Ngày Độc lập lại nghĩ về thời cơ và chớp thời cơ

Người Việt Nam yêu nước, nhất là người cao tuổi, dù bằng cách này hay cách khác, ở trong nước hay sinh sống ờ nước ngoài, cứ mỗi lần kỷ niệm Ngày Độc lập 2 tháng 9, không nhiều thì ít đều nghĩ đến thời cơ và chớp thời cơ, không chỉ chớp thời cơ để làm nên cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945 mà còn tận dụng thời cơ để giành thắng lợi trong những cuộc chiến tranh giữ nước, để thành công trong xây dựng hòa bình.
Ngày Độc lập lại nghĩ về thời cơ và chớp thời cơ

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ảnh: Tư liệu/TTXVN

1. Trong những lần đánh đuổi quân xâm lược phương Bắc, mà dân chúng gọi là giặc Tàu, chỉ kể từ trận Bạch Đằng năm 938 do Ngô Quyền chỉ huy đến trận Đống Đa năm 1789 do Nguyển Huệ chỉ huy đều tận dụng thời cơ khi quân địch đã suy yếu, nhân dân đã đồng lòng và lực lượng đã đủ mạnh để tổng tấn công giành thắng lợi cuối cùng. Tháng 8/1858, thực dân Pháp xâm lược nước ta, dù ngay từ đầu bị quân dân Nhà Nguyễn chặn đánh quyết liệt, trong hơi 80 năm, nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra, nhưng sức ta yếu, thời cơ chiến lược chưa có nên mãi đến tháng 8/1945 mới giành lại được đất nước.

Có luận điệu cho rằng, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công là sự “ăn may”. Chưa nói đến sự xuyên tạc để phủ nhận vai trò của Việt Minh và chống đối nhà nước Việt Nam, những người Việt có luận điệu kiểu như “Khoảng trống quyền lực có thể được mô tả cụ thể hơn là sự vắng mặt của người Pháp và quân Đồng Minh, sự thiếu quyết đoán của người Nhật trong việc duy trì sự cai trị (Việt Nam) cho đến khi quân Đồng Minh tới”, và “Bằng việc tạo ra khoảng trống quyền lực, các cường quốc đã làm đảo lộn toàn bộ tình hình và do đó đã mời Việt Minh giành chính quyền” trong cuốn “The Vietnamese Revolution of 1945 - Roosevelt, Ho Chi Minh and de Gaulle in a World at War”(Cách mạng Việt Nam 1945 - Roosevelt, Hồ Chí Minh và De Gaulle trong một thế giới chiến tranh) xuất bản năm 1991 của nhà sử học S.Tonnesson, người Na Uy, rõ ràng là không trung thực với lịch sử.

Nên nhớ, để có cuộc tổng khởi nghĩa trong vòng hai tuần, từ ngày 14 đến 28/8/1945, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cùng các đồng chí của Người phải mất 20 năm vô cùng gian nan, nguy hiểm chuẩn bị, từ đầu năm 1925, khi thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên nhằm xây dựng lực lượng cách mạng và là bước khởi đầu để Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời tháng 2/1930.

Tháng 5/1941, Đảng chủ trương thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh, gọi tắt là Mặt trận Việt Minh nhằm tập hợp và đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân chống ngoại xâm, giành lại độc lập. Từ tháng 2/1941, Đảng đã xây dựng căn cứ địa cách mạng ở Cao Bằng, đến đầu năm 1943 mở rộng ra Bắc Kạn, Lạng Sơn, Hà Giang, Tuyên Quang, Thái Nguyên, lần lượt thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (tháng 12/1944), Việt Nam Giải phóng quân (tháng 5/1945).

Đêm 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp. Ngay trong tối ấy, Trung ương Đảng triệu tập Hội nghị Ban Thường vụ mở rộng ở làng Đình Bảng (Từ Sơn, Bắc Ninh). Hội nghị nhận định, cuộc đảo chính sẽ tạo ra sự khủng hoảng chính trị sâu sắc, làm cho những điều kiện khởi nghĩa của Đông Dương đi tới chín muồi.

Từ ngày 16/4 đến ngày 9/5/1945, Hồng quân Liên Xô mở chiến dịch Berlin, đánh tan quân Đức, chấm dứt chiến tranh thế giới thứ hai trên chiến trường châu Âu. Giữa trưa ngày 13/8/1945, Nhật hoàng tuyên bố đầu hàng Đồng minh, lập tức, Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh thành lập Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc và lệnh khởi nghĩa được ban ra kịp thời: “Giờ tổng khởi nghĩa đã đến! Cơ hội có một cho quân dân Việt Nam vùng dậy giành lấy quyền độc lập cho nước nhà”!

Như vậy, thời cơ của cuộc Cách mạng Tháng Tám chỉ tồn tại khách quan trong vòng 20 ngày, bắt đầu từ khi Nhật hoàng tuyên bố đầu hàng (ngày 13/8) và kết thúc khi quân Đồng minh vào tước khí giới quân Nhật trên đất nước ta theo Hiệp định Potsdam (ngày 5/9). Vì thế, nếu phát động tổng khởi nghĩa trên toàn quốc trước ngày 13/8 và sau ngày 5/9 đều không có khả năng thành công, bởi trước ngày 13/8, quân Nhật còn mạnh, còn sau ngày 5/9 vẫn có nhiều thế lực thù địch (từ vĩ tuyến 16 trở ra là quân Tưởng - Mỹ, từ vĩ tuyến 16 trở vào là quân Anh, núp bóng quân Anh là quân Pháp trở lại xâm lược), sẽ mất đi thế chủ động và sẽ gặp nhiều khó khăn khác. Vì vậy, chỉ có thể giành chính quyền thắng lợi khi chớp thời cơ trong ngưỡng thời gian khắc nghiệt ấy.

Nghe theo tiếng gọi của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ ngày 14 đến 28/8/1945, đồng bào đã nhất tề đứng lên tổng khởi nghĩa, giành chính quyền trong cả nước. Năm hôm sau, ngày 2/9, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

2. Trong hai cuộc chiến tranh giữ nước vừa qua, là nước nhỏ, kinh tế yếu kém, khoa học - công nghệ chưa phát triển, để thắng được quân Pháp và quân Mỹ, ngoài lòng yêu nước, vấn đề tận dụng thời cơ, tạo ra thời cơ luôn được Đảng và quân đội đặt ra.

Cùng thời điểm quân Pháp nhảy dù xuống Điện Biên Phủ để củng cố, mở rộng cứ điểm, mà theo tướng H.Navarre và các nhà quân sự Pháp - Mỹ thì đó là một vị trí chiến lược quan trọng đối với chiến trường Đông Dương và cả Đông Nam Á, là cái bẫy đối với các sư đoàn của Việt Minh, mấy ngày gần cuối tháng 11/1953, tại hội nghị bàn về kế hoạch tác chiến Đông Xuân 1953-1954, Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp cho rằng, địch nhảy dù xuống Điện Biên Phủ là bị động phân tán lực lượng, căn bản là có lợi cho ta. Đánh giá ấy chính là tầm nhìn về thời cơ, bởi Pháp tập trung binh lực, hỏa lực rất lớn ở Điện Biên Phủ với 17 tiểu đoàn và 7 đại đội bộ binh, phần lớn là lính tinh nhuệ, 3 tiểu đoàn pháo binh, một đại đội xe tăng, một phi đội máy bay thường trực 14 chiếc, chưa kể 300 máy bay vận tải tiếp tế, có sự chi viện của không quân Mỹ, đã “tạo điều kiện” cho quân ta tiêu diệt đối phương, từ đó làm thay đổi hoàn toàn cục diện chiến tranh. Nhận định ấy là chính xác, bởi sau 56 ngày đêm, từ 13/3 đến 7/5/1954, quân ta đã tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm Điện Biên Phủ, buộc quân Pháp phải rút về nước, phải trao trả độc lập cho ba nước Đông Dương.

Thời cơ trong các cuộc cách mạng đến từ nhiều cách khác nhau, có thể xuất hiện do những yếu tố khách quan và chủ quan, quan trọng là nghệ thuật vận dụng chúng. Nghệ thuật vận dụng thời cơ để “Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào” thể hiện tuyệt vời nhất là sau chiến thắng đường 14, giải phóng tỉnh Phước Long (từ ngày 26/12/1974 đến ngày 6/1/1975) có ý nghĩa rất quan trọng về chiến thuật, chiến dịch, chiến lược, là thực tiễn để đánh giá khả năng phản ứng của Việt Nam Cộng hòa, khả năng can thiệp trở lại của Mỹ, và đòn điểm huyệt Buôn Ma Thuột (10/3/1975), Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã quyết định giải phóng miền Nam trong mùa khô 1975. Sự chuẩn bị khẩn trương để chớp thời cơ đã thu giang sơn về một cõi trong ngày 30/4/1975, đưa đất nước bước vào một trang sử mới.

3. Bài học về tạo thời cơ và chớp thời cơ tiếp tục là sức mạnh trong quá trình xây dựng đất nước và bảo vệ tổ quốc.

Năm 1986, tận dụng thời cơ có sự chuyển biến trong lý luận và nhận thức về vai trò của kinh tế thị trường, Đại hội Đảng lần thứ VI đã đề ra chủ trương đổi mới, đưa Việt Nam thoát ra khỏi những khó khăn của thời kỳ bao cấp và ảnh hưởng của chiến tranh. Năm 1989-1990, Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ. Đó là một tổn thất rất lớn đối với khối xã hội chủ nghĩa, nhưng Việt Nam vẫn đứng vững, vẫn đi theo con đường đã chọn là do Đảng chuyển hóa khó khăn thành cơ hội để hội nhập quốc tế, uyển chuyển trong chính sách ngoại giao để mở rộng quan hệ đối tác, bạn bè với hầu hết các nước trên thế giới. Những năm sau đó, Việt Nam đã nắm bắt tốt thời thế để gia nhập ASEAN, bình thường hóa quan hệ với Mỹ (1995), gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới, trở thành Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc (2007)…

Với mục tiêu năm 2025 là nước đang phát triển có công nghiệp theo hướng hiện đại, vượt qua mức thu nhập trung bình thấp; năm 2030 là nước đang phát triển cơ bản có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, Việt Nam phải tiếp tục nắm bắt thời cơ, tạo ra thời cơ để xác lập tầm nhìn, định vị chiến lược xây dựng đất nước hùng cường.

Hiện nay, đại dịch Covid-19 vẫn hoành hành và chưa biết bao giờ chấm dứt, có thể phải “chung sống” với virus SARS-CoV-2, nhưng đó cũng là thời cơ để nước ta phát triển kinh tế số, tạo ra phương thức làm việc online, hội họp, học hành, kinh doanh trực tuyến…, xây dựng đất nước theo tư duy mới, mô hình mới và trên cơ sở một xã hội nhân văn.

Phương Hà

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tình người trong đại dịch Covid- 19

Tình người trong đại dịch Covid- 19

Dịch Covid-19 bùng phát khiến cho cuộc sống của người dân nói chung và đặc biệt là những người nghèo nói riêng càng thêm chật vật với gánh nặng mưu sinh. Chính trong khó khăn lại xuất hiện nhiều hành động đẹp mang tính thiết thực và đầy nhân văn
Nhọc nhằn con chữ online...

Nhọc nhằn con chữ online...

Chưa bao giờ, kể từ khi Việt Nam phải gánh chịu nhiều ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch Covid-19 đến nay, những người làm việc trong lĩnh vực giáo dục nói riêng cũng như phụ huynh, học sinh cả nước nói chung lại trải qua một mùa tựu trường mới đầy trăn trở như vậy.
Ngày Độc lập lại nghĩ về thời cơ và chớp thời cơ

Ngày Độc lập lại nghĩ về thời cơ và chớp thời cơ

Người Việt Nam yêu nước, nhất là người cao tuổi, dù bằng cách này hay cách khác, ở trong nước hay sinh sống ờ nước ngoài, cứ mỗi lần kỷ niệm Ngày Độc lập 2 tháng 9, không nhiều thì ít đều nghĩ đến thời cơ và chớp thời cơ, không chỉ chớp thời cơ để làm nên cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945 mà còn tận dụng thời cơ để giành thắng lợi trong những cuộc chiến tranh giữ nước, để thành công trong xây dựng hòa bình.

Tin khác

Tình người trong cuộc sống

Tình người trong cuộc sống
Đã không ít người cho rằng: “Thời buổi cơ chế thị trường nên đạo đức đang dần bị xuống cấp”. Nhận xét trên không phải là không có căn cứ, nhưng chưa hẳn đã đúng hoàn toàn.

Tấm lòng của mẹ

Tấm lòng của mẹ
Ngày chúng tôi còn bé, quanh năm suốt tháng, mẹ tôi phải thức khuya dậy sớm lo buôn bán chạy chợ, mớ cá, lá rau để nuôi chúng tôi. Nhưng mẹ không bao giờ than vãn với chồng, hay than thân, trách phận.

Làm từ thiện ít nhiều đều quý nếu thực tâm

Làm từ thiện ít nhiều đều quý nếu thực tâm
Các cụ hàng xóm của tôi trên nhóm zalo gần đây có trao đổi ý kiến về một vài ca sĩ, nghệ sĩ làm từ thiện đang gây ra những dư luận khác nhau. Các cụ đều đồng quan điểm: Làm từ thiện ít nhiều đều quý nếu thực tâm.

Những món quà cuộc sống

Những món quà cuộc sống
Hành trình đến với hạnh phúc của mỗi người có mấy ai được đi trên con đường bằng phẳng, thẳng tắp. Ở thời điểm nào đó, ta ít nhiều sẽ gặp những đoạn đường đời quanh co, gập ghềnh, trắc trở; là những khó khăn, thử thách và những lối rẽ bất ngờ đôi lúc khiến ta bi quan, hụt hẫng. Nhưng dẫu khó thế nào, kiên trì vượt khó, bình tĩnh sống, ta cũng sẽ nhận được những món quà kì diệu của cuộc sống.

Đừng để công chúng phải bưng miệng cười...

Đừng để công chúng phải bưng miệng cười...
Quảng cáo là một phần không thể thiếu trong quá trình tiếp thị sản phẩm, dịch vụ tới người tiêu dùng. Tuy nhiên, những quảng cáo “rác” có sự tham gia của người nổi tiếng, bao chứa nội dung phản cảm, thổi phồng công dụng thực phẩm chức năng thành thần dược hay PR cho sản phẩm chưa được cơ quan chức năng cấp phép thì vô hình chung đã gây ra nhiều hệ lụy khiến dư luận bức xúc.

Dân sẽ hài lòng hơn với những cái “thật”

Dân sẽ hài lòng hơn với những cái “thật”
Vừa mới được giao trọng trách người đứng đầu Chính phủ, trong buổi làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 6/5/2021, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã quan tâm đến giáo dục với chỉ đạo mà người dân mong đợi lâu nay là ba cái “thật” trong giáo dục: “Học thật, thi thật, nhân tài thật”.

Tuổi già đừng bận tâm về được mất

Tuổi già đừng bận tâm về được mất
Bạn bè cao niên đến thăm nhau và bàn chuyện đời. Cụ chủ nhà trên 80 tuổi tâm sự: “Tháng qua, tôi phải vào bệnh viện chăm sóc người con trên 40 tuổi bị ốm. Thật là buồn! Nếu đúng quy luật, con trẻ phải đi chăm sóc bố già ốm đau mới đúng chứ”.

Học làm người...

Học làm người...
Trong cuộc sống, để hoàn thiện mỗi người phải học tập suốt đời, nhất là học làm người là một việc khó càng phải được coi trọng thường xuyên…
Xem thêm
Công điện chỉ đạo ứng phó áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông

Công điện chỉ đạo ứng phó áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông

Hồi 19h00, ngày 22/9, Văn phòng Thường trực Ban chỉ đạo Quốc gia về Phòng, chống thiên tai đã ban hành Công điện số 11/CĐ-TW điện Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn gửi các bộ ngành, địa phương chỉ đạo ứng phó áp thấp nhiệt đới trên biển Đông.
Ngày 22/9, Việt Nam ghi nhận 11.527 ca dương tính, Hà Nam có thêm 20 ca nhiễm mới

Ngày 22/9, Việt Nam ghi nhận 11.527 ca dương tính, Hà Nam có thêm 20 ca nhiễm mới

Ngày 22/9, Việt Nam ghi nhận 11.527 ca nhiễm mới SARS-CoV-2, trong ngày có 236 ca tử vong, có 11.919 bệnh nhân khỏi bệnh.
Hiệp hội Doanh nhân Thái – Việt hỗ trợ sinh viên Việt Nam bị ảnh hưởng Covid-19 tại Thái Lan

Hiệp hội Doanh nhân Thái – Việt hỗ trợ sinh viên Việt Nam bị ảnh hưởng Covid-19 tại Thái Lan

Trước tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến đời sống, và học tập của sinh viên, ngày 22/9, Hiệp hội Doanh nhân Thái-Việt Nam (BAOTV), Hội doanh nhân Thái-Việt Nam tỉnh Udon Thani phối hợp với Trường Đại học Hoàng gia Udon Thani tổ chức trao quà và học bổng ủng hộ cho các sinh viên Việt Nam và Thái Lan
Bắc Ninh: Học sinh các cấp sẽ trở lại trường từ 24/9

Bắc Ninh: Học sinh các cấp sẽ trở lại trường từ 24/9

Khối tiểu học: lớp 1,2,5 học sáng; lớp 3 và lớp 4 học chiều. Khối THCS: lớp 6, 9 học sáng; lớp 7 và lớp 8 học chiều. Khối THPT, giáo dục thường xuyên: lớp 10, lớp 12 học sáng và lớp 11 học chiều.
Thí sinh trên 27 điểm bị trượt đại học sẽ còn cơ hội xét tuyển bổ sung?

Thí sinh trên 27 điểm bị trượt đại học sẽ còn cơ hội xét tuyển bổ sung?

Bộ GD&ĐT đã trao đổi với một số trường đại học và các trường sẵn sàng xét tuyển bổ sung thí sinh kết quả thi THPT cao nhưng chưa trúng tuyển nguyện vọng nào.
Bộ Giáo dục và Đào tạo lý giải điểm chuẩn năm nay tăng cao

Bộ Giáo dục và Đào tạo lý giải điểm chuẩn năm nay tăng cao

Ngày 17/9, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn trao đổi với báo chí về lý do tăng điểm chuẩn của một số trường đại học.
Chống dịch theo cách của “người cao tuổi”

Chống dịch theo cách của “người cao tuổi”

Ngày 6/9, Thường trực Hội NCT huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh đã trực tiếp trao quà ủng hộ Trung tâm Y tế huyện, ngoài 40 triệu đồng tiền mặt, còn có thùng khẩu trang khử khuẩn, sữa tươi; tổng giá trị quà tặng 42 triệu đồng.
Những tấm lòng vàng trong mùa dịch

Những tấm lòng vàng trong mùa dịch

Trong hai ngày 31/8 và 1/9, đã liên tục diễn ra việc giao nhận quà tặng hỗ trợ NCT khó khăn vượt qua đại dịch Covid-19.
Các tôn giáo đồng hành cùng dân tộc trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19

Các tôn giáo đồng hành cùng dân tộc trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19

Việt Nam là quốc gia đa tôn giáo với hơn 26,5 triệu tín đồ các tôn giáo. Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam luôn được bảo đảm tốt trên thực tế. Hằng năm, có hơn 8.500 lễ hội tín ngưỡng, tôn giáo được tổ chức. Đến năm 2020, Việt Nam đã có 43 tổ chức tôn giáo và tổ chức được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoặc động tôn giáo thuộc 16 tôn giáo được Nhà nước công nhận và cấp đăng ký hoạt động. Các tổ chức tôn giáo ở Việt Nam hiện nay không chỉ thực hiện các giáo lý, luật lệ, lễ nghi tôn giáo trong cơ sở tôn giáo, mà đã đóng góp hiệu quả trong hoạt động xã hội như y tế, giáo dục, từ thiện nhân đạo, trong đó điển hình là việc đồng hành cùng dân tộc trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19.
Phiên bản di động