Sức khỏe não bộ

Ở những kì trước chúng tôi đã chia sẻ về chứng bệnh nhức đầu. Kì này chia sẻ tới quý vị về bệnh Tai biến mạch máu não…

Kì 18: Tai biến mạch máu não và những vấn đề cần biết

  1. Tai biến mạch máu não là gì?

Tai biến mạch máu não hay còn gọi là đột qụy não (Stroke) là các thiếu sót chức năng thần kinh xảy ra đột ngột với các triệu chứng khu trú hơn là lan tỏa, các triệu chứng tồn tại quá 24 giờ hoặc tử vong trong 24 giờ, loại trừ nguyên nhân sang chấn sọ não.

Tai biến mạch máu não là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ ba sau ung thư và bệnh tim mạch, là nguyên nhân số một gây tàn phế. Trong số các bệnh nhân bị tai biến mạch não có:

50% bệnh nhân để lại di chứng từ nhẹ đến nặng.

25% bệnh nhân tử vong.

25% bệnh nhân sống và làm việc lại bình thường.

Hoa Kỳ mỗi năm có khoảng 700.000 - 750.000 bệnh nhân tai biến mạch máu não mới hoặc tái phát.

Pháp khoảng 12% số ca tử vong ở người già là do tai biến mạch máu não, đứng hàng đầu trong các nguyên nhân gây tử vong.

Sức khỏe não bộ

Việt Nam tỉ lệ mắc bệnh đang gia tăng ở mức đáng lo ngại ở cả hai giới và các lứa tuổi. Tỉ lệ mắc bệnh tai biến mạch máu não tăng theo tuổi, đặc biệt là từ 50 tuổi trở lên.

Trước đây, mọi người quan niệm bệnh tai biến mạch máu não chỉ gặp ở NCT. Hiện nay, theo thống kê ở các bệnh viện tỉnh cho thấy người trẻ tuổi (dưới 50 tuổi) bị tai biến mạch máu não đang có xu hướng gia tăng đáng lo ngại. Riêng tai biến do xuất huyết ở các nước đang phát triển thì tỉ lệ bị bệnh ở người trẻ gần tương đương với NCT.

Chính vì vậy, Tổ chức Y tế Thế giới đã đưa ra nhận xét tai biến mạch máu não là bệnh dự phòng có kết quả bằng các biện pháp chống yếu tố nguy cơ trong cộng đồng. Nếu được điều trị sớm có thể hạn chế tử vong và hạn chế di chứng cho bệnh nhân.

  1. Có bao nhiêu loại tai biến mạch máu não?

Tai biến mạch máu não xảy ra khi nguồn cung cấp máu cho một phần não của bệnh nhân bị gián đoạn hoặc giảm, ngăn không cho tế bào não lấy oxy và chất dinh dưỡng. Khi đó các tế bào não bắt đầu chết trong vòng vài phút.

Có hai nguyên nhân chính làm giảm hoặc gián đoạn việc cung cấp máu cho một phần não đó là:

Động mạch bị chặn gây đột quỵ do thiếu máu cục bộ.

Rò rỉ hoặc vỡ mạch máu gây đột qụy xuất huyết não.

Ngoài ra, một số bệnh nhân chỉ bị gián đoạn tạm thời lưu lượng máu lên não, trường hợp này được gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) không gây ra các triệu chứng kéo dài.

Như vậy, tai biến mạch máu não gồm có ba loại sau:

Thiếu máu cục bộ hay nhồi máu não.

Xuất huyết não.

Thiếu máu não thoáng qua.

2.1. Thiếu máu cục bộ hay nhồi máu não

Thiếu máu cục bộ hay nhồi máu não trước đây được gọi là nhũn não xảy ra khi một mạch máu bị tắc, nghẽn dẫn đến khu vực não được nuôi dưỡng bởi mạch máu đó bị thiếu máu và hoại tử. Thiếu máu cục bộ chiếm 85% các trường hợp tai biến mạch máu não.

Nguyên nhân chủ yếu gây thiếu máu cục bộ não đó là:

Xơ vữa mạch ở NCT: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây nhồi máu não.

Tăng huyết áp.

Bệnh tim có loạn nhịp, hẹp van hai lá, viêm nội tâm mạc bán cấp.

Các dị dạng mạch máu não: Phình động mạch, phình động - tĩnh mạch.

2.2. Xuất huyết não

Xuất huyết não xảy ra khi máu thoát ra khỏi thành mạch vào nhu mô não. Tụ máu não và xuất huyết não không có gì khác nhau về giải phẫu bệnh, tụ máu là danh từ của các nhà ngoại khoa mang ý nghĩa cần xem xét điều trị phẫu thuật.

Xuất huyết não chỉ chiếm tỉ lệ 15 - 20% các trường hợp tai biến mạch máu não. Nguyên nhân chủ yếu gây xuất huyết não đó là:

Các nguyên nhân gây xuất huyết não ở NCT thường gặp là tăng huyết áp, xơ vữa mạch.

Các nguyên nhân gây xuất huyết não ở người trẻ thường gặp đó là vỡ túi phình động mạch, túi phình động - tĩnh mạch (dị dạng mạch máu não).

2.3. Thiếu máu não thoáng qua (TIA)

Một cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) đôi khi được gọi là ministroke là một giai đoạn tạm thời của các triệu chứng tương tự như tai biến mạch máu não. Một cơn thiếu máu não thoáng qua không gây các tổn thương vĩnh viễn. Hiện tượng này được gây ra bởi sự giảm cung cấp máu tạm thời đến một phần não của bệnh nhân, có thể kéo dài ít nhất là năm phút.

Giống như đột qụy do thiếu máu cục bộ, cơn thiếu máu não thoáng qua xảy ra khi cục máu đông hoặc mảnh vụn làm giảm hoặc chặn lưu lượng máu đến một phần của não.

Chúng ta không thể biết là đang bị đột qụy hay thiếu máu não thoáng qua nếu chỉ dựa trên các triệu chứng lâm sàng. Chính vì vậy mọi người cần tới bệnh viện ngay cả khi nghĩ rằng mình chỉ bị thiếu máu não thoáng qua.

Những ai đã bị cơn thiếu máu não thoáng qua, có nghĩa là có thể bị tắc nghẽn một phần hoặc hẹp động mạch dẫn đến não. Một cơn thiếu máu não thoáng qua sẽ làm tăng nguy cơ bị tai biến mạch máu não toàn diện sau đó.

Mời quý độc giả đón đọc phần tiếp theo với nội dung: “Tai biến mạch máu não và những vấn đề cần biết” trong chuyên đề “Sức khỏe não bộ”.

Chuyên mục được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại Việt

Phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt - Thành viên Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam.

Địa chỉ: Số 18 Nguyễn Đổng Chi, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội.

Điện thoại: 0243.207.26.26 - Di động: 084.777.6863

www.facebook.com/toasangtroiyeuthuong www.saodaiviet.vn

Email: saodaiviet.vn@gmail.com

Youtube: Sao Đại Việt

Mọi ý kiến về bài viết, xin quý vị vui lòng liên lạc với địa chỉ trên.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Thêm giải pháp ăn uống ‘healthy’ nhanh, tiện lợi trong ngày Tết

Thêm giải pháp ăn uống ‘healthy’ nhanh, tiện lợi trong ngày Tết

Các loại đồ uống “healthy” (tốt cho sức khỏe) như nước trái cây tươi, nước gạo rang không bổ sung đường là giải pháp tiện lợi và hiệu quả để cân đối dinh dưỡng ngày Tết.
Sản phẩm mang nhãn hiệu MQ Skin có dấu hiệu “lừa dối” người tiêu dùng!

Sản phẩm mang nhãn hiệu MQ Skin có dấu hiệu “lừa dối” người tiêu dùng!

Thời gian qua bạn đọc liên tục phản ánh tới Tạp chí điện tử Ngày mới online về sản phẩm mang nhãn hiệu MQ Skin đang bán tràn lan trên thị trường có dấu hiệu một phiếu công bố làm cho 2 sản phẩm.
Tăng cường kiểm tra dịp Tết Nguyên đán - 2021

Tăng cường kiểm tra dịp Tết Nguyên đán - 2021

Trong những ngày cuối năm 2020, vấn đề về an toàn thực phẩm đang được quan tâm. Ban An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh đã phối hợp cùng các đơn vị tăng cường công tác thanh kiểm tra quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm tại chợ truyền thống, các cơ sở kinh doanh, kênh phân phối thực phẩm.
Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 16)

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 16)

Trong kì trước chúng ta so sánh sự giống và khác nhau giữa tạng Tì trong y học cổ truyền và tuyến Tụy trong y học hiện đại. Ở kì này sẽ so sánh chức năng của phủ Vị trong y học cổ truyền và Dạ dày trong y học hiện đại. Cùng với đó chúng ta sẽ tìm hiểu về các chứng bệnh của Tì Vị…
Tiêm thử nghiệm vaccine thứ 2 của Việt Nam phòng Covid-19 vào tháng 2/2021

Tiêm thử nghiệm vaccine thứ 2 của Việt Nam phòng Covid-19 vào tháng 2/2021

Chương trình nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng vaccine Covivac phòng bệnh COVID-19 do IVAC sản xuất chính thức được khởi động ngày 21/1 tại Đại học Y Hà Nội.

Tin khác

10 thói quen lành mạnh bạn nên thực hành trong năm 2021

10 thói quen lành mạnh bạn nên thực hành trong năm 2021
Uống đủ nước, bổ sung vitamin cho cơ thể, tập thể dục mỗi ngày, viết nhật ký về lòng biết ơn là những thói quen bạn nên thực hành ngay trong năm 2021. Bạn sẽ có cơ thể và tinh thần khỏe mạnh để sẵn sàng chinh phục những mục tiêu, dự định mới.

Kiêng khem tình dục mùa đông

Kiêng khem tình dục mùa đông
Theo quan niệm của phép dưỡng sinh y học phương Đông, hạn chế sinh hoạt tình dục vào mùa Đông là một trong những bí quyết để bảo vệ và nâng cao sức khỏe.

Các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới được quảng cáo sai sự thật

Các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới được quảng cáo sai sự thật
Ngày 19/1, tại Hà Nội Bộ Y tế , Quỹ Phòng chống Tác hại thuốc lá đã tổ chức Hội thảo kỹ thuật về phòng chống tác hại của thuốc lá với các đối tác của Sáng kiến Bloomberg Việt Nam.

Bệnh nhân 1440 vẫn dương tính với SARS-CoV-2

Bệnh nhân 1440 vẫn dương tính với SARS-CoV-2
Mẫu xét nghiệm lần thứ 13 của bệnh nhân 1440 lại cho kết quả dương tính với SARS-CoV-2.

Kinh nghiệm dân gian phòng chống rắn độc cắn

Kinh nghiệm dân gian phòng chống rắn độc cắn
Khi bị rắn độc cắn, tuỳ theo loại rắn và lượng nọc độc xâm nhập vào cơ thể nhiều hay ít mà xuất hiện các triệu chứng tại chỗ và toàn thân nhanh hay chậm và nặng hay nhẹ.

Mách bạn những vị thuốc dân gian chữa viêm xoang đơn giản ngay tại nhà

Mách bạn những vị thuốc dân gian chữa viêm xoang đơn giản ngay tại nhà
Viêm xoang là một căn bệnh không hiếm gặp ở cả nam và nữ, khiến cho người bệnh gặp nhiều phiền toái toái trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày. Nếu không chữa trị kịp thời, viêm xoang cũng có thể gây ra những biến chứng ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe. Bài viết sau đây sẽ giới thiệu một số vị thuốc dân gian có tác dụng hỗ trợ giảm các triệu chứng viêm xoang ngay tại nhà.
Xem thêm
Sản phẩm mang nhãn hiệu MQ Skin có dấu hiệu “lừa dối” người tiêu dùng!

Sản phẩm mang nhãn hiệu MQ Skin có dấu hiệu “lừa dối” người tiêu dùng!

Thời gian qua bạn đọc liên tục phản ánh tới Tạp chí điện tử Ngày mới online về sản phẩm mang nhãn hiệu MQ Skin đang bán tràn lan trên ...
Tiêm thử nghiệm vaccine thứ 2 của Việt Nam phòng Covid-19 vào tháng 2/2021

Tiêm thử nghiệm vaccine thứ 2 của Việt Nam phòng Covid-19 vào tháng 2/2021

Chương trình nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng vaccine Covivac phòng bệnh COVID-19 do IVAC sản xuất chính thức được khởi động ngày 21/1 tại Đại học Y Hà Nội.
Bệnh nhân 1440 vẫn dương tính với SARS-CoV-2

Bệnh nhân 1440 vẫn dương tính với SARS-CoV-2

Mẫu xét nghiệm lần thứ 13 của bệnh nhân 1440 lại cho kết quả dương tính với SARS-CoV-2.
Gia tăng người già nhập viện cấp cứu vì giá rét

Gia tăng người già nhập viện cấp cứu vì giá rét

Khoa Cấp cứu và Đột quỵ, Bệnh viện Lão khoa Trung ương có 100 giường thì đều đã kín, nhiều trường hợp nặng phải thở máy. Nhiệt độ giảm sâu ...
Chuyên đề "Những điều cần biết về bệnh đột quỵ" Bài 3: Chế độ dinh dưỡng hợp lý cho người bệnh sau đột quỵ

Chuyên đề "Những điều cần biết về bệnh đột quỵ" Bài 3: Chế độ dinh dưỡng hợp lý cho người bệnh sau đột quỵ

Người cao tuổi là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh đột quỵ rất cao, tỉ lệ tử vong gây ra lớn. Mặc dù người bệnh may mắn thoát khỏi ...
Chuyên đề “Những điều cần biết về bệnh đột quỵ” Bài 2: Dấu hiệu nhận biết sớm và cách xử trí khi bị đột quỵ

Chuyên đề “Những điều cần biết về bệnh đột quỵ” Bài 2: Dấu hiệu nhận biết sớm và cách xử trí khi bị đột quỵ

Đột quỵ (hay tai biến mạch máu não) hiện là một trong số những căn bệnh có tỉ lệ tử vong cao nhất ở nước ta, chỉ đứng thứ ba ...
Thêm giải pháp ăn uống ‘healthy’ nhanh, tiện lợi trong ngày Tết

Thêm giải pháp ăn uống ‘healthy’ nhanh, tiện lợi trong ngày Tết

Các loại đồ uống “healthy” (tốt cho sức khỏe) như nước trái cây tươi, nước gạo rang không bổ sung đường là giải pháp tiện lợi và hiệu quả để ...
10 thói quen lành mạnh bạn nên thực hành trong năm 2021

10 thói quen lành mạnh bạn nên thực hành trong năm 2021

Uống đủ nước, bổ sung vitamin cho cơ thể, tập thể dục mỗi ngày, viết nhật ký về lòng biết ơn là những thói quen bạn nên thực hành ngay ...
Mách bạn những vị thuốc dân gian chữa viêm xoang đơn giản ngay tại nhà

Mách bạn những vị thuốc dân gian chữa viêm xoang đơn giản ngay tại nhà

Viêm xoang là một căn bệnh không hiếm gặp ở cả nam và nữ, khiến cho người bệnh gặp nhiều phiền toái toái trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày. ...
Phiên bản di động