Vì sao “Thủy triều hồng” lắng xuống ở Mỹ Latin?

Phong trào “Thủy triều hồng” chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của các lãnh đạo cánh tả ở Mỹ Latin, nhưng gần như chấm dứt khi Morales ra đi.

Việc Tổng thống Bolivia Evo Morales bất ngờ từ chức hôm 10/11, đã gây rúng động Mỹ Latin, khiến nhiều người coi đây là dấu chấm hết cho phong trào “Thủy triều hồng” từng nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ, khi vực dậy nền kinh tế khu vực những năm đầu thập niên 2000.

“Thủy triều hồng” là thuật ngữ được truyền thông và giới phân tích chính trị sử dụng để chỉ làn sóng lãnh đạo cánh tả, với tư tưởng chống chủ nghĩa đế quốc và đòi nhiều quyền lợi hơn cho người dân đồng loạt lên nắm quyền ở Nam Mỹ những năm 2000.

Phong trào này bắt đầu từ khi Tổng thống Venezuela Hugo Chavez lên nắm quyền năm 1998, sau đó là sự trỗi dậy của các lãnh đạo cánh tả như Tổng thống Argentina Nestor Kirchner (2003), Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva (2003) hay Tổng thống Bolivia Evo Morales (2006). Thập niên 2000 là thời kì đỉnh cao của phong trào “Thủy triều hồng” khi 3/4 dân số Nam Mỹ (khoảng 350 triệu người) do chính phủ cánh tả lãnh đạo.

vi sao thuy trieu hong lang xuong o my latin
Từ trái qua phải: Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva, Tổng thống Venezuela Hugo Chavez, Tổng thống Argentina Nestor Kirchner gặp nhau năm 2006. Ảnh: AgenciaBrasil

Xuất hiện vào thời điểm kinh tế Mỹ Latinh bùng nổ, “Thủy triều hồng” dần lắng xuống khi các nền kinh tế bắt đầu gặp khó khăn và nỗi bất mãn của người dân tăng lên, khiến một số chính phủ cánh tả dần dần bị thay thế bằng các chính quyền bảo thủ mới.

Từ Honduras đến Chile, nỗi bức xúc của người dân về tăng trưởng kinh tế chậm chạp, nạn tham nhũng và bất bình đẳng thúc đẩy tầng lớp trung lưu ở khu vực đồng loạt nổi dậy chống lại các lãnh đạo cánh tả.

Sự tức giận chủ yếu đến từ tầng lớp trung lưu nổi lên sau khi phe cánh tả nắm quyền. Các lãnh đạo cánh tả từng tự hào về cuộc chiến chống tham nhũng lại dính vào bê bối tương tự, những gia đình lần đầu tiên được hưởng cảm giác dư dả sau hàng chục năm giờ đây đòi hỏi các dịch vụ công chất lượng hơn. “Người dân đã thoát khỏi đói nghèo, song lãnh đạo cánh tả không có nhiều thay đổi kể từ khi lên nắm quyền”, Amauri Chamorro, một chuyên gia phân tích người Ecuador từng tư vấn cho nhiều đảng phái chính trị cánh tả, nói.

Tuy nhiên, Chamorro nói rằng, trở ngại lớn nhất mà phe cánh tả ở Mỹ Latin phải đối mặt đó là những cáo buộc sai sự thật từ phe đối lập có tư tưởng bảo thủ trước thềm các cuộc tổng tuyển cử. Cựu Tổng thống Brazil Lula là một ví dụ điển hình.

Lula, người giữ chức Tổng thống Brazil nhiệm kì 2003-2010, đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò trước thềm cuộc bầu cử năm 2018 thì bị một nhóm thẩm phán ra lệnh bắt với cáo buộc tham nhũng và rửa tiền. Người ra lệnh bắt ông là Sergio Moro, một thẩm phán tòa cấp thấp, sau này được Tổng thống Jair Bolsonaro bổ nhiệm làm Bộ trưởng Tư pháp.

Tương tự, cựu Tổng thống Ecuador Rafael Correa đang phải sống lưu vong tại Bỉ sau cáo buộc bắt cóc đối thủ chính trị, còn Kirchner cũng phải rời khỏi ghế tổng thống Argentina sau cáo buộc tham nhũng.

Morales cũng có thể được coi là một nạn nhân của phe cánh hữu. Khác với các đồng minh cùng tư tưởng chống Mỹ, Morales trong 14 năm điều hành Bolivia đã mang lại mức tăng trưởng kinh tế lớn nhất thế giới, khi cắt giảm thỏa thuận với các tập đoàn năng lượng lớn và mở ra một thời kì ổn định kinh tế chưa từng thấy trong nhiều thập kỉ. Đồng thời phá bỏ tình trạng phân biệt chủng tộc đã tồn tại hàng chục năm qua ở Bolivia, trao thêm quyền lợi cho những nhóm dân tộc thiểu số chịu nhiều thiệt thòi về kinh tế và chính trị từ lâu.

Sự sụp đổ của Morales bắt nguồn từ nỗ lực tại vị của ông khi từ chối công nhận kết quả cuộc trưng cầu dân ý năm 2016 về việc để tổng thống tiếp tục tranh cử nhiệm kì thứ tư liên tiếp.

Tổ chức Các quốc gia châu Mỹ (OAS) đã xem xét lại kết quả cuộc bầu cử tổng thống hôm 20/10 và phát hiện một số bất thường, trong đó có việc sử dụng các máy chủ bí mật để lập bảng kiểm phiếu và những chữ kí giả trên các lá phiếu. Các cuộc biểu tình quy mô lớn nổ ra trong suốt ba tuần để phản đối việc Morales tuyên bố đắc cử nhiệm kì thứ tư.

Thời khắc định đoạt số phận chính trị của Morales đến khi quân đội quay sang ủng hộ người biểu tình và kêu gọi ông rời ghế. Morales tuyên bố ông buộc phải từ chức bởi “một cuộc đảo chính” và xin tị nạn ở Mexico để bảo đảm an toàn.

“Phe cánh tả từng rất hấp dẫn một cách chính đáng trong thời gian dài vì họ đã nói lên tiếng nói của người dân khi không ai làm được vậy”, một nhà phân tích nói, bày tỏ hi vọng người dân Mỹ Latin sẽ tìm được hướng đi phù hợp sau những hỗn loạn vừa trải qua.

Đ.K (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

thong diep 2020 cua chu tich ec va suc manh ket noi cua chau au

Thông điệp 2020 của Chủ tịch EC và sức mạnh kết nối của châu Âu

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen vừa trình bày Thông điệp liên minh tại Nghị viện châu Âu (EP), trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) đang phải đối mặt với một số thách thức lớn…
tan thu tuong nhat ban yoshihide suga su menh vuot qua thach thuc

Tân Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga: Sứ mệnh “vượt qua thách thức”

Ngày 16/9, Quốc hội Nhật Bản đã chính thức bầu ông Yoshihide Suga làm Thủ tướng thứ 99 của nước này.
google doodle ton vinh van dong vien terry fox nha hoat dong nhan dao

Google Doodle tôn vinh vận động viên Terry Fox - nhà hoạt động nhân đạo

Google Doodle ngày 13.9 tôn vinh Terry Fox - vận động viên, nhà hoạt động nhân đạo người Canada.
my tuong niem cac nan nhan vu tan cong khung bo 119

Mỹ tưởng niệm các nạn nhân vụ tấn công khủng bố 11/9

Tối qua theo giờ ở Việt Nam, nước Mỹ đã tiến hành lễ tưởng niệm hàng nghìn nạn nhân thiệt mạng trong vụ tấn công khủng bố ngày 11/9 cách đây đúng 19 năm. Do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, các lễ tưởng niệm năm nay đều được tổ chức theo cách rất khác so với mọi năm.
bau cu my 2020 hai ung vien trump va biden buoc vao giai doan quyet liet

Bầu cử Mỹ 2020: Hai ứng viên Trump và Biden bước vào giai đoạn quyết liệt

Đội tranh cử của ông Trump lên kế hoạch tập trung vào an toàn xã hội và kinh tế, trong khi đối thủ Joe Biden muốn khoét sâu vào yếu kém của đương kim Tổng thống trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19…

Tin khác

Thủ tướng Nhật Bản mới kế thừa những gì của “Abenomics”?

thu tuong nhat ban moi ke thua nhung gi cua abenomics
Yoshihide Suga đang là ứng cử tiềm năng cho vị trí Thủ tướng Nhật Bản. Nếu trở thành người kế nhiệm Thủ tướng Shinzo Abe liệu chính sách kinh tế của ông Suga sẽ có gì giống và khác với Abenomics?...

Anh có bước vào “kỉ nguyên cạnh tranh mới” trên Biển Đông?

anh co buoc vao ki nguyen canh tranh moi tren bien dong
Chấm dứt “kỉ nguyên vàng” và bước vào “kỉ nguyên cạnh tranh mới” với Trung Quốc, liệu Anh có đưa tàu sân bay tới Biển Đông?...

Kỷ lục Guinness ghi nhận cặp vợ chồng cao tuổi nhất thế giới

ky luc guinness ghi nhan cap vo chong cao tuoi nhat the gioi
Với tổng số tuổi hơn 214, đôi vợ chồng sống tại Quito, Ecuador đã được Kỷ lục Guinness thế giới trao tặng danh hiệu cặp vợ chồng cao tuổi nhất thế giới.

Libya: Liệu đã đến lúc Saif Gaddafi trở lại?

libya lieu da den luc saif gaddafi tro lai
Thực tiễn đang diễn ra tại Libya cho thấy hình mẫu chế độ Gaddafi không chỉ còn là ước vọng của người dân Libya mà đã định hình...

Lí do Mỹ - NATO “bất an” vì tình hình Belarus

li do my nato bat an vi tinh hinh belarus
Nếu chậm chân trong ván cờ Belarus, Washington - Brussels có nguy cơ phải đứng nhìnNga “lấy gió Biển Đen bẻ măng Baltic”…

Nga lên kế hoạch sản xuất hàng triệu liều vaccine mỗi tháng

nga len ke hoach san xuat hang trieu lieu vaccine moi thang
Hãng thông tấn RIA dẫn lời Bộ trưởng Công nghiệp Nga Denis Manturov ngày 23/8 cho biết nước này dự kiến sản xuất từ 1,5-2 triệu liều vaccine ngừa bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19 tiềm năng mỗi tháng vào cuối năm nay, sau đó tăng dần lên 6 triệu liều mỗi tháng.
Xem thêm
singapore sang che ra khau trang phat hien covid 19

Singapore sáng chế ra khẩu trang phát hiện COVID -19

Mới đây Viện Nghiên cứu khoa học - công nghệ Singapore (AStar) cho ra đời loại khẩu trang thông minh, kiêm chức năng tầm soát người mắc COVID-19.
google doodle ton vinh van dong vien terry fox nha hoat dong nhan dao

Google Doodle tôn vinh vận động viên Terry Fox - nhà hoạt động nhân đạo

Google Doodle ngày 13.9 tôn vinh Terry Fox - vận động viên, nhà hoạt động nhân đạo người Canada.
my tuong niem cac nan nhan vu tan cong khung bo 119

Mỹ tưởng niệm các nạn nhân vụ tấn công khủng bố 11/9

Tối qua theo giờ ở Việt Nam, nước Mỹ đã tiến hành lễ tưởng niệm hàng nghìn nạn nhân thiệt mạng trong vụ tấn công khủng bố ngày 11/9 cách ...
my khuynh huong hop tac tich cuc hon voi opec

Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Kể từ khi Saudi Arabia và các nước thành viên A rập khác của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ ...
nhat ban dung truoc bien dong hau ki nguyen abe

Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Quyết định từ chức của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo diễn ra vào thời điểm có những biến động lớn về địa chính trị trong khu vực và trên ...
libya lieu da den luc saif gaddafi tro lai

Libya: Liệu đã đến lúc Saif Gaddafi trở lại?

Thực tiễn đang diễn ra tại Libya cho thấy hình mẫu chế độ Gaddafi không chỉ còn là ước vọng của người dân Libya mà đã định hình...
chinh sach cua my voi trung quoc se ra sao neu ong biden thang cu

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
khai mac hoi nghi cap cao asean lan thu 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
carnival duong pho mo man an tuong cho le hoi du lich bien sam son 2020

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung ...
Phiên bản di động