Sức khỏe não bộ

Ở những kì trước chúng tôi đã chia sẻ về chứng bệnh nhức đầu. Kì này chia sẻ tới quý vị về bệnh Tai biến mạch máu não…

Kì 18: Tai biến mạch máu não và những vấn đề cần biết

  1. Tai biến mạch máu não là gì?

Tai biến mạch máu não hay còn gọi là đột qụy não (Stroke) là các thiếu sót chức năng thần kinh xảy ra đột ngột với các triệu chứng khu trú hơn là lan tỏa, các triệu chứng tồn tại quá 24 giờ hoặc tử vong trong 24 giờ, loại trừ nguyên nhân sang chấn sọ não.

Tai biến mạch máu não là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ ba sau ung thư và bệnh tim mạch, là nguyên nhân số một gây tàn phế. Trong số các bệnh nhân bị tai biến mạch não có:

50% bệnh nhân để lại di chứng từ nhẹ đến nặng.

25% bệnh nhân tử vong.

25% bệnh nhân sống và làm việc lại bình thường.

Hoa Kỳ mỗi năm có khoảng 700.000 - 750.000 bệnh nhân tai biến mạch máu não mới hoặc tái phát.

Pháp khoảng 12% số ca tử vong ở người già là do tai biến mạch máu não, đứng hàng đầu trong các nguyên nhân gây tử vong.

suc khoe nao bo

Việt Nam tỉ lệ mắc bệnh đang gia tăng ở mức đáng lo ngại ở cả hai giới và các lứa tuổi. Tỉ lệ mắc bệnh tai biến mạch máu não tăng theo tuổi, đặc biệt là từ 50 tuổi trở lên.

Trước đây, mọi người quan niệm bệnh tai biến mạch máu não chỉ gặp ở NCT. Hiện nay, theo thống kê ở các bệnh viện tỉnh cho thấy người trẻ tuổi (dưới 50 tuổi) bị tai biến mạch máu não đang có xu hướng gia tăng đáng lo ngại. Riêng tai biến do xuất huyết ở các nước đang phát triển thì tỉ lệ bị bệnh ở người trẻ gần tương đương với NCT.

Chính vì vậy, Tổ chức Y tế Thế giới đã đưa ra nhận xét tai biến mạch máu não là bệnh dự phòng có kết quả bằng các biện pháp chống yếu tố nguy cơ trong cộng đồng. Nếu được điều trị sớm có thể hạn chế tử vong và hạn chế di chứng cho bệnh nhân.

  1. Có bao nhiêu loại tai biến mạch máu não?

Tai biến mạch máu não xảy ra khi nguồn cung cấp máu cho một phần não của bệnh nhân bị gián đoạn hoặc giảm, ngăn không cho tế bào não lấy oxy và chất dinh dưỡng. Khi đó các tế bào não bắt đầu chết trong vòng vài phút.

Có hai nguyên nhân chính làm giảm hoặc gián đoạn việc cung cấp máu cho một phần não đó là:

Động mạch bị chặn gây đột quỵ do thiếu máu cục bộ.

Rò rỉ hoặc vỡ mạch máu gây đột qụy xuất huyết não.

Ngoài ra, một số bệnh nhân chỉ bị gián đoạn tạm thời lưu lượng máu lên não, trường hợp này được gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) không gây ra các triệu chứng kéo dài.

Như vậy, tai biến mạch máu não gồm có ba loại sau:

Thiếu máu cục bộ hay nhồi máu não.

Xuất huyết não.

Thiếu máu não thoáng qua.

2.1. Thiếu máu cục bộ hay nhồi máu não

Thiếu máu cục bộ hay nhồi máu não trước đây được gọi là nhũn não xảy ra khi một mạch máu bị tắc, nghẽn dẫn đến khu vực não được nuôi dưỡng bởi mạch máu đó bị thiếu máu và hoại tử. Thiếu máu cục bộ chiếm 85% các trường hợp tai biến mạch máu não.

Nguyên nhân chủ yếu gây thiếu máu cục bộ não đó là:

Xơ vữa mạch ở NCT: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây nhồi máu não.

Tăng huyết áp.

Bệnh tim có loạn nhịp, hẹp van hai lá, viêm nội tâm mạc bán cấp.

Các dị dạng mạch máu não: Phình động mạch, phình động - tĩnh mạch.

2.2. Xuất huyết não

Xuất huyết não xảy ra khi máu thoát ra khỏi thành mạch vào nhu mô não. Tụ máu não và xuất huyết não không có gì khác nhau về giải phẫu bệnh, tụ máu là danh từ của các nhà ngoại khoa mang ý nghĩa cần xem xét điều trị phẫu thuật.

Xuất huyết não chỉ chiếm tỉ lệ 15 - 20% các trường hợp tai biến mạch máu não. Nguyên nhân chủ yếu gây xuất huyết não đó là:

Các nguyên nhân gây xuất huyết não ở NCT thường gặp là tăng huyết áp, xơ vữa mạch.

Các nguyên nhân gây xuất huyết não ở người trẻ thường gặp đó là vỡ túi phình động mạch, túi phình động - tĩnh mạch (dị dạng mạch máu não).

2.3. Thiếu máu não thoáng qua (TIA)

Một cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) đôi khi được gọi là ministroke là một giai đoạn tạm thời của các triệu chứng tương tự như tai biến mạch máu não. Một cơn thiếu máu não thoáng qua không gây các tổn thương vĩnh viễn. Hiện tượng này được gây ra bởi sự giảm cung cấp máu tạm thời đến một phần não của bệnh nhân, có thể kéo dài ít nhất là năm phút.

Giống như đột qụy do thiếu máu cục bộ, cơn thiếu máu não thoáng qua xảy ra khi cục máu đông hoặc mảnh vụn làm giảm hoặc chặn lưu lượng máu đến một phần của não.

Chúng ta không thể biết là đang bị đột qụy hay thiếu máu não thoáng qua nếu chỉ dựa trên các triệu chứng lâm sàng. Chính vì vậy mọi người cần tới bệnh viện ngay cả khi nghĩ rằng mình chỉ bị thiếu máu não thoáng qua.

Những ai đã bị cơn thiếu máu não thoáng qua, có nghĩa là có thể bị tắc nghẽn một phần hoặc hẹp động mạch dẫn đến não. Một cơn thiếu máu não thoáng qua sẽ làm tăng nguy cơ bị tai biến mạch máu não toàn diện sau đó.

Mời quý độc giả đón đọc phần tiếp theo với nội dung: “Tai biến mạch máu não và những vấn đề cần biết” trong chuyên đề “Sức khỏe não bộ”.

Chuyên mục được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại Việt

Phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt - Thành viên Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam.

Địa chỉ: Số 18 Nguyễn Đổng Chi, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội.

Điện thoại: 0243.207.26.26 - Di động: 084.777.6863

www.facebook.com/toasangtroiyeuthuong www.saodaiviet.vn

Email: saodaiviet.vn@gmail.com

Youtube: Sao Đại Việt

Mọi ý kiến về bài viết, xin quý vị vui lòng liên lạc với địa chỉ trên.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

nong bac giang co 2 ca mac covid 19

Nóng: Bắc Giang có 2 ca mắc COVID - 19

Tiền sử dịch tễ của hai bệnh nhân này di du lịch tại TP Đà Nẵng từ ngày 21/7- 24/7/2020.
bac giang thiet lap vung cach ly 3 thon vi co 2 nguoi nghi mac covid 19

Bắc Giang: Thiết lập vùng cách ly 3 thôn vì có 2 người nghi mắc Covid-19

Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang vừa ban hành quyết định thiết lập vùng cách ly y tế để thực hiện công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn xã Yên Định.
dung thuc duong chua ung thu nhung hoi chuong canh bao

Dùng thực dưỡng chữa ung thư: Những hồi chuông cảnh báo

Thực dưỡng là một thuật ngữ không còn xa lạ, nhưng không phải ai cũng hiểu đúng và đầy đủ về thực dưỡng.
sa ng 58 them 2 ma c covid 19 tai quang nam

Sáng 5/8: Thêm 2 mắc COVID-19 tại Quảng Nam

Sáng 5/8, Việt Nam ghi nhận thêm 2 ca nhiễm nCoV, đều là người Quảng Nam liên quan đến Bệnh viện Đà Nẵng.
dau hieu canh bao benh tang huyet ap

Dấu hiệu cảnh báo bệnh tăng huyết áp

Mặc dù, tăng huyết áp gần như không có dấu hiệu đặc trưng nhưng nếu có những biểu hiện như đau đầu, choáng váng thường xuyên, đỏ mặt, buồn nôn hay đau tức ngực… có thể là dấu hiệu cảnh báo tăng huyết áp cần gặp ngay bác sĩ.

Tin khác

8 thực phẩm ăn hàng ngày dễ gây ngộ độc

8 thuc pham an hang ngay de gay ngo doc
Trong quà cà chua xanh có chứa Solanine, một loại glyco-alkaloid đắng và độc, ăn nhiều có nguy cơ ngộ độc rất cao. Trong khi đó, khoai lang có đốm đen thường bị nhiễm khuẩn vằn đen. Loại khuẩn này tiết ra độc tố sê-tôn và cồn sê-tôn rất độc hại cho gan...

9 dấu hiệu báo động tim có vấn đề

9 dau hieu bao dong tim co van de
Mặc dù các triệu chứng đau tim có thể là dấu hiệu đầu tiên đáng sợ báo hiệu rắc rối (và hãy nhớ rằng phụ nữ có các triệu chứng khác với nam giới), đôi khi cơ thể đưa ra những manh mối kín đáo hơn cho thấy có gì đó không ổn với trái tim của của bạn.

Covid -19: Đối tượng có nguy cơ cao diễn biến tăng nặng sẽ tập trung vào nhóm người cao tuổi trong thời gian tới

covid 19 do i tu o ng co nguy co cao die n bie n ta ng na ng se ta p trung va o nho m ngu o i cao tuo i trong thoi gian toi
"Nếu người cao tuổi bị bệnh, COVID-19 sẽ làm cho các bệnh mãn tính đó thúc đẩy chuyển thành giai đoạn cấp hoặc đợt cấp, do đó bệnh nhân rất dễ tử vong".

 8 thực phẩm tăng cường trí nhớ tốt cho người cao tuổi

8 thuc pham tang cuong tri nho tot cho nguoi cao tuoi
Các loại cá, trái cây giàu Vitamin C, đậu nành, rau xanh,... là những thực phẩm giúp tăng cường trí nhớ, rất tổt cho người cao tuổi. Bên cạnh chế độ ăn uống lành mạnh, người già nên tập luyện thể thao và nghỉ ngơi hợp lý.

Chi phí xét nghiệm Covid-19 do đơn vị nào chi trả?

chi phi xet nghiem covid 19 do don vi na o chi tra
Bảo hiểm xã hội sẽ tạm thời chi trả chi phí xét nghiệm Covid-19 đối với người có thẻ BHYT.

Vinmec phát triển thành công 2 bộ Kit phát hiện và chẩn đoán virus SARS-CoV-2

vinmec phat trien thanh cong 2 bo kit phat hien va chan doan virus sars cov 2
Viện nghiên cứu Tế bào gốc và Công nghệ gen Vinmec (thuộc Tập đoàn Vingroup) vừa phát triển thành công 02 bộ Kit xét nghiệm virus SARS-CoV-2 (VinKit), đạt chất lượng tương đương các sinh phẩm chẩn đoán theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Xem thêm
them 41 ca mac covid 19 4 ca o lang son viet nam co 713 benh nhan

Thêm 41 ca mắc COVID-19, 4 ca ở Lạng Sơn , Việt Nam có 713 bệnh nhân

Bộ Y tế vừa ra bản tin, tính đến18h ngày 5/8  ghi nhận thêm 41 ca mắc mới COVID-19, trong đó có 34 ca tại Đà Nẵng, 04 ca tại ...
nong bac giang co 2 ca mac covid 19

Nóng: Bắc Giang có 2 ca mắc COVID - 19

Tiền sử dịch tễ của hai bệnh nhân này di du lịch tại TP Đà Nẵng từ ngày 21/7- 24/7/2020.
bac giang thiet lap vung cach ly 3 thon vi co 2 nguoi nghi mac covid 19

Bắc Giang: Thiết lập vùng cách ly 3 thôn vì có 2 người nghi mắc Covid-19

Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang vừa ban hành quyết định thiết lập vùng cách ly y tế để thực hiện công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn xã ...
dau hieu canh bao benh tang huyet ap

Dấu hiệu cảnh báo bệnh tăng huyết áp

Mặc dù, tăng huyết áp gần như không có dấu hiệu đặc trưng nhưng nếu có những biểu hiện như đau đầu, choáng váng thường xuyên, đỏ mặt, buồn nôn ...
cach cai thien tri nho o nguoi cao tuoi

Cách cải thiện trí nhớ ở người cao tuổi

Để cải thiện trí nhớ, người cao tuổi nên rèn luyện thể lực với hình thức phù hợp, ngủ đủ giấc, xây dựng chế độ ăn lành mành và tích ...
6 nguyen nhan hang dau gay suy giam tri nho nguoi cao tuoi luu y

6 nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm trí nhớ, người cao tuổi lưu ý

Thiếu ngủ, trầm cảm, làm dụng chất gây nghiện, thiếu hụt Vitamin B1 hay thậm chí là thói quen làm nhiều việc cùng lúc là những nguyên nhân phổ biến ...
8 thuc pham an hang ngay de gay ngo doc

8 thực phẩm ăn hàng ngày dễ gây ngộ độc

Trong quà cà chua xanh có chứa Solanine, một loại glyco-alkaloid đắng và độc, ăn nhiều có nguy cơ ngộ độc rất cao. Trong khi đó, khoai lang có đốm đen thường ...
8 thuc pham tang cuong tri nho tot cho nguoi cao tuoi

 8 thực phẩm tăng cường trí nhớ tốt cho người cao tuổi

Các loại cá, trái cây giàu Vitamin C, đậu nành, rau xanh,... là những thực phẩm giúp tăng cường trí nhớ, rất tổt cho người cao tuổi. Bên cạnh chế ...
nhung thoi quen hang ngay gia tang nguy co ung thu

Những thói quen hàng ngày gia tăng nguy cơ ung thư

Ăn quá nhiều thực phẩm chiên, nướng, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, lười vận động... là những thói quen xấu làm gia tăng nguy cơ ung thư.
Phiên bản di động