Tóm tắt nội dung vụ kiện
Ngày 14/2/2011, Trưởng Ban khu kinh tế Nghi Sơn ban hành Quyết định số 16/QĐ-BQLKKTNS, phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng công trình đường Đông – Tây 4, Khu kinh tế Nghi Sơn. Ngày 24/8/2012, UBND huyện Tĩnh Gia ban hành Quyết định số 1253/QĐ-UBND, thu hồi 1.758,1m2 đất tại xã Trường Lâm của hộ ông Mai Công Hào (chồng bà Thắm), để thực hiện Dự án, trong đó có 400m2 đất ở khu vực nông thôn miền núi và 1.358,1m2 đất vườn trong cùng một thửa đất ở có nhà ở, hình thành trước ngày 18/12/1980. Mã số thuế số 8225707353, ngày 7/9/2012, thực hiện nộp thuế ổn định trong 5 năm. Thửa đất vị trí 1, hệ số 0,7 quy định giá đất nộp thuế 840.000 đồng/m2, diện tích nộp thuế đất ở 200m2, số tiền 50.400 đồng. Hóa đơn gia đình nộp thuế ngày 2/7/2013 theo mã số thuế số 8225707353 số tiền 50.400 đồng. Nhưng, khi thu hồi đất thực hiện Dự án, UBND huyện Tĩnh Gia và Ban giải phóng mặt bằng (GPMB) áp giá bồi thường đất ở cho gia đình ông Hào mức 400.000đồng/m2.
Không đồng ý với đơn giá bồi thường, bà Thắm làm đơn khiếu nại gửi Chủ tịch UBND huyện Tĩnh Gia, đề nghị được bồi thường giá đất ở mức 840.000 đồng/m2, theo giá đất của UBND tỉnh công bố quy định tại mã số thuế số 8225707353, mà gia đình đã thực hiện. Ngày 23/11/2017, Chủ tịch UBND huyện Tĩnh Gia ban hành Quyết định số 505/QĐ-UBND, giải quyết khiếu nại của bà Thắm, cho rằng: “Việc bà Lê Thị Thắm khiếu nại được bồi thường đất ở bị thu hồi 840.000 đồng/m2 là sai”. Không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại này, bà Thắm tiếp tục viết đơn khiếu nại gửi Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa. Ngày 31/3/2017, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 959/QĐ- UBND, giải quyết khiếu nại của bà Thắm, xác định việc khiếu nại của bà Thắm không có cơ sở. Không đồng ý với 2 quyết định giải quyết khiếu nại này, bà Thắm khởi kiện Chủ tịch UBND huyện Tĩnh Gia và Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa ra TAND tỉnh Thanh Hóa.
.jpg)
Hóa đơn nộp thuế năm 2013
Bỏ qua nhiều điều luật và chứng cứ có lợi cho nguyên đơnĐất của gia đình bà Thắm bị thu hồi là đất ở, xã nông thôn miền núi, khi áp giá thực hiện theo Khoản 2, Điều 9 Nghị định số 188/2004/NĐ-CP. Quy định đất ở nông thôn miền núi không phân lô, như hướng dẫn tại Điều 10 Nghị định số 188/2004/NĐ-CP và áp giá bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải thực hiện theo Điểm b, Khoản 1, Điều 56 Luật Đất đai năm 2003.
Theo quy định của Chính phủ, ban hành khung giá đất định kì 5 năm một lần với từng loại đất theo từng vùng. Và, bảng giá đất làm căn cứ trong các trường hợp sau: a) Tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất… b) Tính thuế sử dụng đất…
Quy định giá các loại đất ở trong tỉnh thuộc thẩm quyền của HĐND tỉnh. Chủ tịch UBND cấp tỉnh ban hành quyết định về giá đất theo Nghị quyết của HĐND tỉnh. Chi cục Thuế căn cứ vào quyết định ban hành giá đất của Chủ tịch tỉnh, để áp giá thu thuế từng hộ gia đình theo mã số thuế quy định. Thửa đất ở của gia đình bà Thắm bị thu hồi, có mã số thuế 8225707353, được xác lập của Chi cục thuế từ năm 2012, thu thuế giá đất ở là 840.000 đồng/m2. Hóa đơn thu thuế năm 2013 là 50.400 đồng. Vậy mà khi thu hồi đất ở của gia đình bà Thắm, UBND huyện Tĩnh Gia và Ban GPMB áp giá đất ở của bà với giá 400.000 đồng/m2, là sai.
.jpg)
Trang biểu mẫu mã số thuế, số tiền nộp thuế
Điều khó hiểu nhất là ông Hào (chồng bà Thắm) chết năm 2012, nhưng năm 2015 vẫn có chữ kí trên hóa đơn nộp thuế đất ở, với mức giá 400.000 đồng/m2. Căn cứ vào hóa đơn của người đã chết kí này, UBND xã Trường Lâm, UBND huyện Tĩnh Gia, Chi cục Thuế huyện Tĩnh Gia cho rằng, mức thuế đã tính lại do trước đây áp theo mã số thuế giá đất 840.000 đồng/m2 là sai. Tại Tòa, bà Thắm nộp 3 bản phô-tô chữ kí của 3 biên bản chia đất thừa kế của 3 anh em, với chữ kí ông Hào khi đang còn sống, yêu cầu Tòa án xác minh ai là người mạo chữ kí ông Hào, khi ông đã chết năm 2012 mà 3 năm sau vẫn có chữ kí vào bảng giá áp thuế năm 2015. Đề nghị của bà Thắm bị Chủ tọa phiên tòa Lê Thị Dung phớt lờ.
Dư luận bức xúcPhiên tòa không công tâm, thiếu khách quan, né tránh công lí, không tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của dân theo pháp luật. Bởi vì, người bị kiện là Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa và Chủ tịch UBND huyện Tĩnh Gia, nên Tòa có thể không dám độc lập xét xử theo quy định, vẫn bị sự chi phối vì áp lực vô hình… Hơn nữa, Tòa còn dẫn sai cả Khoản 2, Điều 9 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP, trong khi nội dung bà Thắm khởi kiện yêu cầu được bồi thường giá đất 840.000 đồng/m2, đã được xác định trong mã số thuế ổn định trong 5 năm gia đình bà đã nộp thuế.
Không đồng ý với Bản án số 57/2018/HC-ST ngày 15/6/2018 của TAND tỉnh Thanh Hóa, bà Thắm kháng cáo toàn bộ bản án lên TAND Cấp cao Hà Nội. Công luận mong rằng, Tòa cấp phúc thẩm sẽ có phán quyết công tâm, khách quan, thượng tôn pháp luật, bảo đảm sự công bằng bảo vệ công lí; quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, đem lại lòng tin cho dân đối với pháp luật.
Hoàng Bá Viết
