Vì sao “Thủy triều hồng” lắng xuống ở Mỹ Latin?

Phong trào “Thủy triều hồng” chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của các lãnh đạo cánh tả ở Mỹ Latin, nhưng gần như chấm dứt khi Morales ra đi.

Việc Tổng thống Bolivia Evo Morales bất ngờ từ chức hôm 10/11, đã gây rúng động Mỹ Latin, khiến nhiều người coi đây là dấu chấm hết cho phong trào “Thủy triều hồng” từng nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ, khi vực dậy nền kinh tế khu vực những năm đầu thập niên 2000.

“Thủy triều hồng” là thuật ngữ được truyền thông và giới phân tích chính trị sử dụng để chỉ làn sóng lãnh đạo cánh tả, với tư tưởng chống chủ nghĩa đế quốc và đòi nhiều quyền lợi hơn cho người dân đồng loạt lên nắm quyền ở Nam Mỹ những năm 2000.

Phong trào này bắt đầu từ khi Tổng thống Venezuela Hugo Chavez lên nắm quyền năm 1998, sau đó là sự trỗi dậy của các lãnh đạo cánh tả như Tổng thống Argentina Nestor Kirchner (2003), Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva (2003) hay Tổng thống Bolivia Evo Morales (2006). Thập niên 2000 là thời kì đỉnh cao của phong trào “Thủy triều hồng” khi 3/4 dân số Nam Mỹ (khoảng 350 triệu người) do chính phủ cánh tả lãnh đạo.

vi sao thuy trieu hong lang xuong o my latin
Từ trái qua phải: Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva, Tổng thống Venezuela Hugo Chavez, Tổng thống Argentina Nestor Kirchner gặp nhau năm 2006. Ảnh: AgenciaBrasil

Xuất hiện vào thời điểm kinh tế Mỹ Latinh bùng nổ, “Thủy triều hồng” dần lắng xuống khi các nền kinh tế bắt đầu gặp khó khăn và nỗi bất mãn của người dân tăng lên, khiến một số chính phủ cánh tả dần dần bị thay thế bằng các chính quyền bảo thủ mới.

Từ Honduras đến Chile, nỗi bức xúc của người dân về tăng trưởng kinh tế chậm chạp, nạn tham nhũng và bất bình đẳng thúc đẩy tầng lớp trung lưu ở khu vực đồng loạt nổi dậy chống lại các lãnh đạo cánh tả.

Sự tức giận chủ yếu đến từ tầng lớp trung lưu nổi lên sau khi phe cánh tả nắm quyền. Các lãnh đạo cánh tả từng tự hào về cuộc chiến chống tham nhũng lại dính vào bê bối tương tự, những gia đình lần đầu tiên được hưởng cảm giác dư dả sau hàng chục năm giờ đây đòi hỏi các dịch vụ công chất lượng hơn. “Người dân đã thoát khỏi đói nghèo, song lãnh đạo cánh tả không có nhiều thay đổi kể từ khi lên nắm quyền”, Amauri Chamorro, một chuyên gia phân tích người Ecuador từng tư vấn cho nhiều đảng phái chính trị cánh tả, nói.

Tuy nhiên, Chamorro nói rằng, trở ngại lớn nhất mà phe cánh tả ở Mỹ Latin phải đối mặt đó là những cáo buộc sai sự thật từ phe đối lập có tư tưởng bảo thủ trước thềm các cuộc tổng tuyển cử. Cựu Tổng thống Brazil Lula là một ví dụ điển hình.

Lula, người giữ chức Tổng thống Brazil nhiệm kì 2003-2010, đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò trước thềm cuộc bầu cử năm 2018 thì bị một nhóm thẩm phán ra lệnh bắt với cáo buộc tham nhũng và rửa tiền. Người ra lệnh bắt ông là Sergio Moro, một thẩm phán tòa cấp thấp, sau này được Tổng thống Jair Bolsonaro bổ nhiệm làm Bộ trưởng Tư pháp.

Tương tự, cựu Tổng thống Ecuador Rafael Correa đang phải sống lưu vong tại Bỉ sau cáo buộc bắt cóc đối thủ chính trị, còn Kirchner cũng phải rời khỏi ghế tổng thống Argentina sau cáo buộc tham nhũng.

Morales cũng có thể được coi là một nạn nhân của phe cánh hữu. Khác với các đồng minh cùng tư tưởng chống Mỹ, Morales trong 14 năm điều hành Bolivia đã mang lại mức tăng trưởng kinh tế lớn nhất thế giới, khi cắt giảm thỏa thuận với các tập đoàn năng lượng lớn và mở ra một thời kì ổn định kinh tế chưa từng thấy trong nhiều thập kỉ. Đồng thời phá bỏ tình trạng phân biệt chủng tộc đã tồn tại hàng chục năm qua ở Bolivia, trao thêm quyền lợi cho những nhóm dân tộc thiểu số chịu nhiều thiệt thòi về kinh tế và chính trị từ lâu.

Sự sụp đổ của Morales bắt nguồn từ nỗ lực tại vị của ông khi từ chối công nhận kết quả cuộc trưng cầu dân ý năm 2016 về việc để tổng thống tiếp tục tranh cử nhiệm kì thứ tư liên tiếp.

Tổ chức Các quốc gia châu Mỹ (OAS) đã xem xét lại kết quả cuộc bầu cử tổng thống hôm 20/10 và phát hiện một số bất thường, trong đó có việc sử dụng các máy chủ bí mật để lập bảng kiểm phiếu và những chữ kí giả trên các lá phiếu. Các cuộc biểu tình quy mô lớn nổ ra trong suốt ba tuần để phản đối việc Morales tuyên bố đắc cử nhiệm kì thứ tư.

Thời khắc định đoạt số phận chính trị của Morales đến khi quân đội quay sang ủng hộ người biểu tình và kêu gọi ông rời ghế. Morales tuyên bố ông buộc phải từ chức bởi “một cuộc đảo chính” và xin tị nạn ở Mexico để bảo đảm an toàn.

“Phe cánh tả từng rất hấp dẫn một cách chính đáng trong thời gian dài vì họ đã nói lên tiếng nói của người dân khi không ai làm được vậy”, một nhà phân tích nói, bày tỏ hi vọng người dân Mỹ Latin sẽ tìm được hướng đi phù hợp sau những hỗn loạn vừa trải qua.

Đ.K (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

vong lap dang so cua covid 19 voi chau a thai binh duong

Vòng lặp đáng sợ của Covid-19 với châu Á - Thái Bình Dương

Các nước ở châu Á - Thái Bình Dương từng là hình mẫu nay lại quay cuồng đối phó với các ca bệnh trong cộng đồng đã cho thấy vòng lặp đáng sợ của Covid-19…
canh bac la nhung hop li cua chinh phu my

Canh bạc lạ nhưng hợp lí của chính phủ Mỹ

Chính quyền Tổng thống Trump ngày 22/7 vừa cam kết mua 100 triệu liều vaccine, dù vẫn chưa hoàn tất nghiên cứu phát triển. Đây là điều hiếm thấy vì chính phủ Mỹ ít khi đứng ra mua vaccine…
trung quoc kho khan truoc don hiem cua washington

Trung Quốc khó khăn trước đòn hiểm của Washington

Sau một loạt đòn ngoại giao của Mỹ, trong đó có lệnh đóng cửa Tổng lãnh sự quán Trung Quốc ở Houston, Bắc Kinh đang tìm cách để vừa đáp trả vừa không tự đẩy mình vào thế khó...
thong diep mao hiem va toan tinh cua tong thong lukashenko

Thông điệp mạo hiểm và toan tính của Tổng thống Lukashenko

Tổng thống Lukashenko muốn Belarus nhận được tối đa lợi ích về kinh tế từ Nga, nhưng chỉ cho Nga nhận tối thiểu lợi về chính trị từ Belarus...
vi sao trung quoc hung chiu dot lu lut lich su

Vì sao Trung Quốc hứng chịu đợt lũ lụt lịch sử?

Một số chuyên gia Trung Quốc cho rằng, cải tạo đất trái phép, thu hẹp vùng bãi bồi và hồ chứa nước khiến lũ lụt năm nay ở nước này trở nên nghiêm trọng…

Tin khác

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

khai mac hoi nghi cap cao asean lan thu 36
Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc sẽ chủ trì Hội nghị Cấp cao chính thức đầu tiên trong Năm Chủ tịch ASEAN 2020.

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

carnival duong pho mo man an tuong cho le hoi du lich bien sam son 2020
Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung tay tổ chức tại Thanh Hóa năm nay hứa hẹn sẽ tiếp tục là sự kiện mở màn đầy ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020.

Rà soát công tác chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 36

ra soat cong tac chuan bi cho hoi nghi cap cao asean lan thu 36
Sáng 24/6, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh sẽ chủ trì Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Trung tâm Hội nghị quốc tế, Hà Nội.
Xem thêm
my ha co o lanh su quan tai thanh do cua trung quoc

Mỹ hạ cờ ở lãnh sự quán tại Thành Đô của Trung Quốc

Lá cờ Mỹ đã được hạ xuống từ từ vào sáng 27/7, trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao leo thang giữa hai cường quốc khi cả hai cùng cáo ...
an do hung chiu nang nong khung khiep toi 50 do c

Ấn Độ hứng chịu nắng nóng khủng khiếp tới 50 độ C

Ấn Độ đang hứng chịu đợt nắng nóng khủng khiếp, với nền nhiệt độ tại nhiều khu vực chạm ngưỡng 50 độ C. Hồi năm ngoái, chính phủ nước này ...
the gioi gan 55 trieu nguoi mac covid 19 brazil tro thanh vung dich thu hai toan cau

Thế giới gần 5,5 triệu người mắc Covid-19, Brazil trở thành vùng dịch thứ hai toàn cầu

Theo số liệu cập nhật đến 6h ngày 25/5 (giờ Việt Nam) trên trang worldometers.info, tổng số ca mắc Covid-19 trên toàn cầu ghi nhận là 5.490.720 ca, trong đó ...
vien canh xau neu anh buoc vao vong xoay doi dau voi trung quoc

Viễn cảnh xấu nếu Anh bước vào vòng xoáy đối đầu với Trung Quốc

Giáo sư Adrian Pabst cảnh báo các lệnh trừng phạt của Anh nhằm vào Trung Quốc sẽ khiến Bắc Kinh đáp trả và điều đó sẽ gây tổn thất lớn ...
trung quoc trong doi sach cuong nhu voi my

Trung Quốc trong đối sách “cương - nhu” với Mỹ

Tuy bề ngoài Trung Quốc đang cố gắng “rắn” với Mỹ, có dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực giữ cho tình hình đối đầu không đi quá ...
vong lap dang so cua covid 19 voi chau a thai binh duong

Vòng lặp đáng sợ của Covid-19 với châu Á - Thái Bình Dương

Các nước ở châu Á - Thái Bình Dương từng là hình mẫu nay lại quay cuồng đối phó với các ca bệnh trong cộng đồng đã cho thấy vòng ...
khai mac hoi nghi cap cao asean lan thu 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
carnival duong pho mo man an tuong cho le hoi du lich bien sam son 2020

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung ...
ra soat cong tac chuan bi cho hoi nghi cap cao asean lan thu 36

Rà soát công tác chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 24/6, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh sẽ chủ trì Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Trung tâm Hội nghị ...
Phiên bản di động