Nỗi lo nhân lực khi tỉ lệ NCT tăng nhanh

Trong hàng chục năm qua, nhiều hội nghị, hội thảo quốc tế và quốc gia được tổ chức bàn về Già hóa dân số, dân số già và nỗi lo về thiếu nguồn lực trầm trọng trong tương lai nhưng kết quả vẫn còn rất hạn chế mặc dù có nhiều khuyến nghị, cảnh báo, giải pháp…

Dân số già là một trong những xu hướng quan trọng nhất của thế kỉ XXI. Khi tỉ lệ sinh tiếp tục giảm, tuổi thọ tiếp tục tăng thì số NCT vẫn sẽ tăng theo tỉ lệ dân số. Mặc dù, già hóa dân số là một hiện tượng toàn cầu nhưng tiến trình này xảy ra nhanh hơn ở nhiều quốc gia đang phát triển, bao gồm cả những quốc gia có dân số trẻ đông hơn. Chẳng hạn ở châu Á, Nhật Bản là bài học kinh nghiệm về tỉ lệ dân số già nhanh hơn bất kì quốc gia nào trên thế giới. Vào cuối thập niên này, tỉ lệ cứ 1 trẻ dưới 15 tuổi sẽ tương ứng với 3 người về hưu và trong 6 người Nhật Bản sẽ có 1 người trên 80 tuổi. Dân số nước này sẽ sớm giảm gần một triệu người mỗi năm.

Theo dữ liệu công bố ngày 19/9/2021 của Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản, tính đến tháng 9/2021, số NCT của quốc gia này chiếm 29,1% dân số trong khi NCT chiếm 13,6% lực lượng lao động vào năm 2020. Theo Hãng Kyodo, những con số này đều ở mức cao kỉ lục, là minh chứng mới nhất cho thấy một xã hội đang già đi nhanh chóng ở Nhật Bản: Số người từ 65 tuổi trở lên ở nước này đã đạt mức 36,4 triệu người, tăng 220.000 người so với một năm trước. Theo giới tính, số nam giới từ 65 tuổi trở lên tại Nhật Bản là 15,83 triệu người, trong khi đó nữ giới là 20,57 triệu người. Theo nhóm tuổi, tổng số người từ 80 tuổi trở lên là 12,06 triệu người, tăng 460.000 người so với một năm trước đó và số người từ 90 tuổi trở lên đạt 25,9 triệu người, trong đó có 80.000 người 100 tuổi. Viện Nghiên cứu Quốc gia về Dân số và An sinh Xã hội Nhật Bản ước tính, NCT sẽ chiếm 30,0% dân số vào năm 2025 và 35,3% vào năm 2040.

Tỉ lệ NCT ở nước ta cũng gia tăng đáng kể
Tỉ lệ NCT ở nước ta cũng gia tăng đáng kể Ảnh minh hoạ

Trong khi đó, số NCT có việc làm tăng năm thứ 17 liên tiếp kể từ năm 2004. Trong số 9,06 triệu NCT có việc làm có 3,67 triệu người là phụ nữ. Lĩnh vực sử dụng lao động cao tuổi nhiều nhất là ngành bán buôn và bán lẻ với 1,28 triệu lao động cao tuổi, tiếp theo là nông nghiệp và lâm nghiệp với 1,06 triệu. Tỉ lệ NCT có việc làm đạt 25,1%, cao thứ hai trong số các nền kinh tế lớn của thế giới.

Theo số liệu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Hàn Quốc đang đứng đầu thế giới về tỉ lệ NCT có việc làm trong số các nền kinh tế lớn, với 34,1% trong khi của Mỹ và Canada lần lượt là 18,0% và 12,8%. Nhiều quốc gia ở châu Âu cũng phải đối mặt với tính trạng già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng. Ví dụ Thụy Điển: Theo dự báo trong hai thập kỉ tới, số người trên 80 tuổi ở nước này sẽ tăng từ khoảng 500.000 - 800.000 người. Thay đổi nhân khẩu học được cho là một trong những thay đổi về mặt xã hội lâu dài và quan trọng nhất xảy ra ở Thụy Điển. Các nước khác cũng đang ở trong tình trạng “báo động” về dân số già: Italy có tỉ lệ dân số già cao thứ hai thế giới: 23,6%, tiếp theo là Bồ Đào Nha: 23,1%...

Từ thực tế ở Nhật Bản và một số nước trên thế giới cho thấy, tình trạng già hóa dân số và dân số già thật sự là vấn để đáng lo ngại của nhân loại và nhiều quốc gia trong tình trạng không ít cặp đôi không muốn sinh con hoặc chỉ sinh một con đang là bài toán cho các nhà lãnh đạo các nước trong đó có Việt Nam: Hạn chế sinh con hay khuyến khích sinh có lộ trình phù hợp để bù đắp kịp thời do thiếu hụt trầm trọng nguồn nhân lực nếu không khi nhận ra “một quốc gia già” thì đã quá muộn. Ngay trong tình hình cả thế giới đang phải vật lộn chống chọi với đại dịch Covid-19 nhiều doanh nghiệp, địa phương gặp khó khăn về nguồn lực lao động làm đứt gãy chuỗi sản xuất...

Do đó, phải hành động ngay bằng những chính sách, giải pháp cụ thể, hữu hiệu, không thể chỉ kêu gọi chung chung để tránh tình trạng một quốc gia hầu hết là NCT trong tương lai, trái với quy luật tự nhiên là điều không ai mong muốn.

Đặng Tài Tính

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Mô hình sáng tạo, nhân văn cần nhân rộng

Mô hình sáng tạo, nhân văn cần nhân rộng

Qua theo dõi hoạt động Hội NCT các cấp, tôi đã chứng kiến nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo nhằm nhân rộng các nhân tố tích cực, góp phần đáng kể vào sự nghiệp chăm sóc, phát huy vai trò NCT và đẩy mạnh phong trào “Tuổi cao - Gương sáng”. Mới đây, mô hình “Chi hội NCT hạnh phúc” được xây dựng ở tỉnh Thanh Hóa, nơi có nhiều cách làm đặc biệt sáng tạo và đang trong tốp đầu cả nước về xây dựng Quỹ Chăm sóc và Phát huy vai trò NCT và CLB Liên thế hệ tự giúp nhau (LTHTGN)…
“Phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp Đại hội V đề ra là đúng đắn”

“Phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp Đại hội V đề ra là đúng đắn”

Tạp chí Người cao tuổi tiếp tục đăng tải ý kiến tâm huyết của cán bộ, hội viên người cao tuổi (NCT) cả nước...
Kiến nghị hoàn thiện hệ thống tổ chức Hội Người cao tuổi 4 cấp

Kiến nghị hoàn thiện hệ thống tổ chức Hội Người cao tuổi 4 cấp

Đại hội Hội NCT Việt Nam đang đến rất gần. Trong những ngày này, cán bộ, hội viên NCT cả nước đang háo hức chờ đón và kì vọng vào tổ chức Hội NCT các cấp, tổ chức đại diện quyền lợi chính đáng của hội viên. Nhân dịp này, Tạp chí Người cao tuổi trân trọng ghi lại những ý kiến tâm huyết phản ánh tâm tư nguyện vọng của NCT trong cả nước…
Biển có thể chết do rác thải nhựa

Biển có thể chết do rác thải nhựa

Môi trường sống của chúng ta đang bị đe dọa bởi nhiều hiểm họa như ô nhiễm nguồn nước, không khí, biến đổi khí hậu, lạm dụng hóa chất, rừng bị tàn phá nặng nề… Nhưng thảm họa lớn nhất và lâu dài là rác thải nhựa. Việt Nam là quốc gia đứng thứ tư thế giới về ô nhiễm rác thải nhựa và đứng thứ hai về nhập khẩu nguyên liệu nhựa…
Những con số rất đặc biệt về cuộc đời, sự nghiệp Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Những con số rất đặc biệt về cuộc đời, sự nghiệp Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Nội dung dưới đây tóm tắt một phần kết quả nghiên cứu về thân thế, sự nghiệp Đại tướng Võ Nguyên Giáp của Thạc sĩ Ngôn ngữ học Đặng Thị Ngọc Vân, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (Liên hiệp các Hội Khoa học và Kĩ thuật Việt Nam)…

Tin khác

Vì sao giá xét nghiệm Covid-19 “nhảy múa”?

Vì sao giá xét nghiệm Covid-19 “nhảy múa”?
Tại kì họp thứ 2 Quốc hội Khóa XV, khi thảo luận về kinh tế - xã hội, nhiều đại biểu đánh giá cao kết quả thực hiện phòng, chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế và lực lượng tuyến đầu. Tuy nhiên, các đại biểu cũng băn khoăn, trăn trở trong việc triển khai xét nghiệm, trong đó đáng lưu ý là tình trạng thả nổi về mua sắm kit test để cho giá “nhảy múa” do thiếu sự quản lí, điều hành…

Tác hại khôn lường khi con trẻ nghiện game

Tác hại khôn lường khi con trẻ nghiện game
Trong vài thập niên trở lại đây, tình trạng nghiện game online trong giới trẻ ở nước ta ngày càng nghiêm trọng và gây hậu quả khôn lường. Rất nhiều trường hợp suy kiệt sức khỏe, không thể học tập và làm việc, thậm chí xảy ra xung đột, thương vong...

Trẻ cậy cha, già cậy con” - đôi điều suy ngẫm

Trẻ cậy cha, già cậy con” - đôi điều suy ngẫm
Người Việt xưa có câu “Trẻ cậy cha, già cậy con”, ý nói rằng, lúc thơ bé thì con cái nhờ cha mẹ, lúc cha mẹ già yếu thì trông vào con để có chỗ dựa tuổi già. Câu thành ngữ không chỉ thể hiện tình cảm, trách nhiệm của các bậc ông bà cha mẹ với con cháu, tình cảm, trách nhiệm của con cháu đối với các bậc sinh thành, dưỡng dục mà còn là truyền thống văn hóa tốt đẹp, đạo hiếu của dân tộc ta từ bao đời nay.

Bốn thập kỉ bổ nhiệm Giáo sư, Phó giáo sư

Bốn thập kỉ bổ nhiệm Giáo sư, Phó giáo sư
Việc xét công nhận GS, PGS ở nước ta hình thành 3 cấp Hội đồng: Cấp cơ sở (trường - cụm trường, viện nghiên cứu), cấp ngành - liên ngành và cấp Nhà nước. Ứng viên nộp hồ sơ cho Hội đồng cơ sở để xét từ dưới lên.

Bốn thập kỉ Bổ nhiệm Giáo sư, Phó giáo sư 1

Bốn thập kỉ Bổ nhiệm Giáo sư, Phó giáo sư
Nhà nước ta chủ trương phong học hàm Giáo sư, Phó giáo sư (GS, PGS) từ năm 1976. Năm 1980 Chính phủ quyết định công nhận đợt đầu. Từ đó, cứ đến hẹn lại lên, một hoặc hai năm một đợt, các ứng viên lập hồ sơ trình lên 3 cấp Hội đồng xem xét, công nhận…

Ai cũng tham lợi thì nước sẽ nguy

Ai cũng tham lợi thì nước sẽ nguy
Cuộc đời Hồ Chí Minh là tấm gương mẫu mực tuyệt vời về rèn luyện đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính để chúng ta noi theo. Đạo đức cần, kiệm, liêm, chính luôn luôn được Người thực hiện một cách mẫu mực, gắn chặt với sự nghiệp phục vụ Tổ quốc, phụng sự Nhân dân.
Xem thêm
Phiên bản di động