Nguồn gốc khu đất do cụ Vũ Văn Thấm khai phá
Theo đơn phản ánh của cụ Vũ Văn Thấm (sinh năm 1927, ngụ TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai), vào năm 1972, cụ có khai phá được diện tích đất 8.580m2, ở ấp Lộ Đức, xã Hố Nai 3, huyện Trảng Bom, trong đó có một phần thuộc huyện Thống Nhất, để trồng tràm. Đến năm 2000, giữa cụ Thấm và ông Nguyễn Văn Tịnh xảy ra tranh chấp diện tích đất trên.
Ngày 16/1/2003, UBND tỉnh Đồng Nai có Quyết định số 197/QĐ.CT.UBT giải quyết khiếu nại của bà Vũ Thị Ngọc Trâm (con cụ Thấm, được cụ ủy quyền), nhận định: “Nguồn gốc khu đất tranh chấp trên có diện tích: 6.400m2, do ông Thấm khai phá sử dụng từ năm 1972. Tuy nhiên, cũng theo quyết định này: “Vì diện tích này là đất đồi sỏi đá, canh tác không hiệu quả, gia đình ông Thấm bỏ hoang nhiều năm…”; và “Trên thực tế, diện tích đất đồi này bỏ hoang hóa; ngày 20/6/1995, bà Nguyễn Thị Kim Thoa hợp đồng trồng rừng với Lâm trường Biên Hòa theo Chương trình 327. Ngày 20/2/2000, hộ bà Thoa lập “Giấy chuyển nhượng hợp đồng trồng rừng 327” cho ông Nguyễn Văn Tịnh được UBND xã Hố Nai 3 xác nhận, là vi phạm Nghị định số 17/1999/NĐ-CP ngày 29/3/1999 của Chính phủ”.
Tại Điều 2 của Quyết định số 197/QĐ.CT.UBT: “Giao Chủ tịch UBND huyện Thống Nhất “Chỉ đạo UBND xã Hố Nai 3 quản lí 6.400m2 đất nêu trên; đồng thời xem xét đề xuất giao quyền sử dụng đất theo đúng quy hoạch và pháp luật”.

Quyết định của UBND tỉnh Đồng Nai khẳng định nguồn gốc đất do cụ Thấm
khai phá và Quyết định của UBND huyện Trảng Bom cho rằng sau Quyết định số 197
của UBND tỉnh Đồng Nai khu đất trên vẫn thuộc quyền sử dụng của cụ Thấm.
Theo cụ Thấm, sau khi khai phá đất, cụ không bỏ hoang đất mà vẫn trồng tràm, nhưng vì đất sỏi nên tỉ lệ cây sống chỉ khoảng 40%. Do vậy, gia đình cụ liên tục mua cây về trồng thay vào số cây chết. Sau khi có quyết định của UBND tỉnh Đồng Nai, cụ vẫn canh tác liên tục ở khu đất trên. Đến năm 2008, cụ Thấm lập hồ sơ xin giao đất theo quy định pháp luật.
Ngày 12/5/2008, UBND huyện Trảng Bom (lúc này phần đất trên thuộc huyện Trảng Bom) có Văn bản số 1152/UBND-TNMT trả lời đơn xin giao đất nông nghiệp của cụ Thấm. Theo đó, Chủ tịch UBND huyện có ý kiến như sau: “Căn cứ mục a, điều 2, Quyết định số 197/QĐ-CT.UBT ngày 16/1/2003 của Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai về việc giải quyết khiếu nại của bà Vũ Thị Ngọc Trâm (con cụ Thấm được cụ ủy quyền). Đồng thời xét thực tế hiện trạng sử dụng đất sau khi có Quyết định số 197/QĐ-CT.UBT thì hộ cụ Thấm vẫn sử dụng ổn định. Căn cứ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2006-2010 của xã Hố Nai 3. Căn cứ Luật Đất đai năm 2003, Nghị định số 181/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Luật Đất đai. Từ các yếu tố căn cứ trên thì diện tích 6.400m2 do UBND xã Hố Nai 3 quản lí. Tuy nhiên, xét quá trình sử dụng đề nghị UBND xã Hố Nai 3 xem xét lập thủ tục giao đất theo quy định của pháp luật đất đai”. Văn bản này của UBND huyện Trảng Bom cũng nhấn mạnh: “Đề nghị cụ Thấm liên hệ UBND xã Hố Nai 3 để được hướng dẫn về trình tự thủ tục lập hồ sơ xin giao đất theo luật định”.
Sau khi có văn bản trên, ngày 10/10/2008, HĐND xã Hố Nai 3 tổ chức họp Thường trực HĐND, UBND, MTTQ xã về việc xét đơn xin giao quyền sử dụng đất của hộ cụ Thấm. Các thành viên tham dự đều nhất trí đề nghị UBND huyện và các cơ quan chức năng xem xét giao quyền sử dụng đất cho cụ Thấm. Tiếp đó, Hội đồng tư vấn giao đất xã Hố Nai 3 đã họp thống nhất và UBND xã đã tiến hành niêm yết công khai danh sách xin giao quyền sử dụng đất theo đúng quy định. Hết thời gian niêm yết không có ai tranh chấp, khiếu nại.
Lấy đất của gia đình cụ Thấm đang sử dụng cấp cho người khác!Ở một diễn biến khác, ngày 8/12/2008, UBND huyện Trảng Bom có Văn bản số 3247/UBND-VP gửi Ban Chủ nhiệm HTX Nông nghiệp dịch vụ Nam Sơn Tùng phản hồi về việc địa điểm xin giới thiệu xây dựng Trạm trung chuyển sữa và kho chứa của HTX do ông Nguyễn Văn Tịnh (người từng tranh chấp đất với cụ Thấm) làm Chủ nhiệm. Văn bản này nêu rõ, vị trí khu đất xin giới thiệu chưa phù hợp quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2006 - 2010 của xã Hố Nai 3. Trong đó, diện tích 6.400m2 đất mà HTX xin chủ trương và địa điểm đầu tư là “không có cơ sở xem xét vì Quyết định số 197/QĐ.CT.UBT ngày 16/1/2003 của UBND tỉnh Đồng Nai chưa được UBND xã Hố Nai 3 thực hiện dứt điểm và diện tích 6.400m2 do cụ Vũ Văn Thấm đang trực tiếp sử dụng đến nay. Căn cứ theo Luật Đất đai năm 2003 (có hiệu lực ngày 26/11/2003) thì trường hợp cụ Thấm xin giao đất nông nghiệp là phù hợp”.
Đến đây tưởng chừng gia đình cụ Thấm sẽ được chính quyền giao cấp đất, nhưng thật bất ngờ, ngày 23/5/2013, gia đình cụ phát hiện toàn bộ 2.000 cây bạch đàn mới trồng thêm trên diện tích đất đang chờ cơ quan chức năng xét duyệt đã bị nhổ và phá hết. Tiếp đó, cụ Thấm phát hiện phần đất mình khai phá, sử dụng và xin giao cấp đã được UBND huyện Trảng Bom cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Văn Tịnh và vợ là bà Đinh Thị Nga vào các ngày 28/3/2017 và 25/4/2017.
Cụ Thấm làm đơn khiếu nại và tố cáo đến UBND huyện Trảng Bom và UBND tỉnh Đồng Nai. Sau đó các cơ quan chức năng cũng có văn bản trả lời, nhưng cụ không đồng ý với kết quả giải quyết của các cơ quan trên. Hiện tại, cụ Thấm đã làm đơn tố cáo vụ việc đến các cơ quan chức năng cấp cao xem xét giải quyết.
Báo Người cao tuổi sẽ tiếp tục phản ánh vụ việc trên
Thành Nguyễn - Hoàng Tuấn