Ăn theo... lối mòn!

Khi bị Toà xét hỏi, bị cáo Đặng Việt Hà (cựu Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam) nhận trách nhiệm với vai trò người đứng đầu. Tuy ông cựu Cục trưởng không nhận tội tham nhũng nhưng các chứng cứ vẫn chống lại ông ta. Bằng chứng là bị cáo Trần Anh Quân, cựu quyền Trưởng phòng Kiểm định xe cơ giới (VAR) cho rằng, “việc nhận tiền không có quy định mà theo… lối mòn từ trước. Còn sau đó, khi họp với ông Đặng Việt Hà, bị cáo mới bàn và đưa ra mức như trong cáo trạng đã nêu”. Vì đã có … “lối mòn”, bị cáo Quân không phải tiếp xúc với doanh nghiệp cũng như những người đưa tiền của doanh nghiệp mà chỉ nhận tiền từ các đăng kiểm viên là người thực hiện thẩm định. Cũng như mức tiền 400.000 đồng/hồ sơ để đưa cho bị cáo Đặng Việt Hà là “trên tinh thần cuộc họp bị cáo Hà chỉ đạo, sau đó phòng VAR đã họp và anh em tự xác định”.

Như vậy, “lối mòn” ở Cục Đăng kiểm Việt Nam, các trung tâm đăng kiểm, chi cục đăng kiểm tại TP Hồ Chí Minh và các địa phương khác đã được “khai phá” từ lâu. Điều đó chắc chắn các chủ phương tiện - khách hàng đều biết nhưng không (chưa) dám công khai mà thôi. Vì đã có “lối mòn” nên bị cáo Trần Lập Nghĩa (Giám đốc, là chủ 5 trung tâm đăng kiểm 62-03D, 71-02D, 83-02D, 66-02D, 84-02D) và các bị cáo là đăng kiểm viên thuộc các trung tâm do Nghĩa làm chủ đều lợi dụng để ăn chặn. Theo cáo trạng, vì muốn hưởng lợi nên trong quá trình hoạt động, ông Nghĩa chỉ đạo nhân viên thực hiện nhiều hành vi trái pháp luật. Rõ nhất là ông ta chỉ đạo đăng kiểm viên và nhân viên tại các trung tâm đăng kiểm nhận tiền hối lộ của chủ phương tiện, cò môi giới để bỏ lỗi cho phương tiện trong quá trình kiểm định.

Từ thời nguyên thuỷ, trái đất vốn chưa có… lối đi. Khi buộc phải tồn tại, con người cố tìm ra đường mà đi. Lối mòn trên mặt đất chắc cũng ra đời từ cái thời hồng hoang ấy. Nhưng “lối mòn” trong đời sống người Việt, nhất là trong các giao dịch dân sự, thủ tục hành chính lại chưa có nhà khoa học nào nghiên cứu để tìm ra tác giả. Qua vụ đại án ở Cục Đăng kiểm Việt Nam, các trung tâm đăng kiểm, chi cục đăng kiểm tại TP Hồ Chí Minh và các địa phương khác cho thấy, việc “ăn theo lối mòn” đã làm hư hỏng cả hệ thống đăng kiểm nước ta. Cũng vì “lối mòn” này mà hàng trăm cán bộ, nhân viên khoác đồng phục đăng kiểm bị kỉ luật, trong đó nhiều người phải ngồi tù.

Hình như cái “lối mòn này” ở nước ta giống như chú tắc kè hoa, rất giỏi biến ảo nên khó bị người dân phát hiện. Dư luận xã hội cho rằng, khi “lối mòn” trong ngành đăng kiểm bị lộ, sẽ là bài học đánh thức nhiều người mỗi khi có việc cần phải đến các cơ quan để giải quyết. Và thiết nghĩ, nếu ai cũng cảnh giác với “lối mòn”, nói không với tiêu cực thì “lối mòn” ắt sẽ bị xoá.