việc tặng, cho chỉ được thực hiện khi đất không có tranh chấp. Sự tồn tại của các giao dịch này trong bối cảnh vụ việc đang khiếu nại gay gắt cho thấy dấu hiệu bất thường trong công tác quản lý và thực thi bản án tại địa phương.

Giao dịch tặng cho vào năm 2013 đối với thửa đất đang bị khiếu nại gay gắt là một bất cập lớn

Góc nhìn pháp lý

Theo luật sư Phạm Trung Kiên (Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh), thủ tục tái thẩm là một “cánh cửa” đặc biệt để xem xét lại những bản án đã có hiệu lực pháp luật khi xuất hiện những tình tiết mới mà trước đó Tòa án chưa được biết. Trong vụ án này, có ít nhất ba căn cứ quan trọng (là những tình tiết mới) cần được xem xét lại để làm căn cứ tái thẩm đối với vụ án:

Tính pháp lý của GCNQSDĐ gốc: Việc ông Nguyễn Thanh Sỹ được cấp sổ đỏ từ năm 1995, sau đó tách thành 04 sổ vào năm 2000 đứng tên Hộ gia đình (Hộ ông Nguyễn Thanh Sỹ) là một chứng cứ “thép” về quyền sử dụng đất ổn định. Theo luật sư Kiên: “Nếu đất thực sự của nguyên đơn, cơ quan chức năng không thể cấp sổ đỏ cho bị đơn một cách hệ thống như vậy. Cần làm rõ hồ sơ cấp sổ đỏ năm 1995 dựa trên căn cứ nào để xác định liệu có quan hệ tặng, cho hay chuyển nhượng từ trước đó hay không?” Cần làm rõ giao dịch chuyển nhượng từ đất hộ ông Nguyễn Thanh Sỹ chuyển qua bà Huỳnh Thị Ủ (Huỳnh Thị Mai).

Dấu hiệu vi phạm điều kiện tặng cho: Việc xuất hiện các giao dịch tặng, cho vào năm 2013 đối với thửa đất đang bị khiếu nại là một bất cập. Căn cứ Điều 168 Luật Đất đai năm 2013, quyền chuyển nhượng, tặng, cho chỉ được thực hiện khi đất không có tranh chấp. “Việc cơ quan thẩm quyền cho phép thực hiện các giao dịch tặng cho trong bối cảnh vụ án đang có đơn từ khiếu nại cho thấy dấu hiệu của việc thiếu kiểm tra tình trạng pháp lý thực tế của thửa đất”, luật sư Kiên phân tích thêm.

02/04 sổ đỏ năm 2000 đứng tên Hộ gia đình ông Nguyễn Thanh Sỹ. H2: H3: Bản án dân sự phúc thẩm số 54/2006/DSPT ngày 10/3/2006 của TAND tỉnh Kiên Giang

Công sức quản lý, tôn tạo đất: Bản án dường như chưa căn cứ theo Điều 166 Luật Đất đai, chưa xem xét đầy đủ quyền lợi của người trực tiếp sử dụng đất ổn định trong hàng chục năm qua. Khi tái thẩm, cần đánh giá lại toàn bộ công sức khai phá, quản lý và cải tạo đất của gia đình bà Vân để có phán quyết thấu tình đạt lý.

“Theo tôi, đối với những vụ việc liên quan đến người cao tuổi và tranh chấp kéo dài qua nhiều thời kỳ luật pháp việc xem xét thủ tục tái thẩm không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân, tránh gây oan sai mà còn củng cố niềm tin của Nhân dân vào hệ thống pháp luật”, luật sư Kiên nêu quan điểm.

Nguyện vọng của người cao tuổi

Ở tuổi 64, sức khỏe không còn như trước, bà Lê Kim Vân cho biết động lực khiến bà kiên trì khiếu nại suốt 20 năm qua là sự công bằng và công sức quản lý, cải tạo đất của gia đình.

“Gia đình tôi đã trực tiếp canh tác, sử dụng đất ổn định nhiều năm. Bản án trước đây chưa xem xét đầy đủ quyền lợi và công sức bảo vệ đất của người đang sử dụng thực tế. Tôi mong muốn cơ quan pháp luật cấp cao xem xét lại vụ án theo thủ tục tái thẩm để bảo đảm tính thượng tôn pháp luật”, bà Vân bày tỏ.

Bà Vân cũng kiến nghị xem xét hủy các GCNQSDĐ đã cấp cho bà Huỳnh Thị Ủ và các cá nhân liên quan sau bản án năm 2006 để thực hiện việc xét xử lại một cách khách quan, phù hợp với thực tế nguồn gốc đất.