Ngành ngân hàng 2020: Lợi nhuận giảm không lo bằng nợ xấu

Lợi nhuận 2020 có thể vẫn tăng khoảng 10%

Dịch Covid-19 đã tác động mạnh mẽ tới hầu hết các ngân hàng. Nếu các ngân hàng lớn khi phải tăng cường giảm lãi suất, hỗ trợ khách hàng, thì các ngân hàng nhỏ, ngân hàng đang tái cơ cấu có vốn mỏng nên sức chống chịu kém dần.

Tuy vậy, so với các lĩnh vực khác, ngân hàng vẫn là nhóm ngành mạnh hơn hẳn.Tính đến cuối tháng 4, có hơn 10 ngân hàng báo kết quả lợi nhuận quý I. Trong đó, có tới hơn 60% ngân hàng có lợi nhuận tăng trưởng lợi nhuận dương.

Những ngân hàng vẫn tăng trưởng lợi nhuận như VIB, TPBank, LienVietPostBank, VietABank, SeABank, VietBank và NCB.

Xét về giá trị tuyệt đối, Vietcombank vẫn đứng ở vị trí quán quân với 5.222 tỷ đồng lợi nhuận trong quý I/2020; VPBank đứng vị trí thứ hai với hơn 2.900 tỷ đồng, lợi nhuận trên 1.000 tỷ đồng là VIB và TPBank. Nếu so với cùng kỳ, lợi nhuận Vietcombank cũng đã giảm 11% so với cùng kỳ, Saigonbank giảm 30% và Sacombank giảm gần 7%.

Dù dịch bệnh trên toàn cầu còn diễn biến phức tạp, nhưng nhiều ngân hàng vẫn lạc quan để kế hoạch lợi nhuận tăng trưởng. Mới đây, SeABank đặt mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận 8% trong năm 2020. Năm trước, ngân hàng này báo lãi trước thuế đạt 1.391 tỷ đồng.

Trước đó, MSB cũng đề cập chỉ tiêu năm 2020 với lợi nhuận trước thuế 1.439 tỷ đồng, tăng 12% so với năm trước. Tổng dự nợ tín dụng kế hoạch tăng 20%, huy động tăng 10% lên lần lượt 81.500 tỷ đồng và 99.000 tỷ đồng. Nợ xấu được kiểm soát dưới 3%.

KienLongBank đặt mục tiêu kinh doanh năm 2020 là 750 tỷ đồng lãi trước thuế, gấp 8,7 lần năm trước. Ngân hàng cũng đề cập có thể điều chỉnh kế hoạch kinh doanh nếu như diễn biến dịch Covid-19 kéo dài.

Lợi nhuận các ngân hàng có thể vẫn tăng trưởng. Ảnh Internet

Được biết, BIDV cũng được cổ đông thông qua kế hoạch lãi trước thuế 12.500 tỷ đồng, tăng 15% so với năm trước trong điều kiện dịch Covid-19 sớm được kiểm soát. Tuy nhiên, lãnh đạo nhà băng cho biết kế hoạch sẽ được điều chỉnh nếu tình hình dịch bệnh không được kiể soát.

VietinBank (HoSE: CTG) để ngỏ chỉ tiêu lợi nhuận và đưa ra kế hoạch tăng trưởng tín dụng và huy động vốn lần lượt 4-8,5% và 5-10%.

Đầu tháng 4, CTCP chứng khoán Rồng Việt (VDSC) dự báo, hệ số NIM (tỷ lệ thu nhập lãi thuần) tại đa phần các ngân hàng sẽ giữ nguyên hoặc giảm nhẹ. Hệ số NIM là sự chênh lệch phần trăm giữa thu nhập lãi và chi phí lãi phải trả của ngân hàng, cho biết hiện các ngân hàng đang thực sự hưởng chênh lệch lãi suất giữa hoạt động huy động và hoạt động đầu tư tín dụng là bao nhiêu.

Nhiều khả năng ảnh hưởng lên NIM ở các ngân hàng quốc doanh như BIDV và VietinBank sẽ mạnh hơn so với các ngân hàng tư nhân do tỷ lệ LDR (tỷ lệ dư nợ tín dụng trên vốn huy động) cao làm hạn chế dư địa giảm chi phí huy động. VDSC vẫn kỳ vọng một số ngân hàng sẽ có khả năng tăng nhẹ NIM như HDBank và MB (nhờ tài chính tiêu dùng tăng trưởng nhanh hơn ngân hàng mẹ) và Techcombank (do giảm chi phí huy động và tăng trưởng tín dụng năm 2019 phản ánh đầy đủ vào thu nhập lãi năm 2020).

Dù vậy, không loại trừ khả năng Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục đề ra các chính sách nhằm giảm lãi suất cho vay sâu hơn nữa. Ngoài ra, do ảnh hưởng của dịch có thể có phạm vi lớn, các gói hỗ trợ tín dụng có thể không phải chỉ dành cho các doanh nghiệp chịu sự ảnh hưởng trực tiếp của dịch mà có thể còn mở rộng ra những doanh nghiệp chịu ảnh hưởng gián tiếp, hoặc toàn nền kinh tế. Như vậy, trong trường hợp đó, các ảnh hưởng của dịch lên NIM của các ngân hàng có thể sẽ mạnh hơn dự kiến.

Nợ xấu mới đáng ngại

Một điểm chung dễ nhận thấy là trong quý đầu năm, hàng loạt ngân hàng đã tăng mạnh trích lập dự phòng rủi ro để chuẩn bị đối phó với nợ xấu đang có nguy cơ tăng mạnh.

Khảo sát các ngân hàng cho thấy, nợ xấu có nguy cơ tăng mạnh do khách hàng gặp khó khăn và thực hiện cho vay ưu đãi hơn nhằm ứng cứu khách hàng. Đồng thời, các ngân hàng tăng trích lập dự phòng rủi ro sẽ giảm lợi nhuận.

Theo đánh giá của Trung tâm Phân tích CTCP Chứng khoán SSI- SSI Research, trong quý I, nhiều ngân hàng sẽ tăng chi phí dự phòng để chuẩn bị cho việc nợ xấu tăng trong các quý sắp tới, chủ yếu ở nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước như Vietcombank, Vietinbank, MB, BIDV.

Ngoài ra, việc giãn, hoãn nợ và giảm lãi, phí cũng sẽ làm giảm doanh thu, lợi nhuận của các ngân hàng.

Dựa trên diễn biến dịch bệnh cũng như hoạt động của ngành nhân hàng, các chuyên gia phân tích SSI dự báo kết quả kinh doanh quý II của ngân hàng sẽ không khả quan.

Do tình hình dịch Covid-19 bắt đầu trở nên phức tạp từ tuần thứ hai của tháng 3, ước tính tác động của dịch bệnh đối với kết quả kinh doanh của hầu hết các ngân hàng trong quý I là không lớn, ngoại trừ một số ngân hàng lựa chọn chủ động trích lập dự phòng rủi ro tín dụng trước để có thêm nguồn dự trữ trong tương lai.

Trong quý II, thu nhập lãi, thu nhập từ phí và thu hồi nợ xấu sẽ giảm xuống khi các ngân hàng đáp ứng nhu cầu của khách hàng thông qua cung cấp các gói lãi suất cho vay ưu đãi và cắt giảm chi phí giao dịch và thanh toán.

Các nhà phân tích đưa ra 2 kịch bản về tình hình dịch bệnh. Kịch bản cơ sở, dịch bệnh sẽ được kiểm soát vào cuối quý II, trong khi với kịch bản xấu nhất dịch bệnh sẽ không được kiểm soát đến cuối năm 2020. Lợi nhuận trước thuế năm 2020 của các ngân hàng dự báo sẽ tăng 7,2% và 0,8% lần lượt tương ứng với 2 kịch bản được đề cập.

Đối với hoạt động tín dụng tiêu dùng của các ngân hàng thuộc phạm vi nghiên cứu, SSI Research cho rằng ảnh hưởng sẽ diễn ra theo 2 giai đoạn.

Giai đoạn 1, nhu cầu vay từ các khách hàng phân khúc bình dân đại chúng và phân khúc thu nhập thấp vẫn còn, vì khách hàng vẫn cần tiền mặt để trang trải chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, với giai đoạn 2 khi dịch bệnh diễn biến phức tạp và đạt đỉnh, về mặt lý thuyết, thu nhập của phân khúc khách hàng thu nhập thấp sẽ bị ảnh hưởng đầu tiên và khả năng trả nợ của người đi vay theo kịch bản này sẽ giảm nhanh.

Sự khác biệt giữa kịch bản cơ sở và kịch bản xấu nhất sẽ rõ ràng hơn trong kết quả kinh doanh ngành ngân hàng năm 2021, SSI Research dự đoán vào thời điểm đó, tỷ lệ hình thành nợ xấu sẽ cao hơn và nợ xấu gia tăng có thể bắt nguồn từ giai đoạn bùng phát dịch Covid-19 trên toàn cầu.