Những lời chỉ bảo của ông nội theo tôi suốt đời

Tôi năm nay đã 84 tuổi, nên ông bà nội, ông bà ngoại, bố mẹ tôi đều đã mất từ lâu. Tuy cao tuổi, nhưng theo tinh thần sống vui, sống khỏe của NCT nên nhiều năm qua và năm nay (2024), tôi vẫn mạnh khỏe, minh mẫn, vẫn thường nhớ tới công ơn trời biển của ông bà, cha mẹ, những kỉ niệm sâu sắc đối với ông bà, cha mẹ. Ở phạm vi bài này, tôi viết về ông nội tôi, một người rất điềm đạm, giản dị, khiêm tốn, nhân ái, khoan dung, thương yêu con cháu và nhiều lời khuyên, chỉ bảo có sức thuyết phục cao.

Ông thường nhường cơm sẻ áo cho các cháu, trong đó có tôi. Trong bữa cơm, miếng nào ngon nhất ông liền gắp cho các cháu, cho tôi. Một vài lần có chú ruột tôi tìm được vải đẹp cho ông may quần áo, nhưng ông lại nhường cho các cháu, cho tôi. Lúc ông nội còn sống, tôi mới khoảng 14, 15 tuổi, nên ông càng quan tâm, chăm sóc, dạy bảo. Ông thường khuyên phải chăm chỉ học hành để sau này trở thành người có ích cho cộng đồng, gia đình, xã hội. Cứ chăm chỉ, có phương pháp học tập là sẽ giỏi. Không chỉ dạy bảo, mà ông thường xuyên kiểm tra xem tôi có nỗ lực thật không và kết quả học tập ra sao. Nên tôi thường được ông động viên, khen ngợi kịp thời mỗi khi tôi nhận được nhiều điểm tốt nhất, hoặc uốn nắn, chỉ rõ cách khắc phục những yếu kém, hạn chế. Nhờ đó mặc dù nhà nghèo, tôi vẫn học qua cấp II phổ thông (lớp 7/7). Không có tiền để học lên cấp III, tôi được ông hướng nghiệp cụ thể, rõ ràng nên đã trở thành giáo viên cấp I năm xưa. Vừa dạy tôi vừa tranh thủ tự học cấp III bổ túc vào ban đêm, ngày Chủ nhật; rồi thi đỗ vào Đại học Sư phạm Hà Nội 1; tiếp theo tôi lại vào Đại học Tổng hợp Hà Nội, cứ thế mà không ngừng nâng cao kiến thức, khả năng tư duy, phát huy năng lực sáng tạo. Ông nội tôi thường nhắc mẹ, cứ 2 giờ sáng là phải gọi tôi dậy tự học cho đến sáng. Những năm 50, 60 của thế kỉ trước, học xong lớp 7/7 (cấp II) là được tuyển dạy cấp I, tôi vừa dạy, vừa tự học, nỗ lực để nâng cao trình độ.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Do có nhiều trong giảng dạy và học tập, tôi được chuyển lên dạy cấp II, rồi lại được lên dạy cấp III và là giáo viên trung học cao cấp của Trung tâm Giáo dục thường xuyên, nay là Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện Phúc Thọ cho đến khi nghỉ hưu.

Tôi nghĩ, có được thành quả trên là nhờ công ơn của Đảng, Nhà nước, sự đùm bọc giúp đỡ, ủng hộ của Nhân dân, và do tôi đã làm đúng những lời chỉ bảo của ông nội.

Tôi còn nhớ rõ, ông nội tôi thường khuyên dạy tôi phải biết giỏi tự kiềm chế, để biết nhẹ nhàng trong việc cư xử với mọi người, không nên nóng nảy cãi lộn, xúc phạm bất kì ai, gây mất đoàn kết, sẽ không được mọi người ủng hộ yêu mến mình, bởi “Lời nói không mất tiền mua/ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”; hay “Lời nói không là dao mà cắt lòng đau nhói/ Lời nói không là khói/ Mà nghe mắt cay cay/ Lời nói không là mây/ mà đưa ta xa mãi/ Sao không ngồi nghĩ lại/ nói với nhau nhẹ nhàng”; “Tức giận gây nên tức giận, tình yêu sinh ra tình yêu”…

Lúc sinh thời, ông nội tôi thường nhắc lại, rồi phân tích, chứng minh những điều trên, để giáo dục tôi về làm người sao cho được mọi người yêu mến, ủng hộ mình, từ đó làm cho mình có được sức mạnh, quyền lực bền vững, có được tính nết nhẹ nhàng trong từng lời nói như ông thường nhắc nhở: Lời nói hay nhẹ nhàng thì cưa đứt được cả sắt; lúc mình còn sống dù ít tuổi, hay cao tuổi, phải luôn sống lạc quan vui vẻ. Dù cho khó khăn đến mấy, cái đầu mình lúc nào cũng phải thanh thản, mát mẻ, tinh thần quan trọng hơn cả vật chất. Nếu không có lòng lạc quan yêu đời, cứ bi quan thì phía trước chỉ thấy toàn khó khăn trở ngại, sẽ tự mình bỏ qua mọi cơ hội vàng. Nếu mình lạc quan thì dù khó khăn đến đâu, mình cũng lại nhìn thấy mọi cơ hội vàng, để mình chớp ngay lấy không để nó đi qua mất, mà không bao giờ quay trở lại, lúc đó, hối thì đã muộn. Thật vậy, chỉ có những người bỏ lỡ cơ hội, chứ không có những người không có cơ hội.

Những lời khuyên bảo của ông nội tuy đã lâu nhưng tới nay tôi vẫn nhớ như in trong lòng. Lúc sinh thời ông nội kể chuyện cho tôi nghe và khuyên bảo, tôi hỏi:

Vì sao ông có được những lời khuyên hay vậy?

Vì ông đã từng kiên trì vượt qua bao khó khăn, ra sức, nỗ lực làm việc có kết quả, làm cho ông thêm vui khỏe, thấy mình là người có ích cho đời, nên ông tự mình rút đúc được những kinh nghiệm, những lời khuyên bảo cháu, để mong cháu suy ngẫm và làm theo những lời khuyên của ông.

Cháu sẽ nhớ mãi những lời khuyên bảo của ông….

Nhưng, cháu phải thực hiện thật tốt nhé!

Bây giờ ngẫm lại, tôi vẫn thấy vô cùng xúc động trước tấm lòng yêu thương của ông bà, cha mẹ, trong đó có ông nội. Tôi bỗng nhớ đến lời vàng của Phật Thích Ca Mâu Ni: “Gươm trần có thể làm cho kẻ khác sợ. Nhưng tình thương mới chiếm được lòng người”. Để ghi nhớ công ơn trời biển của ông bà, tôi luôn nỗ lực thực hiện tốt những lời khuyên nói trên. Vì đây thật sự là những kinh nghiệm, bài học quý của mình đối với ông bà, cha mẹ và những kỉ niệm sâu sắc không thể nào quên của mình với ông bà, cha mẹ.

Chân thành biết ơn Tạp chí Người cao tuổi, một trong những tờ báo hay nhất hiện nay với NCT, có rất nhiều bài hay, bổ ích. Nay lại có sáng kiến mở cuộc thi viết về Ông bà kính yêu, giúp cho bạn đọc nhớ lại những kỉ niệm, những bài học không bao giờ quên của con cháu đối với bậc sinh thành; những tâm tư, tình cảm, mong muốn của ông bà; vị trí, vai trò của ông bà là nóc nhà của một mái nhà.

Nguyễn Văn Cảnh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Lời khuyên và điều ước của ông nội tôi

Lời khuyên và điều ước của ông nội tôi

Ông nội tôi tên Hồ Chí Trọng, người dân tộc Bru Vân Kiều mang họ Hồ ở bản miền núi Cửa Mẹc, xã Ngân Thuỷ, huyện Lệ Thuỷ, tỉnh Quảng Bình.
Từ lời chỉ dạy, khuyên bảo của ông bà ngoại

Từ lời chỉ dạy, khuyên bảo của ông bà ngoại

Cứ đến ngày húy nhật ông bà ngoại, mẹ tôi cùng các dì, các cậu lại đến nhà cậu (em trai mẹ tôi nhưng là trưởng nam của ông bà) đông đủ cùng các cháu, chắt làm giỗ, thắp nén tâm hương tưởng nhớ bậc sinh thành. Khi công việc xong xuôi, mẹ tôi cùng các dì, các cậu lại ôn những kỉ niệm về ông bà.
Thúng khoai của bà

Thúng khoai của bà

Đang hưởng thú điền viên yên lành, ngày chăm sóc cây cảnh, tối nghe cải lương, đột nhiên bà đề nghị với ba mẹ:
Đâu rồi tiếng gậy khua của bà?

Đâu rồi tiếng gậy khua của bà?

Bà nội tôi mất đã 50 năm, nhưng tôi vẫn nhớ tiếng gậy khua của bà. Nhiều lúc anh em tôi gọi điện cho nhau, rồi tự hỏi: “Đâu rồi tiếng gậy khua của bà?”
Bà giữ lửa hồng trong căn bếp ấm

Bà giữ lửa hồng trong căn bếp ấm

Hình ảnh bà nội ngồi bên bếp lửa hồng luôn in đậm trong tâm trí tôi. Tôi đã quen với hình ảnh đó suốt cả tuổi thơ của mình và bây giờ nó trở thành một miền kí ức đặc biệt trong tôi.

Tin khác

Tấm lòng vị tha của ông tôi

Tấm lòng vị tha của ông tôi
Vào dịp Quốc khánh 2/9 năm ngoái, gia đình bác cả từ Hà Nội về quê thăm ông bà tôi bằng chiếc xe ô tô 7 chỗ đen bóng, rất đẹp. Vừa vào nhà, bác cả thưa với ông bà tôi: “Nhân dịp nghỉ lễ, con đưa vợ con và các cháu về thăm ông bà.

Không thể nào quên những kỉ niệm về ông

Không thể nào quên những kỉ niệm về ông
Thời gian thấm thoắt thoi đưa, ông tôi cũng về bên đồng đội cho trọn tình vẹn nghĩa. Cách đây 13 năm về trước, trong đôi mắt của ông tôi lại lắng đọng những nỗi buồn. Ông thường thẫn thờ, đi ra đi vào mang những kỉ vật chiến trường ra hoài niệm.

Bà ngoại giỏi việc nước, đảm việc nhà

Bà ngoại giỏi việc nước, đảm việc nhà
Bà ngoại tôi sinh ra và lớn lên ở vùng quê Trung du, trong một gia đình nông dân xã Trung Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Gia đình đông anh em nên từ nhỏ hằng ngày bà đã phải đi chăn trâu cắt cỏ giúp các việc trong nhà; khi lớn lên bà tham gia sản xuất cùng với bà con.

Cảm ơn cuộc đời cho tôi làm cháu nội của ông

Cảm ơn cuộc đời cho tôi làm cháu nội của ông
Ông nội tôi tên là Trần Văn Ngần, sinh năm 1930, ở xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, TP Hà Nội; trong làng vẫn quen gọi ông tôi là ông giáo Ngần.

Những kỉ niệm đẹp về ông nội

Những kỉ niệm đẹp về ông nội
“Yến ơi! Yến! Dậy đi bốn rưỡi rồi” - Tôi giật mình tỉnh dậy. Đó là tiếng gọi của ông nội tôi. Tôi lại nằm mơ về thời đi học cấp III được ông gọi dậy đi học hằng ngày.

Cây mít nội trồng

Cây mít nội trồng
Một ngày chớm vào mùa Hạ, tôi trở về quê nhà, thăm lại khu vườn ngày bé. Ngồi dưới bóng mát cây mít già, nghe tiếng ve râm ran thiết tha trong tàng lá, bỗng nghe lòng nhớ nội biết bao.

Bên ông một thời

Bên ông một thời
Tôi vẫn nhớ câu nói cửa miệng mà đám bạn chăn bò ngày nhỏ vẫn thường nói với tôi bằng giọng ghen tị rằng: “Con Xuyên sướng nhất xóm mình vì có người ông tuyệt vời”. Khi ấy, tôi tủm tỉm cười lấy làm hãnh diện lắm.

Nội tôi - người vun đắp truyền thống gia đình cách mạng

Nội tôi - người vun đắp truyền thống gia đình cách mạng
Một ngày đầu Xuân Giáp Thìn 2024, tôi có dịp về nguồn thăm viếng Nghĩa trang liệt sĩ và Nhà truyền thống xã Mỹ Hạnh Nam, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An. Tại đây, nổi bật là bảng vàng ghi danh các anh hùng liệt sĩ đã hi sinh trong các cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc. Trong các chân dung Bà mẹ Việt Nam anh hùng tại nhà truyền thống có di ảnh bà nội tôi - Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Vẹn.

Những bài học từ ông nội...

Những bài học từ ông nội...
Sinh thời, ông nội tôi là người rất nghiêm khắc và cũng rất hài hước. Vốn là một thầy giáo, mê văn chương, báo chí nên ông có rất nhiều truyện ngắn, kịch ngắn, thơ, tản văn, bài báo, nhất là những bài biên khảo được đăng ở nhiều tạp chí, nguyệt san, báo văn nghệ, báo Đảng từ Trung ương đến địa phương. Ông có nhiều đầu sách để lại cho con cháu, mà tôi thích đọc nhất là sách “Hò Nam Bộ”.

Ông tôi - người lính, người anh hùng của lòng tôi

Ông tôi - người lính, người anh hùng của lòng tôi
Ngày còn bé, cả ngày tôi lẽo đẽo theo ông. Nhà khó, bố mẹ đi làm xa, một tay ông nuôi tôi khôn lớn. Khung trời kỉ niệm tuổi thơ tôi ngập tràn hình bóng trìu mến của ông và những câu chuyện chiến trường ông kể.

Vườn lá dong của bà ngoại

Vườn lá dong của bà ngoại
Nhà bà ngoại tôi ở xóm dưới cùng xã với nhà bà nội tôi. Mẹ bảo: Gần nhà bà ngoại nên cũng tiện. Khi tôi còn nhỏ, những lúc mẹ và bà nội bận việc, mẹ lại bế tôi xuống gửi bà ngoại.

Ông nội tôi, nghỉ hưu nhưng không nghỉ việc xã hội

Ông nội tôi, nghỉ hưu nhưng không nghỉ việc xã hội
Ông nội tôi là Trung tá Nguyễn Chí Sỹ, năm nay 82 tuổi đời, 62 năm tuổi Đảng, hiện ở tổ dân phố An Phú, thị trấn Chúc Sơn, huyên Chương Mỹ, TP Hà Nội.

Người đàn bà đảm đang!

Người đàn bà đảm đang!
Đó là nhận xét của Hội Phụ nữ, của bà con làng xóm láng giềng cũng như người thân trong gia đình về bà nội tôi - bà Trần Thị Lung.

Ông tôi trong mắt bà

Ông tôi trong mắt bà
Mỗi lần về thăm bà ngoại, chúng tôi vui lắm. Vui không chỉ vì thấy bà còn minh mẫn, khỏe mạnh mà còn vì được nghe bà kể chuyện về ông.

Ngồi nơi cửa nhà, nghĩ về hạnh phúc

Ngồi nơi cửa nhà, nghĩ về hạnh phúc
“Trải bao giông bão trong đời. Để yêu một sớm ngồi nơi cửa nhà”…
Xem thêm
Bà giáo già sáng bán vé số, tối mang ánh sáng tri thức cho trẻ em nghèo

Bà giáo già sáng bán vé số, tối mang ánh sáng tri thức cho trẻ em nghèo

cụ bà Nguyễn Thị Ba, men từng con hẻm nhỏ ở Bình Dương bán từng tờ vé số, bà giáo gieo mầm tri thức cho những mảnh đời bất hạnh tại lớp học tình thương.
Một mối tình bình dị và son sắt

Một mối tình bình dị và son sắt

Họ gặp và yêu nhau trong những năm tháng chiến tranh. Ngày cưới không mâm cao cỗ đầy, không sơn hào hải vị, không tiệc tùng. Quần áo chỉ là bộ đồ lính giản đơn... vậy là họ đã nên duyên vợ chồng. Mặc dù vậy mà hơn 50 năm qua, họ luôn sống hạnh phúc. Đó là chuyện tình của bà Tô Thị Thanh Bưởi, sinh 1950 và ông Nguyễn Kim Quang, sinh 1949, hiện ở xã Lộc An, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Bí quyết trường thọ của cụ ông 110 tuổi ở Lâm Đồng

Bí quyết trường thọ của cụ ông 110 tuổi ở Lâm Đồng

Bước vào tuổi 110, nhưng cụ Vũ Đình Bảng, sinh năm 1914, ở Lâm Đồng, vẫn minh mẫn, khỏe mạnh, hàng ngày vẫn cuốc đất, làm vườn, nấu nướng và hướng dẫn, nhắc nhở con cháu đọc sách, chia sẻ kinh nghiệm trong cuộc sống. Vậy bí quyết nào giúp cụ Bảng trường thọ đến vậy? Chúng ta cùng tìm hiểu về bí quyết sống khỏe, sống ý nghĩa của cụ.
Central Retail Việt Nam bàn giao công trình lớp học tại tỉnh Quảng Ngãi

Central Retail Việt Nam bàn giao công trình lớp học tại tỉnh Quảng Ngãi

Ngày 8/4, Tập đoàn Central Retail Việt Nam đã bàn giao công trình lớp học Điểm trường thôn Quế (thuộc trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học Cơ sở Trà Bùi), tại thôn Niên, xã Trà Bùi, huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi.
Người bị quản lý, giam giữ được sử dụng kinh sách để phục vụ nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo

Người bị quản lý, giam giữ được sử dụng kinh sách để phục vụ nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo

Nghị định số 95/2023/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 30/3; áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm và thực hiện quyền tự do tín
Gói 3.000 chiếc bánh chưng tặng trò nghèo dịp Tết ở Thanh Hóa

Gói 3.000 chiếc bánh chưng tặng trò nghèo dịp Tết ở Thanh Hóa

200 đoàn viên thanh niên các xã, thị trấn huyện Hoằng Hóa (Thanh Hóa) cùng bộ đội biên phòng gói 2.000 chiếc bánh chưng trao tặng cho trò nghèo dịp Tết.
Học sinh đi xe đạp điện, xe máy điện làm sao để an toàn?

Học sinh đi xe đạp điện, xe máy điện làm sao để an toàn?

Trong những năm gần đây, với những tiện ích như giá cả phải chăng, tính tiện dụng, thiết kế gọn nhẹ, đa dạng mẫu mã, không tạo ra khí thải, ... xe đạp điện, xe máy điện ngày càng được nhiều phụ huynh lựa chọn cho con em mình làm phương tiện đi học.
Thủ tướng tri ân gia đình người hiến tạng, khen tập thể y bác sĩ ghép tạng cứu 7 người

Thủ tướng tri ân gia đình người hiến tạng, khen tập thể y bác sĩ ghép tạng cứu 7 người

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa gửi thư khen các cán bộ, y bác sĩ, nhân viên y tế Bệnh viện Việt Nam - Thuỵ Điển Uông Bí (Quảng Ninh), Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Bệnh viện trung ương Huế và Bệnh viện trung
Dự báo thời tiết dịp nghỉ lễ giỗ Tổ Hùng Vương năm 2024

Dự báo thời tiết dịp nghỉ lễ giỗ Tổ Hùng Vương năm 2024

Ngày lễ giỗ Tổ Hùng Vương năm nay rơi vào thứ Năm ngày 18/4 dương lịch (tức 10/3 âm lịch), là ngày làm việc giữa tuần. Sau ngày nghỉ, thứ Sáu 19/4, người lao động cả nước đi làm lại bình thường.
Phiên bản di động