Mỗi một bộ hồ sơ muốn được thông qua Hội đồng Bồi thường hỗ trợ (BTHT) và cấp đất tái định cư (CĐTĐC) theo quy định của pháp luật, phải có 3 điều kiện không thể thay thế. Đó là đất đai, nhà ở và hộ khẩu. Tương ứng với 3 điều kiện trên là 3 chức danh cán bộ ở phường gồm: Địa chính, đô thị và cảnh sát khu vực. Ngoài ra, Tổ trưởng dân phố và Chủ tịch UBND phường là người chịu trách nhiệm chung, mang tính tổng quát từ đầu đến cuối hồ sơ. Chúng tôi đã phân tích kĩ từng vị trí và khẳng định, một khi sự việc xảy ra, việc của ai thì người đó phải chịu trách nhiệm.
Dự án Khu đô thị Hoàng Long được triển khai vào năm 2010. Lúc đó chỉ có 98 hộ dân đủ điều kiện BTHT và CĐTĐC. Thế nhưng, đến tháng 4/2014, số này tăng lên 282 và cuối năm 2017 là 380 trường hợp, đã được Hội đồng BTHT và CĐTĐC TP Nha Trang, do ông Lê Huy Toàn làm Chủ tịch Hội đồng, thông qua. Cùng thời điểm, chính ông Toàn, với tư cách Phó Chủ tịch UBND TP Nha Trang, đã kí 77 quyết định BTHT và CĐTĐC cho 77 hộ dân. Khi vụ án xảy ra, Công an tỉnh Khánh Hòa làm rõ có 49/77 trường hợp không đủ điều kiện BTHT và CĐTĐC. Người dân ở tổ dân phố Phước Tín 3 không thể hiểu nổi, tại sao một dự án khu đô thị, nhưng những ai đích thực cư trú và sinh sống ở đây từ lâu, lại không được UBND phường Phước Long đưa vào danh sách xem xét khi thực hiện chính sách thu hồi, BTHT và CĐTĐC? Ngược lại, với các hộ dân mà bà con gọi là “hộ ma”, thì danh sách tăng lên ngày một nhanh chóng!?
.jpg)
Khu đô thị Hoàng Long
Việc Công an khởi tố thành 2 vụ án, với 4 bị can đã làm Nhân dân phường Phước Long hết sức phấn khởi và tin vào cơ quan bảo vệ pháp luật của tỉnh Khánh Hòa. Tuy nhiên, niềm tin đó do phải chờ đợi quá lâu, nên đến nay có phần chao đảo. Họ đặt ra một loạt vấn đề và câu hỏi: Vụ án thuộc loại đặc biệt nghiêm trọng, vì nó mang tính chất có tổ chức, lợi ích nhóm. Đối tượng có dấu hiệu phạm tội là cán bộ có chức, có quyền, nằm trong diện phải xử lí theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 Khóa XI của Đảng. Trong số đối tượng đã bị khởi tố, có Tổ trưởng dân phố, nhưng tại sao cơ quan điều tra lại chưa “hỏi thăm” cán bộ địa chính, đô thị, cảnh sát khu vực và Chủ tịch UBND phường? Vẫn biết, với các vụ án liên quan đến đất đai, căn cứ để khởi tố bị can ngoài hành vi phạm tội, còn phải có hậu quả thiệt hại về kinh tế. Vậy ở vụ án này đã đủ 2 căn cứ đó chưa?
Ban Quản lí dự án Khu đô thị Hoàng Long cho biết: Hành vi làm hồ sơ không đủ điều kiện BTHT và CĐTĐC, hay nói cách khác là hồ sơ giả, đến tháng 5/2018, đã phát hiện 69/77 trường hợp, chứ không phải 49 như trước đây. Đó là chưa kể, trong 303 hồ sơ còn lại đã được Hội đồng thông qua, còn bao nhiêu trường hợp không đủ điều kiện BTHT và CĐTĐC? Đây là con số sai sót không thể tưởng tượng nổi. Riêng trong số 69 hồ sơ đã có quyết định BTHT và CĐTĐC của UBND TP Nha Trang, có 6 trường hợp đã nhận BTHT với số tiền lên đến hơn một tỉ đồng. Nếu Cơ quan CSĐT, Công an tỉnh Khánh Hòa không yêu cầu dừng việc chi trả bồi thường; nếu chủ đầu tư vẫn tiếp tục thực hiện theo chỉ đạo của ông Lê Huy Toàn, đẩy nhanh tiến độ bồi thường và giao đất tái định cư… thì con số thiệt hại về kinh tế chưa biết bao nhiêu mà kể.
.jpg)
Những căn nhà này của các hộ dân có từ năm 2002 về trước, nhưng chưa được đưa vào danh sách
trong số 380 trường hợp được BTHT và CĐTĐC
Ban Quản lí dự án Khu đô thị Hoàng Long còn chỉ ra nhiều thủ đoạn không thể chấp nhận được của một số cán bộ phường Phước Long, như ghi lùi thời gian chuyển nhượng đất, phân chia các lô đất chưa đủ điều kiện BTHT và CĐTĐC thành nhiều lô nhỏ 25, 30, 40m2, nhưng vẫn được Chủ tịch Hội đồng BTHT và CĐTĐC phê duyệt. Đây là những hành vi mang tính chất cố ý rõ ràng, không thể chấp nhận được của nhóm cán bộ trong đường dây chạy đất dự án, từ ông Tổ trưởng dân phố, đến Chủ tịch UBND phường và Chủ tịch Hội đồng BTHT và CĐTĐC.
Người dân phường Phước Long, nhất là dân ở tổ dân phố Phước Tín 3 hết sức bất bình, thắc mắc về cung cách xử lí cán bộ của TP Nha Trang đối với Chủ tịch UBND phường Phước Long, bà Vũ Thị Mai Hương. Khi Công an đang xem xét trách nhiệm hình sự, thì lại được “đẩy lên” ở vị trí cao hơn!? Bà con còn chỉ ra: Trước khi rời khỏi vị trí Chủ tịch UBND phường, bà này còn cài cắm được ông Phạm Văn Lợi, Tổ trưởng mới của tổ dân phố Phước Tín 3, làm trưởng đại diện cho dân bị ảnh hưởng bởi dự án, trong khi ông này có hành vi gian dối trong việc kê khai đất đai, lập hồ sơ BTHT và CĐTĐC không đúng quy định. Bà con đặt câu hỏi: Bản chất ông ta gian dối như vậy, thì đại diện cho ai?
Trong cuộc tiếp xúc cử tri ngày 24/6/2018, một người dân phường Phước Long đặt câu hỏi: “Báo Người cao tuổi, trong tháng 4/2018 đăng loạt bài về đường dây chạy đất dự án ở Phước Long, nêu tại hẻm 356 chỉ có 3 hộ dân, nhưng danh sách BTHT và ĐTĐC lên tới 24 trường hợp. Ai chịu trách nhiệm về sai phạm này?”. Bà Nguyễn Thị Huệ, Phó Chủ tịch UBND phường cho rằng: “Thông tin đăng trên Báo Người cao tuổi là sai sự thật, hiện UBND TP Nha Trang đang làm văn bản đề nghị lãnh đạo báo kiểm điểm, xử lí phóng viên viết bài đăng báo”. Câu trả lời của bà Huệ gây sửng sốt dư luận ở Phước Long. Nhiều người dân gọi điện, viết thư gửi đến chúng tôi hỏi bà Huệ trả lời cử tri như vậy có đúng không? Là tác giả của loạt bài điều tra, cũng là công dân, đảng viên trong phường, chúng tôi cam kết chịu trách nhiệm về những gì mình đã đăng lên báo và sẽ làm việc với bà Huệ về câu trả lời mà chúng tôi cho là vô trách nhiệm với cử tri của bà.
Chúng tôi đồng tình với Cơ quan CSĐT, phải hết sức thận trọng với loại án này, nhưng cũng thông cảm với bức xúc của người dân, khi nhiều kẻ vi phạm chưa bị xử lí vẫn cứ nhởn nhơ mãi ngoài vòng pháp luật có hành vi và phát ngôn xằng bậy
Nguyễn Xuân
