Tư vấn việc làm cho NCT: 6 nhóm công việc phù hợp trong bối cảnh dân số già hóa

Theo ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, Sở Nội vụ TP Hà Nội, không phải công việc nào cũng thích hợp với NCT, đặc biệt khi thể trạng và sức khỏe không còn sung mãn như thời trẻ. Nói rõ hơn, NCT là nhóm lao động còn gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận thị trường lao động, do hạn chế về sức khỏe, kĩ năng công nghệ và sự e ngại từ nhà tuyển dụng. Hiện chưa có nhiều doanh nghiệp chủ động tuyển dụng lao động là NCT.

Bên cạnh đó, mặc dù nhiều NCT dù còn sức khoẻ, chuyên môn, kĩ năng, dày dạn kinh nghiệm thì việc tìm những công việc phù hợp đối với NCT không hề dễ dàng. Bởi, phần lớn các doanh nghiệp đều ưu tiên tuyển dụng những người trong tuổi lao động. Do vậy, lao động cao tuổi thường làm việc trong các ngành, nghề truyền thống, chủ yếu là lao động giản đơn, phi chính thức. Hoặc làm phân khúc lao động có trình độ dưới dạng cố vấn, làm thêm tại nhà

Hội thảo “Chia sẻ kinh nghiệm về tư vấn khởi nghiệp, dạy nghề và tạo việc làm cho NCT”.

Tại một số trung tâm dich vụ việc làm, các nhà tuyển dụng cũng tư vấn một số công việc phù hợp với NCT.

Một là, cố vấn, tư vấn chuyên môn: Những người đã từng giữ chức vụ quản lí, chuyên gia kĩ thuật hay giáo viên có thể tiếp tục phát triển sự nghiệp với vai trò tư vấn độc lập. Hoặc các doanh nghiệp nhỏ và vừa thường cần cố vấn để xây dựng quy trình, đào tạo nhân sự hoặc tư vấn chiến lược phát triển.

Hai là, giảng dạy, đào tạo kĩ năng: NCT có thể giảng dạy tại các trung tâm giáo dục thường xuyên, lớp dạy nghề, hoặc dạy kèm tại nhà. Các môn học phù hợp gồm: Văn hóa, ngôn ngữ, kĩ năng sống, kĩ năng làm việc, kinh doanh, kĩ thuật?

Ba là, viết lách, biên tập, dịch thuật: Nếu NCT có khả năng ngôn ngữ tốt hoặc từng làm trong lĩnh vực báo chí, họ có thể nhận công việc viết nội dung cho các trang web, biên tập tài liệu, dịch sách hoặc dịch tài liệu kĩ thuật. Công việc này có thể làm tại nhà, không áp lực cao.

Bốn là, làm nông nghiệp hữu cơ hoặc tiểu thủ công nghiệp: Nhiều người sau khi nghỉ hưu chọn về quê làm vườn, trồng cây ăn quả hoặc sản xuất sản phẩm thủ công. Đây là cách tốt để rèn luyện sức khỏe, sống gần gũi thiên nhiên và vẫn có nguồn thu nhập.

Năm là, bán hàng nhỏ, kinh doanh tại gia: Các mô hình như bán hàng online quy mô nhỏ, mở quán nước, cửa hàng tạp hóa, hoặc làm đồ ăn gia truyền là lựa chọn đáng cân nhắc. Công việc đơn giản, dễ kiểm soát, không cần đầu tư quá nhiều vốn.

Sáu là, làm người chăm trẻ, chăm người già, bảo vệ, xe ôm: Đây là những nghề có nhu cầu cao ở thành thị, do đó, NCT có sức khỏe, muốn tăng thu nhập hoàn toàn có thể tham gia vào các công việc này...?

Nguyên tắc khi lựa chọn công việc với NCT - Phù hợp sức khoẻ: Tránh các công việc nặng nhọc, nguy hiểm, đòi hỏi cao về thể lực. - Linh hoạt thời gian: Ưu tiên công việc bán thời gian, theo giờ, hoặc tự chủ lịch trình. - Tận dụng kinh nghiệm: Khuyến khích lựa chọn những công việc dựa trên kĩ năng sẵn có, nghề truyền thống. - Đảm bảo an toàn, ổn định: Tránh môi trường có rủi ro cao hoặc thiếu bảo hộ pháp lí, hợp đồng. - Có ý nghĩa xã hội: Ưu tiên các công việc giúp NCT thấy mình có ích, gắn kết cộng đồng. Ông Vũ Quang Thành, (Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội).

Tuy vậy, các nhà tuyển dụng cũng khuyến cáo, NCT khi tìm việc không nên tự hạ thấp giá trị bản thân. Bởi lẽ, nhiều NCT nghĩ rằng mình “hết thời” hoặc không còn phù hợp với xã hội hiện đại. Nhưng thực tế, tuổi tác đi kèm với sự điềm đạm, thấu hiểu và kinh nghiệm - những yếu tố mà nhiều doanh nghiệp hiện nay đang cần. Mặc dù vậy, NCT không nên làm việc quá sức hoặc nhận việc vượt quá khả năng. Nên có thời gian nghỉ ngơi đều đặn và duy trì chế độ sinh hoạt hợp lí.

Đặc biệt, NCT cần nâng cao cảnh giác, tìm hiểu kĩ đơn vị tuyển dụng, tránh chuyển tiền hoặc giao dịch khi chưa rõ ràng, tránh việc bị lừa đảo. Thực tế hiện nay, có rất nhiều mô hình tuyển dụng trá hình, lừa tiền cọc hay ép mua hàng hóa để được làm việc vẫn đang rình rập NCT.

Rõ ràng, việc NCT tiếp tục làm việc không chỉ là một lựa chọn cá nhân mà còn là một xu hướng tất yếu trong xã hội hiện đại. Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, nếu không tận dụng hiệu quả lực lượng lao động cao tuổi, chúng ta sẽ lãng phí một nguồn tài nguyên xã hội quý giá.

Xã hội cần thay đổi nhận thức rằng, trong một số môi trường nhất định, NCT không cần việc làm để “tranh giành” cơ hội với giới trẻ, mà cần việc làm để sống có ích, có giá trị, và tiếp tục góp phần xây dựng một xã hội giàu tính nhân văn, nơi mọi thế hệ đều được lắng nghe và tôn trọng.