Đại biểu Quốc hội: Cán bộ chưa được bố trí đồng bộ, chưa đồng đều về trình độ, năng lực

Sáng ngày 29/10, Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV thảo luận, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026…

Phát biểu thảo luận về kinh tế - xã hội, đại biểu Quốc hội Dương Văn Phước (Đoàn Đà Nẵng) khẳng định giai đoạn 2021-2025 là một nhiệm kỳ rất thành công với nhiều kết quả nổi bật, vượt trội và toàn diện.

Nêu lên thực trạng cán bộ chưa được bố trí đồng bộ, đúng chuyên môn, chưa đồng đều về trình độ, năng lực và về số lượng. Đại biểu Phước cho biết, hiện phòng kinh tế và phòng văn hóa chỉ có 5 đến 6 biên chế. Nhiều người không có chuyên môn, chưa được bồi dưỡng nghiệp vụ, nhưng phải gánh vác, đảm nhiệm công việc của 4 phòng chuyên môn cấp huyện trước đây.

Đoàn Chủ tọa điều hàng phiên thảo luận tại hội trường sáng ngày 29/9.

Về định biên cho cấp xã, hiện chưa tính đến các yếu tố địa hình, vùng miền, điều kiện kinh tế - xã hội. Do vậy, nhiều xã có khối lượng công việc lớn. Trong khi đó, một số xã thừa cán bộ, công chức, có nơi thừa đến vài chục người nhưng cũng có xã thiếu từ 7-14 cán bộ, nhất là các xã khu vực miền núi.

Về tài chính và chế độ chính sách, ngân sách cấp xã đang gặp khó khăn, chuyển giao chậm và không tương ứng với yêu cầu nhiệm vụ, chưa đảm bảo chi thường xuyên. Công chức cấp xã làm việc rất áp lực, làm việc gấp hai, ba lần nhưng chế độ chính sách không thay đổi, còn rất thấp.

“Chính phủ nghiên cứu ban hành cơ chế, chính sách phù hợp cho cấp xã. Bộ Nội vụ sớm khảo sát thực tế, xây dựng vị trí việc làm, khung biên chế tối thiểu để làm cơ sở định biên cho cấp xã", đại biểu Dương Văn Phước đề nghị.

Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Long) nhận định, sau gần 4 tháng kể từ khi chính thức triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy hành chính đã nhẹ hơn về đầu mối nhưng nặng hơn về công việc. Cán bộ, công chức ở nhiều địa phương, nhất là cấp cơ sở, phải đi làm xa hơn, làm nhiều việc hơn mà thu nhập thì vẫn không khá hơn.

Nhiều địa phương như Bắc Kạn, Cần Thơ và một số tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long cũng phản ánh tình trạng đội ngũ cán bộ cơ sở đang phải gánh thêm nhiều việc, nhiều phần việc do tinh giản biên chế nhưng thu nhập chưa được cải thiện, ảnh hưởng đến tâm lý, động lực và hiệu quả công tác.

Bên cạnh đó, mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng được áp dụng từ ngày 01/07/2024 đến nay và nếu so với mặt bằng giá sinh hoạt hiện tại thì rõ ràng không còn phù hợp.

“Chính phủ cần xem xét điều chỉnh tăng lương cơ sở ngay từ ngày 01/01/2026, không chờ đến giữa năm như các giai đoạn trước” đại biểu Trần Quốc Tuấn kiến nghị.

Đại biểu Tô Văn Tám – Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi đánh giá, vấn đề năng lực chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, tinh thần trách nhiệm để đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền hai cấp cần được giải quyết. Theo đại biểu, có nhiều trường hợp trình độ năng lực chưa phù hợp với vị trí việc làm nên còn lúng túng, chậm trong giải quyết công việc cho người dân. Chính phủ cần quan tâm giải quyết vấn đề này theo hướng rà soát trình độ đào tạo, đánh giá năng lực, kỹ năng của công chức để bố trí đúng người đúng việc.

“Bổ sung biên chế cho nơi còn thiếu, gắn với đó là cải cách chế độ chính sách tiền lương, chế độ đãi ngộ, quy hoạch đầu tư, quy hoạch đầu tư cơ sở vật chất, trụ sở để hiện đại hóa điều kiện làm việc và khắc phục sự phân tán trụ sở làm việc như hiện nay”, đại biểu Tô Văn Tám đề xuất.

Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng cần thực hiện đào tạo lại, bồi dưỡng về chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, về kiến thức pháp luật, về quy trình thực hiện công vụ, kỹ năng hành chính, kỹ năng giao tiếp, trước hết là tập trung vào các lĩnh vực tài chính, đầu tư, địa chính, xây dựng, kế hoạch.

Đại biểu Mai Văn Hải (Thanh Hóa).

Đồng quan điểm, đại biểu Mai Văn Hải (Thanh Hóa) cho rằng, một số nơi dù đã được điều chuyển cán bộ, công chức từ nơi thừa đến nơi thiếu nhưng vẫn còn tình trạng thừa, thiếu cán bộ, nhất là ở một số xã miền núi, biên giới, vùng sâu, vùng xa; Thiếu cán bộ có năng lực chuyên môn sâu về đất đai, xây dựng, kế toán, công nghệ thông tin; Năng lực một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ; Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, chuyển đổi số còn gặp khó khăn.

“Một số cử tri phản ánh dịch vụ công quốc gia nhiều khi quá tải làm chậm trễ trong việc giải quyết thủ tục hành chính của người dân. Việc bố trí, sử dụng công sở ở một số nơi chưa thật hợp lý, chưa sử dụng hết công năng của các công sở xã cũ, còn gây lãng phí. Cán bộ, công chức phải giải quyết một khối lượng công việc nhiều, áp lực lớn nhưng chế độ chính sách thì chưa được cải thiện”, đại biểu Mai Văn Hải nhấn mạnh.

Trong phiên thảo luận, có một số ý kiến đại biểu đề xuất, Chính phủ cần chỉ đạo sớm thực hiện xác định vị trí việc làm, xây dựng chính sách tiền lương tương xứng với vị trí việc làm của cán bộ, công chức, chỉ đạo việc ban hành quy chế đánh giá cán bộ, công chức theo kết quả công việc, có cơ chế để sàng lọc cán bộ, sẵn sàng thay thế đối với cán bộ không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.