Minh bạch tiền công đức lễ hội và đền, chùa...

hư vậy, chỉ với một cụm di tích cấp xã, chủ yếu là ngôi đền Gia Thượng mà tiền công đức thu được đã rất lớn. Trên thực tế, các di tích lịch sử - văn hoá, đình, chùa khắp nơi hằng năm tiếp nhận số tiền công đức có thể gấp hàng chục, hàng trăm lần số tiền ở cụm di tích Gia Thượng. Đặc biệt, tại chùa Ba Vàng, chùa Hương, chùa Tam Chúc, chùa Bái Đính… vào mùa lễ hội mỗi ngày có thể thu nhiều tỉ đồng. Từ xưa đến nay, số tiền công đức của khách tham quan, phật tử, đạo tràng đi lễ công đức, giọt dầu đều bỏ vào hòm công đức, đặt lên ban thờ Phật, thần, thánh và sau mỗi ngày bộ phận phụ trách thu gom rồi tự quản lí, sử dụng.

Ảnh minh hoạ

Có nơi làm chặt chẽ, công khai minh bạch, có quyết nghị dùng vào việc trùng tu, nâng cấp di tích, đình, chùa, làm từ thiện góp phần an sinh xã hội. Tuy nhiên, không ít cơ sở không có sự chỉ đạo, buông lỏng quản lí nên tiền công đức bị tham ô, lợi dụng dùng vào việc cá nhân. Đã có nhà sư đem tiền bạc về quê xây dựng nhà cửa, nuôi dưỡng người thân. Có nơi Ban hộ tự, Ban quản lí di tích ngấm ngầm chia chác, tư túi, vụ lợi mà không chăm lo đầu tư vào tu sửa, xây dựng hay tham gia làm từ thiện. Một số chùa lớn như Bái Đính, Tràng An, Tam Chúc, Chùa Hương… còn được Nhà nước dùng ngân sách đầu tư xây dựng hạ tầng (làm đường, xây cầu giao thông đi vào chùa), nhưng tiền công đức thu được vô cùng lớn hầu như không có đóng góp cho ngân sách? Đó là một thực tế bất cập, cần được xem xét, xử lí trong khi đất nước còn nhiều khó khăn…

Trước thực trạng lộn xộn trong quản lí tiền công đức, ngày 19/1/2023, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 04/2023/TT-BTC hướng dẫn quản lí, thu chi tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội. Văn bản này vừa cụ thể, vừa chung chung, nhiều điểm không rõ quan điểm của Bộ chuyên ngành. Thông tư nêu cụ thể vấn đề thu chi tài chính đối với lễ hội do cơ quan Nhà nước đứng ra tổ chức, nhưng có vẻ lúng túng đề cập sử dụng nguồn tiền công đức đối với đình, chùa, đền thờ do chính quyền địa phương hay tư nhân quản lí. Vấn đề đặt ra là sau khi kiểm đếm, kê khai nguồn thu, Nhà nước có nên thu thuế không?