Cần sửa đổi để gỡ khó cho doanh nghiệp và người dân
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, việc xây dựng dự án Luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về chính sách đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp tư nhân, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh theo tinh thần Văn kiện Đại hội XIV.
Báo cáo trước Quốc hội, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, từ đầu năm 2026 đến nay, tình hình thế giới biến động mạnh, giá nhiên liệu tăng cao đã làm gia tăng chi phí đầu vào và suy giảm sức mua trong nước. Các đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ — những chủ thể vốn hạn chế về vốn và nhân lực.
 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tại Quốc hội. |
Để tháo gỡ khó khăn, Chính phủ đề xuất thay đổi quan trọng trong tư duy lập pháp: không quy định cứng ngưỡng doanh thu chịu thuế trong Luật. Thay vào đó, dự thảo Luật giao Chính phủ quy định cụ thể ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng đối với hộ, cá nhân kinh doanh; đồng thời bổ sung quy định về mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và giao Chính phủ quy định chi tiết.
Cách tiếp cận này được đánh giá sẽ tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ điều hành chính sách tài khóa linh hoạt, kịp thời ứng phó với biến động kinh tế mà không cần chờ quy trình sửa luật vốn kéo dài.
Một nội dung trọng tâm khác là chính sách thuế đối với xe điện chạy bằng pin. Đánh giá các ưu đãi áp dụng từ năm 2022 đã góp phần thay đổi thói quen tiêu dùng, Chính phủ đề xuất kéo dài thời gian áp dụng mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi hiện hành đối với xe chở người dưới 24 chỗ chạy bằng pin đến hết năm 2030. Mục tiêu là giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện cam kết phát triển bền vững.
|
| Toàn cảnh phiên họp. |
Về hiệu lực thi hành, Chính phủ kiến nghị Luật có hiệu lực ngay từ ngày được thông qua. Riêng các quy định về thuế TNCN, GTGT và TNDN sẽ được áp dụng hồi tố từ ngày 01/01/2026, nhằm bảo đảm người dân và doanh nghiệp được hưởng lợi ngay trong năm tài chính.
Cần làm rõ các phương án đề xuất
Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, về cơ bản, cơ quan này thống nhất với sự cần thiết sửa đổi các luật thuế để hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải trình rõ.
Cụ thể, một số ý kiến băn khoăn về việc áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn. Theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trình tự này chỉ áp dụng trong trường hợp thực sự cấp bách. Có ý kiến cho rằng các nội dung đề xuất chưa đến mức khẩn cấp phải sửa luật ngay, mà Chính phủ có thể chủ động điều chỉnh thuế, phí theo thẩm quyền đã được giao tại Kết luận số 18-KL/TW và Luật Tổ chức Chính phủ.
Đối với việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu chịu thuế TNCN và GTGT, đa số ý kiến đồng tình. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra chỉ ra rằng Tờ trình chưa nêu rõ phương án cụ thể (tăng hay giảm so với hiện hành), cũng như chưa lượng hóa đầy đủ tác động đến nguồn thu ngân sách nhà nước.
|
| Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra tại Quốc hội. |
Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ làm rõ các phương án để Quốc hội có đủ căn cứ xem xét, quyết định. Một số ý kiến khác đề xuất vẫn nên quy định mức ngưỡng cụ thể trong Luật nhằm bảo đảm tính minh bạch, đồng thời giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyền điều chỉnh khi cần thiết để vừa linh hoạt, vừa bảo đảm giám sát.
Về đề xuất gia hạn ưu đãi thuế TTĐB đối với xe điện, cơ quan thẩm tra cơ bản nhất trí, nhưng lưu ý cần cân nhắc thận trọng về thời gian áp dụng để hài hòa lợi ích.
Đáng chú ý, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị bổ sung báo cáo đánh giá tác động toàn diện đối với xe chạy bằng pin, trong đó cần phân tích đầy đủ cả ưu điểm và hạn chế, tránh đánh giá một chiều.
Về điều khoản chuyển tiếp và hiệu lực thi hành, cơ quan thẩm tra cơ bản đồng thuận với đề xuất của Chính phủ. Tuy nhiên, để bảo vệ quyền lợi người nộp thuế, đề nghị bổ sung quy định: trong trường hợp quy định mới làm tăng nghĩa vụ pháp lý, sẽ không áp dụng hồi tố mà chỉ áp dụng kể từ thời điểm Luật có hiệu lực.
