Nội dung vụ việc
Theo đơn và giấy tờ hiện có, ông Nguyễn Thế Cần, thôn Liên Đình, xã Hải Bình, huyện Tĩnh Gia được gia đình ủy quyền khiếu nại đòi đất ở của mẹ là cụ Hồ Thị Mỵ, Mẹ Việt Nam anh hùng. Vụ việc như sau: Ngày 23/9/1990, bà Nguyễn Thị Toán (thôn Liên Thịnh, xã Hải Bình), công nhân thuộc cơ quan thủy sản huyện Tĩnh Gia, được mua nhà thanh lí của cơ quan, địa chỉ tại thôn Liên Thịnh (nay là Nam Hải) gồm: 3 gian nhà cấp 4, lợp ngói, một giếng khơi, tổng số tiền bằng 1.300.000 đồng (có giấy biên nhận tiền). Ngày 18/10/1990, bà Nguyễn Thị Toán chuyển nhượng toàn bộ 3 gian nhà, đất và giếng khơi theo tiêu chuẩn được mua nhà thanh lí cho bà Nguyễn Thị Tần, con gái cụ Hồ Thị Mỵ, số tiền 2.300.000 đồng. Bà Tần chi phí tu sửa lại nhà và nơi ở. Ngày 20/12/1991, bà giao cho mẹ đến ở và làm nơi thờ cúng tổ tiên, cùng chồng và 2 con liệt sĩ. Cụ Hồ Thị Mỵ ở ổn định được 3 năm, thì ngày 22/3/1994, trong lúc cụ Hồ Thị Mỵ khóa cửa vắng nhà, UBND xã Hải Bình tổ chức đoàn cưỡng chế, ngang nhiên đến phá khóa, đập phá nhà, không có quyết định thu hồi đất của cấp có thẩm quyền, không có quyết định cưỡng chế, không bồi thường, hỗ trợ. Quá trình cưỡng chế, số tiền 670.000 đồng tiết kiệm, là tiền trợ cấp xương máu của 2 con liệt sĩ, cất trong rương đựng quần áo cũng bị biến mất. Ban thờ và di ảnh liệt sĩ bị bỏ ra ngoài sân.
 |
| Ông Nguyễn Thế Cần trình bày nhiều đơn khiếu nại |
Cụ Hồ Thị Mỵ và các con không nhận được bất kì thông báo nào từ chính quyền trước khi cưỡng chế, đập phá nhà. Về nơi ở nhìn căn nhà bị phá tan hoang, cụ Hồ Thị Mỵ bàng hoàng, ôm hai tấm Bằng Tổ quốc ghi công đứng giữa sân mà kêu trời không thấu. Mất 2 người con hi sinh cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, vết thương của mẹ chưa kịp lành, nay lại mất nhà, mất đất… Có nỗi đau nào hơn thế nữa không!?
Cưỡng chế trái luật
Đất ở và nhà ở của cụ Hồ Thị Mỵ, nơi cúng tổ tiên, thờ chồng và 2 con là liệt sĩ. Hiến pháp năm 1992 quy định tại Điều 62: Công dân có quyền xây dựng nhà ở theo quy hoạch và pháp luật. Và, Điều 73: Công dân có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở, không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác, nếu người đó không đồng ý… UBND xã Hải Bình cưỡng chế lấy đất ở của cụ Hồ Thị Mỵ để làm nhà văn hóa thôn. Theo quy định của Luật Đất đai năm 1993, tại Điều 21: “Việc quyết định giao đất đang có người sử dụng cho người khác chỉ được tiến hành sau khi có quyết định thu hồi đất đó”; Điều 28: “Trước khi thu hồi đất phải thông báo cho người đang sử dụng biết về lí do thu hồi, thời gian, kế hoạch di chuyển, phương án đền bù thiệt hại; Điều 7: “Người sử dụng đất có những quyền sau đây: Được Nhà nước bảo vệ khi bị người khác xâm phạm đến quyền sử dụng đất hợp pháp của mình; được bồi thường thiệt hại về đất khi bị thu hồi”.
| |
| Cụ Hồ Thị Mỵ và tấm Bằng Tổ quốc ghi công sau khi nhà bị chính quyền xã Hải Bình phá |
Căn cứ các quy định nêu trên, thì việc UBND xã Hải Bình cưỡng chế, lấy đất ở của cụ Hồ Thị Mỵ là trái pháp luật. 18 năm, cụ Hồ Thị Mỵ đội đơn đi gõ cửa các cơ quan, từ địa phương đến Trung ương đòi lại nhà, đất để cụ ở và thờ cúng tổ tiên, cùng các liệt sĩ. Ngày 30/5/1994, Quốc hội Khóa IX, kì họp thứ 5 có công văn gửi Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa xem xét giải quyết. Mòn mỏi, chờ đợi vẫn không thấy các cơ quan chức năng trả lời, cụ Mỵ buồn phiền phát bệnh nặng, chết năm 2012. Trước khi chết, cụ vẫn kịp gọi các con cháu căn dặn: “Mẹ chết, các con cố giắng kêu cho thấu trời (Trung ương) để đòi lại đất (hoặc nhận đất chỗ khác cũng được), để làm nơi thờ cúng tổ tiên, cha mẹ và 2 đứa (liệt sĩ). Ngày 29/10/2018, Viện Nhà nước và pháp luật, Trung tâm Tư vấn pháp luật Hà Nội gửi công văn và hồ sơ liên quan đến Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, để xem xét giải quyết theo đúng thẩm quyền.
| |
| Căn nhà bị UBND xã Hải Bình phá tan hoang |
Sau khi cụ Hồ Thị Mỵ chết, các con cụ Mỵ đã họp, thống nhất ủy quyền cho ông Nguyễn Thế Cần thực hiện lời dặn của mẹ, tiếp tục hành trình khiếu nại đòi lại nhà, đất. Ông Nguyễn Thế Cần gửi đơn khiếu nại lên các cấp có thẩm quyền. Ngày 18/4/2019, UBND tỉnh Thanh Hóa có Công văn số 4667/UBND-TD, chuyển đơn và chỉ đạo giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Thế Cần.
Báo Người cao tuổi đề nghị sớm giải quyết quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp theo di chúc của Mẹ Việt Nam anh hùng Hồ Thị Mỵ, để vong linh cụ Mỵ và 2 con là liệt sĩ được thỏa lòng.
