Hổ thẹn trước vẻ đẹp của thành cổ Luy Lâu

Thành cổ Luy Lâu thuộc xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh – từng nhiều lần được vinh danh trong sử sách, được Nhà nước ta công nhận là Di tích lịch sử Quốc gia. Tuy nhiên, từ nhiều năm nay, công trình vàng son một thuở đang bị xâm hại một cách nghiêm trọng...
Hoang phế, xâm hại, xâm chiếm - đó là bức tranh chúng tôi ghi lại trong nỗi buồn day dứt. Những người dân sống trong khu vực kể rằng, từ nhiều năm qua, đã có hàng chục thậm chí hàng trăm nhà khảo cổ học lừng danh về đây tiến hành nghiên cứu, đo đạc địa mạo, tìm hiểu địa chất, đặng tìm ra lời giải cho một đại công trình có tầm cỡ như Luy Lâu - nơi dẫn nguồn Phật giáo đầu tiên của cả nước.

Thế mà lần nào đến họ cũng tràn đầy nhiệt huyết, ghi chép số liệu rất cẩn thận nhưng khi hỏi về tương lai phục dựng thành cổ, khôi phục hiện trạng để bảo tồn đúng cách, thì không ai có câu trả lời xác đáng.

Vì thế, tòa thành cổ ngày qua ngày vẫn nằm im lìm như bị lãng quên trong hoài niệm xa xót. Không thiếu những tiếng kêu cứu khẩn thiết từ mọi phía. Đặc biệt, rất nhiều lời kêu cứu từ phía bà con, những cán bộ yêu văn hoá tỉnh nhà. “Bây giờ chẳng con mấy ai biết về quá khứ một thời vàng son của thành cổ Luy Lâu nữa, mà chỉ thấy nó ngổn ngang như một phế tích”, một người dân sống gần thành cổ buồn rầu cho biết.

Hổ thẹn trước vẻ đẹp của thành cổ Luy Lâu
Hầu hết không gian thờ tự ở đền Phi Tướng nằm trong một ngôi nhà tạm bợ, bụi, mạng nhện bu đầy, bám lên cả tượng phật.

Trong kí ức của người dân nơi đây thì thành cổ Luy Lâu có từ thời Bắc thuộc. Qua hàng nghìn năm, cuộc sống đổi thay, dấu vết lịch sử như xoá mờ đi tất cả, khiến thành cổ chỉ còn nằm trong lòng đất thâm u và cô tịch. Dù đã được công nhận là Di tích Quốc gia từ năm 1964, nhưng khi hỏi thăm đường đến, mỗi người chỉ một nẻo. Bởi càng đi sâu, con đường càng trở nên hoang vắng, cỏ dại, lúa mọc bời bời, đất đá ngổn ngang lấp cả lối đi.

Là một người con của quê hương, ngày ngày đứng nhìn di sản cha ông bị xâm hại, bà Nguyễn Thị Hạt bức xúc: “Tôi sống ở đây đã quá nửa đời người, đủ khôn để hiểu về các giá trị của thành Luy Lâu. Ngày xưa, toàn bộ khu vực này vẫn còn hoang vắng lắm. Thế nhưng, từ nhiều năm nay dân cư đông đúc, người ta thi nhau “nhảy dù” vào lấn chiếm, chẳng cần quan tâm là di tích hay lịch sử quốc gia”.

Để có thể xác định chính xác được thành Luy Lâu, chúng tôi phải đứng trên một địa điểm cao nhất. Nhìn từ xa, cả trung tâm thành cổ bị bao vây ba bề bốn bên bởi những tòa ngang dãy dọc nhà cửa mọc lên san sát. Bờ tường thành cũ không còn nhiều dấu vết bởi cỏ mọc um tùm che lấp. Đặc biệt, người dân đã “tự tiện” san bờ để làm ruộng, làm nhà. Ông Nguyễn Văn Luận, một người sống lâu năm ở đây cho biết: “Hầu hết toàn bộ thành phía Nam đã bị lấn chiếm, đào bới, đóng gạch. Từ nhiều năm nay, chính quyền đã trực tiếp vào cuộc xử lí nhiều lần. Chẳng hiểu vì sao năm ngoái, xã giải quyết đất ở cho một số hộ nên có tình trạng đập tường thành để mở đường”.

Hổ thẹn trước vẻ đẹp của thành cổ Luy Lâu

Để hiểu rõ về thực trạng này, chúng tôi tìm đến Bảo tàng Bắc Ninh (Ban quản lí di tích), thì được biết, trước đây Phòng Thông tin huyện Thuận Thành và UBND xã Thanh Khương có tiến thành đo đạc, lập biên bản và khoanh vùng để bảo vệ di tích trước nạn “xâm chiếm” gay gắt. Diện tích tính đến thời điểm đó là 103.518m2, nhưng khi chúng tôi hỏi chính quyền xã Thanh Khương cho biết chỉ còn 100.000m2, nghĩa là thành cổ giờ chỉ còn 77.0002.

Lí giải về con số chênh lệch đó, ông Nguyễn Duy Kha, cán bộ văn hoá xã, Phó ban Quản lí di tích giải thích rằng: “Cho đến bây giờ, quan điểm nhất quán của xã cũng như huyện là quản lí thành cổ vẫn dựa trên việc bảo tồn. Diện tích nhà nước giao thế nào địa phương vẫn quản lí đúng quy trình. Hao hụt là do có một bộ phận diện tích chia ruộng lâu dài cho dân vào năm 1992, một bộ phận diện tích khác giao cho dân đấu thầu”.

Hổ thẹn trước vẻ đẹp của thành cổ Luy Lâu
Cả thành cổ lộng lẫy, nguy nga là thế, nhưng không có lấy một tấm biển chỉ dẫn. Chiếc cổng được làm từ nguồn của Nhân dân và các phật tử hảo tâm.

Đã hơn nửa thế kỉ trôi qua kể từ khi được công nhận là Di tích lịch sử Quốc gia, thành cổ Luy Lâu vẫn không có cổng chính, không một biển báo giới thiệu hướng đi vào thành cổ. Chiếc cổng đơn sơ hiện nay là do Nhân dân và các phật tử quyên góp xây dựng. Còn những người có trách nhiệm quản lí thành cổ thì giãi bày: “Cũng đã có 3 phương án làm đường đi vào 3 thôn, rồi đường bê tông đi vào cổng thành, vào chùa... Cổng cũng được đề xuất xây, nhưng không có kinh phí nên tất cả đành phải “bỏ ngỏ”.

Điểm nhấn của thành cổ còn lại đến bây giờ là chùa Phi Tướng và đền Lũng nằm trong thành. Chùa Phi Tướng được các nhà nghiên cứu cho rằng là nơi đầu tiên Phật giáo được truyền bá vào Việt Nam. Còn đền Lũng thờ Thái Thú Sĩ Nhiếp, là người có công truyền bá chữ Hán vào nước ta từ thời Bắc thuộc. Nhưng chùa và đền đều hoang sơ, tiêu điều, xuống cấp trầm trọng.

Cho đến tận bây giờ, Khảo cổ Việt Nam chưa phát hiện được Khu di tích nào có mật độ di tích phong phú, đa dạng và rộng lớn phản ánh vai trò và tính chất một thủ phủ, một đô thị lớn trong thời Bắc thuộc như Luy Lâu. Huy hoàng một thuở là thế nhưng đến Luy Lâu bây giờ, chẳng còn mấy ai biết về quá khứ huy hoàng, về một thời vàng son của nó, mà chỉ thấy thành cổ trở thành một phế tích trong xót xa!

Vũ Minh Phúc

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Lưu ý khi bày trí bàn thờ ngày Tết hợp phong thủy

Lưu ý khi bày trí bàn thờ ngày Tết hợp phong thủy

Đối với văn hóa người Việt Nam, ngày Tết Nguyên đán là dịp để cả gia đình sum họp, đồng thời cũng là ngày để con cháu tưởng nhớ tổ tiên và những người đã khuất. Chính vì lý do đó, bàn thờ Tết Việt cũng trở thành một nét văn hóa đặc biệt của dân tộc ta. Và trong ngày Tết, việc bày trí ban thờ sao cho đúng cũng cần phải tuân theo một số quy ước nhất định.
Cố ca sĩ Phi Nhung được trao giải Mai Vàng 2021

Cố ca sĩ Phi Nhung được trao giải Mai Vàng 2021

Vượt qua Cẩm Ly và Tố My, cố ca sĩ Phi Nhung được trao giải "Ca sĩ dân ca của năm" tại Mai Vàng 2021, với nhạc phẩm "Bậu ơi đừng khóc" (Hamlet Trương sáng tác).
Nét đẹp nghề đan thúng chai ở vùng biển Tam Quang

Nét đẹp nghề đan thúng chai ở vùng biển Tam Quang

Trên những tàu câu mực ở bến cảng Kỳ Hà, bên cạnh hàng tấn ngư cụ, có những chiếc thuyền thúng tròn, xếp chồng theo thứ tự trên mạn tàu. Đó là những thúng chai được làm ra từ bàn tay tài hoa của người thợ thủ công làng An Tây, Thanh Long, xã Tam Quang, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam...
Nghệ sĩ Xuân Bắc chia sẻ cảm xúc khi không tham gia Táo Quân 2022

Nghệ sĩ Xuân Bắc chia sẻ cảm xúc khi không tham gia Táo Quân 2022

Tối 20/1, nghệ sĩ Xuân Bắc lần đầu chia sẻ về việc anh không tham gia Táo Quân năm nay.
Linh dược Trường Sơn đồng hành cùng Giải Cờ tướng trung, cao tuổi toàn quốc Cúp Tạp chí Người cao tuổi

Linh dược Trường Sơn đồng hành cùng Giải Cờ tướng trung, cao tuổi toàn quốc Cúp Tạp chí Người cao tuổi

Giải Cờ tướng Trung cao tuổi Toàn quốc Cúp Tạp chí Người cao tuổi (NCT) là sân chơi trí tuệ do Tạp chí NCT phối hợp với Liên đoàn Cờ tướng Việt Nam, Tổng cục Thể dục Thể thao khởi xướng tổ chức đã qua 7 mùa Giải, từ năm 2014 đến nay. Giải đã trở thành thương hiệu có uy tín trong các Giải thi đấu Thể thao, thu hút hàng nghìn lượt người tham dự.

Tin khác

HLV Park Hang Seo đem 24 cầu thủ sang Úc

HLV Park Hang Seo đem 24 cầu thủ sang Úc
Theo đó, Quế Ngọc Hải, Nguyễn Tiến Linh, Nguyễn Văn Toàn... sẽ ở lại Hà Nội để tiếp tục tập luyện, chuẩn bị cho trận tái đấu với Trung Quốc.

NSND Công Lý bật khóc vì nhớ 'gia đình nhà Táo'

NSND Công Lý bật khóc vì nhớ 'gia đình nhà Táo'
"Khi thấy VTV đưa tin, Táo quân đang tập! Anh Lý khóc và nhớ anh chị em gia đình nhà Táo… Vì anh sợ bản thân anh sẽ làm ảnh hưởng đến chương trình!", bà xã NSND Công Lý chia sẻ.

'Phố trong làng' tiếp tục hoãn phát sóng

'Phố trong làng' tiếp tục hoãn phát sóng
Tập 44 Phố trong làng sẽ được phát sóng vào ngày 24/1 thay vì tối nay (20/1).

Soobin, Đen Vâu dẫn đầu đề cử Làn Sóng Xanh 2021

Soobin, Đen Vâu dẫn đầu đề cử Làn Sóng Xanh 2021
Soobin Hoàng Sơn và Đen Vâu được đề cử cho nhiều hạng mục quan trọng như: Nam ca sĩ của năm, Ca khúc của năm, MV của năm...

Quảng Ninh: Phạt mộc xây dựng chùa Trúc Lâm Đảo Trần

Quảng Ninh: Phạt mộc xây dựng chùa Trúc Lâm Đảo Trần
Sáng 19/01/2022, tại Chùa Đống Phúc, bên dòng sông Bạch Đằng lịch sử, thuộc phường Yên Giang, thị xã Quảng Yên, được sự nhất trí của các cấp Chính quyền và sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh, Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thị xã Quảng Yên đã tổ chức Lễ phạt mộc xây dựng chùa Trúc Lâm đảo Trần, thuộc xã Thanh Lân, huyện đảo Cô Tô, một công trình có ý nghĩa quan trọng, “cột mốc tâm linh” nơi biên hải thiêng liêng vùng Đông Bắc Tổ quốc.

Điểm danh những phim Việt cùng ra rạp mùng 1 Tết

Điểm danh những phim Việt cùng ra rạp mùng 1 Tết
1990, Chìa khoá trăm tỷ, Nhà không bán, Trạng Tí phiêu lưu ký... đã chính thức gia nhập cuộc đua phim Tết 2022.
Xem thêm
Lưu ý khi bày trí bàn thờ ngày Tết hợp phong thủy

Lưu ý khi bày trí bàn thờ ngày Tết hợp phong thủy

Đối với văn hóa người Việt Nam, ngày Tết Nguyên đán là dịp để cả gia đình sum họp, đồng thời cũng là ngày để con cháu tưởng nhớ tổ tiên và những người đã khuất. Chính vì lý do đó, bàn thờ Tết Việt cũng trở thành một nét văn hóa đặc biệt của dân tộc ta. Và trong ngày Tết, việc bày trí ban thờ sao cho đúng cũng cần phải tuân theo một số quy ước nhất định.
Báu vật nhân văn sống của núi rừng Tây Trường Sơn

Báu vật nhân văn sống của núi rừng Tây Trường Sơn

Tên thường gọi của Nghệ nhân Quỳnh Hoàng là Cu Xân, người dân tộc Tà Ôi, sinh năm 1920, sống tại thôn A Diên, xã A Ngo, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế. Là người chế tác nhiều loại nhạc cụ của dân tộc Tà Ôi, năm 2019, cụ được Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân.
Làng hương Quảng Phú Cầu hối hả những ngày cuối năm

Làng hương Quảng Phú Cầu hối hả những ngày cuối năm

Những ngày cuối năm cũng là thời điểm làng nghề hương tăm Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hoà, TP Hà Nội trở nên hối hả, nhộn nhịp. Mùi hương thơm ngào ngạt, ấm áp, mang đậm nét trầm mặc cội nguồn báo hiệu một mùa Xuân về.
Có gì đặc biệt tại công viên nghìn tỷ tại Đà Nẵng

Có gì đặc biệt tại công viên nghìn tỷ tại Đà Nẵng

Nằm bên dòng sông Hàn thơ mộng, với diện tích vô cùng lớn, lên đến 8.668 m2, Công viên APEC được dự đoán sẽ trở thành điểm vui chơi lý tưởng, thu hút đông đảo người dân Đà Nẵng và du khách thập phương.
Địa điểm du lịch mới cực “độc” - cầu Hôn Phú Quốc

Địa điểm du lịch mới cực “độc” - cầu Hôn Phú Quốc

Đây được xem là một biểu tượng du lịch mới của Đảo Ngọc Phú Quốc, cây cầu tọa lạc tại bờ Tây Nam của đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.
Du ngoạn Quy Nhơn rinh quà tết rước lộc xuân cùng Bamboo Airways

Du ngoạn Quy Nhơn rinh quà tết rước lộc xuân cùng Bamboo Airways

Cơ hội trải nghiệm phòng chờ thương gia “First Lounge by Bamboo Airways” tại Quy Nhơn hoàn toàn miễn phí - ưu đãi mới nhất mà hãng hàng không Bamboo Airways dành tặng các khách hàng sử dụng combo bay và nghỉ dưỡng của hãng trong tháng 7 này.
14 cầu thủ tuyển nữ Việt Nam khỏi Covid-19, sẵn sàng sang Ấn Độ tham dự Asian Cup

14 cầu thủ tuyển nữ Việt Nam khỏi Covid-19, sẵn sàng sang Ấn Độ tham dự Asian Cup

Tối 18/1, đội tuyển nữ Việt Nam nhận tin vui khi 14 cầu thủ đã có kết quả âm tính với Covid-19 và kịp bay sang Ấn Độ hội quân trước ngày thi đấu chính thức tại Asian Cup 2022.
Hoàng Đức khỏi Covid-19, trở lại tập luyện cùng tuyển Việt Nam

Hoàng Đức khỏi Covid-19, trở lại tập luyện cùng tuyển Việt Nam

Tại buổi tập chiều 17/1, Đội tuyển Việt Nam đã chào đón sự trở lại của tiền vệ Hoàng Đức sau thời gian tự cách ly và đã có kết quả âm tính với Covid-19. Nếu không có gì bất thường, cầu thủ này sẽ sát cánh cùng đội tuyển Việt Nam trong trận đấu với đội tuyển Úc vào ngày 27/1 tới.
Novak Djokovic bị cấm nhập cảnh 3 năm vào Australia

Novak Djokovic bị cấm nhập cảnh 3 năm vào Australia

Tay vợt người Serbia Novak Djokovic chính thức nhận án cấm nhập cảnh vào Australia trong vòng 3 năm.
Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Dựa trên câu chuyện lịch sử có thật: Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn gác lại thù nhà, chuyên tâm phò tá triều đình nhà Trần ba lần đánh tan quân Nguyên Mông, bảo vệ đất nước...
Hội Minh thề

Hội Minh thề

Năm 1561 Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toản (vợ của Thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung) lập nên ấp Lan Niểu (nay là làng Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng). Bà quyên góp tôn tạo ngôi chùa cổ Thiên Phúc (nay là chùa Hòa Liễu, di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2013). Phần quyên góp còn dư sau khi tôn tạo chùa, bà cho mua ruộng để chia cho dân cày và làm ruộng công, lập quỹ giúp đỡ người nghèo, neo đơn… Để phòng xảy ra tư lợi, bà cùng dân làng lập ra Hội Minh thề và Hịch Minh thề. Hội Minh thề được duy trì nghiêm cẩn trong suốt thời gian nhà Mạc trị vì. Rồi có thời gian bị lãng quên. Năm 2002 Hội Minh thề được chính quyền và Nhân dân địa phương phục dựng. Hội Minh thề được triều nhà Nguyễn thế kỷ thứ XIX sắc phong bốn chữ vàng “Mỹ tục khả phong”…
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.
Cố ca sĩ Phi Nhung được trao giải Mai Vàng 2021

Cố ca sĩ Phi Nhung được trao giải Mai Vàng 2021

Vượt qua Cẩm Ly và Tố My, cố ca sĩ Phi Nhung được trao giải "Ca sĩ dân ca của năm" tại Mai Vàng 2021, với nhạc phẩm "Bậu ơi đừng khóc" (Hamlet Trương sáng tác).
Nghệ sĩ Xuân Bắc chia sẻ cảm xúc khi không tham gia Táo Quân 2022

Nghệ sĩ Xuân Bắc chia sẻ cảm xúc khi không tham gia Táo Quân 2022

Tối 20/1, nghệ sĩ Xuân Bắc lần đầu chia sẻ về việc anh không tham gia Táo Quân năm nay.
HLV Park Hang Seo đem 24 cầu thủ sang Úc

HLV Park Hang Seo đem 24 cầu thủ sang Úc

Theo đó, Quế Ngọc Hải, Nguyễn Tiến Linh, Nguyễn Văn Toàn... sẽ ở lại Hà Nội để tiếp tục tập luyện, chuẩn bị cho trận tái đấu với Trung Quốc.
Phiên bản di động