Tìm hiểu đền đá cổ thời nhà Trần ở Tràng An

Đền đá cổ thời nhà Trần ở Tràng An nằm trên ngọn núi cao, phía dưới là thung lũng Vụng Thắm thuộc địa phận xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.
Theo văn bằng gia phả của nhà đền cùng tư liệu của các nhà nghiên cứu sử học nước ta còn lưu lại, đền thờ được vua Đinh Bộ Lĩnh xây cất bằng chất liệu gỗ vào khoảng năm 968 - sau khi ông dẹp loạn 12 sứ quân và lên ngôi vua, tự xưng là Đinh Tiên Hoàng đóng đô ở Tràng An địa linh nhân kiệt sinh Vua, sinh Thánh, sinh Thần thuộc vùng đất Hoa Lư, Ninh Bình. Dân thường gọi là Đền Nội Lâm (Đền ở trong rừng).
Đền đá cổ thời Trần ở khu danh thắng Tràng An, Ninh Bình.
Đền đá cổ thời Trần ở khu danh thắng Tràng An, Ninh Bình.

Đền Nội Lâm thờ Đức Thánh Quý Minh Đại vương và phu nhân của Ngài là Hoàng phi Quý nương với mong muốn nương nhờ uy danh của Đức Thánh để trấn trạch theo 4 hướng huyết mạch Đông-Tây-Nam-Bắc bảo vệ vùng đất Cố đô. Đức Thánh Quý Minh Đại vương là một trong 3 anh em đều có công giúp Vua Hùng Duệ Vương (Vua Hùng thứ 18) chống giặc ngoại xâm, chống lại sự tàn phá của thiên nhiên, mang lại ấm no hạnh phúc cho muôn dân và đều được dân phong Thánh, phong Thần là Đức Tản Viên Sơn Thánh (một trong tứ vị Thánh bất tử theo truyền thuyết của dân tộc ta) và Đức Thánh Cao Sơn Đại vương. Đức Thánh Quý Minh Đại vương được Vua Hùng Duệ vương giao trấn ải vùng đất Sơn Nam và được các triều vua qua nhiều triều đại sắc phong Thượng Đẳng Thần, được dân khắp nơi dựng miếu, đền thờ phụng.

Đến đời Trần, ngôi đền đã bị đổ nát theo thời gian nên vào khoảng năm 1228, vua Trần Thái Tông cho xây dựng lại hoàn toàn bằng chất liệu đá xanh nguyên khối lấy từ Núi Nhị ở tỉnh Thanh Hóa để có chỗ tiếp tục phụng thờ Đức Thánh Quý Minh Đại vương, tạo điều kiện cho dân trong vùng thực hiện các hoạt động tín ngưỡng trong những năm tháng nhà Trần lui về hành cung Vũ Lâm ở xã Ninh Hải chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên Mông xâm lược nước Đại Việt. Trải qua gần 800 năm, ngôi đền vẫn còn gần như nguyên vẹn đến ngày nay nên đền có tên gọi là Đền Trần hoặc gọi đầy đủ là Đền đá cổ thời nhà Trần ở Tràng An.

Tìm hiểu đền đá cổ thời nhà Trần ở Tràng An

Quy mô đền thờ không lớn và có kiến trúc kiểu chữ “Nhị”- chữ Hán. Tòa ngoài (tiền bái) gồm 3 gian, 2 dĩ. Mái nhà uốn vòm cong, bên trong là các phiến đá xanh làm trần. Tòa tiền bái có 2 hàng cột đá còn nguyên bản từ thời xây dựng. Hàng thứ nhất gồm 4 cột đá xanh nguyên khối có kích thước 20x16 cm, cao 1,47m. Mặt ngoài 4 cột đều chạm lộng, chạm thông phong theo tích “Tứ linh” Long-Li-Quy-Phượng. Long (Rồng) đại diện cho quyền lực, quyền uy; Li (Lân) đại diện cho sự may mắn, cát tường; Quy (Rùa) đại diện cho sự trường tồn, vĩnh cửu; Phượng là loài chim hiện còn xuất hiện ở vùng đất này - thể hiện cho sự quyền quý, thanh tao, thoát tục. Ngoài hình Tứ linh còn có hình mây, sóng nước, cá chép hóa Long, sư tử chầu cùng các hình chim muông hoa lá. Những hình chạm rất sắc nét, tinh xảo và đều là hình chạm nổi cao từ 3-10 phân. Hai mặt bên của cột đá chạm khắc các đôi câu đối cũng rất sắc nét, bay bổng có tính nghệ thuật điêu luyện.

Các nhà nghiên cứu sử học nước ta cho rằng, những hình Tứ linh, chim thú cỏ cây hoa lá cùng câu đối chạm khắc trên ban thờ, trên các cột đá, xà ngang, mái hiên, bậc cửa… không chỉ sắc nét mà còn rất thanh thoát, bay bổng và đó chính là những tác phẩm có giá trị nghệ thuật độc đáo rất đặc sắc thể hiện trình độ điêu luyện của các nghệ nhân dân gian chạm khắc đá thuở ấy.

Tòa hậu cung có ban thờ bằng đá xanh nguyên khối tam cấp, bên trên có hai Long cung, bên trong Long cung đặt tượng Quý Minh Đại vương và phu nhân của Ngài là Hoàng phi Quý nương. Tượng Quý Minh Đại vương ở tư thế ngồi trên bệ, tay phải cầm chùy, tay trái đặt trên đùi. Tượng phu nhân Hoàng phi Quý nương cũng ở tư thế ngồi với gương mặt hiền hậu, tay phải cầm quạt chéo qua bụng, tay trái úp xuống đầu gối. Bên phải Đền Trần có ban thờ lộ thiên thờ Thánh Mẫu Thượng Ngàn.

Lễ hội đền Trần vào ngày 18/3 âm lịch hằng năm. Vào ngày lễ hội, từng đoàn thuyền rước nối đuôi nhau trên sông Sào Khê, đoàn kiệu lễ lộng lẫy nghi trượng rước dài men theo vách núi trong tiếng chiêng, tiếng trống vang lừng và nghi lễ trang nghiêm tại Đền Trần tưởng nhớ công lao của Đức Thánh Quý Minh Đại vương, cầu mong Đức Thánh phù hộ độ trì cho Quốc thái - Dân an, mùa màng tươi tốt bội thu, muôn dân ấm no hạnh phúc. Lễ hội cũng nhằm giáo dục sâu sắc truyền thống đấu tranh giữ nước, đạo lí “Uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ dân tộc Việt Nam đoàn kết đấu tranh bảo vệ từng tấc đất muôn đời ông cha để lại.

Khúc Văn Quý

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Phòng chống sét đánh ở khu vực nông thôn miền núi

Phòng chống sét đánh ở khu vực nông thôn miền núi

Theo báo An ninh Thủ đô, chiều tối ngày 19/5 vừa qua, tại tỉnh Thanh Hóa có 2 nạn nhân là bà L.T.N bị sét đánh khi đang làm đồng tại thôn Yên Bằng, xã Đông Yên, huyện Đông Sơn và chị B.T.P bị sét đánh khi tham gia giao thông tuyến đường nối TP Thanh Hoá đi Nghi Sơn, thuộc địa phận xã Đồng Tiến, huyện Triệu Sơn. Còn tại tỉnh Nam Định, vào khoảng 16h, nạn nhân tên N.V.T khi đang di chuyển qua khu vực xã Giao Hải, huyện Giao Thủy thì bị sét đánh dẫn đến tử vong.
Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu nhi theo lời căn dặn của Bác

Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu nhi theo lời căn dặn của Bác

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người rất yêu quý thiếu nhi và Người đã dành muôn ngàn tình yêu thương dành cho các chủ nhân tương lai của đất nước...
Đạo Phật có trong mỗi con người

Đạo Phật có trong mỗi con người

Tôi còn nhớ, vào ngày Rằm, mùng Một, khi bà lên chùa lễ Phật, là tôi lại ra đầu ngõ ngóng dáng còng với bộ áo nâu của bà lộ ra sau khúc cua, nơi có rặng tre xanh mát. Nay đã gần 40 tuổi, tôi vẫn nhớ phẩm oản thơm mùi gạo nếp lộc chùa, nhớ nụ cười để lộ hàm răng đen nhánh của bà ngày nào...
Một số kĩ năng sống cơ bản nên dạy trẻ từ nhỏ

Một số kĩ năng sống cơ bản nên dạy trẻ từ nhỏ

Cha mẹ nào cũng luôn muốn con mình giỏi giang về học lực cũng như các lĩnh vực khác trong cuộc sống. Thế nhưng rõ ràng mỗi đứa trẻ có cá tính cũng như kĩ năng sở trường riêng. Một số cha mẹ sai lầm khi trông đợi con học được mọi thứ ở trường.
Bác Hồ với công tác bảo vệ môi trường

Bác Hồ với công tác bảo vệ môi trường

Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm, chú trọng đến việc tạo dựng môi trường xanh, Bác dạy trước hết phải bảo đảm cho điều kiện sống và công tác. Trong kháng chiến, cơ quan thường xuyên phải di chuyển, Người luôn căn dặn cán bộ phải chọn những nơi: “Trên có núi, dưới có sông, có đất ta trồng, có bãi ta vui”.

Tin khác

Nguồn gốc nghệ thuật Bài chòi

Nguồn gốc nghệ thuật Bài chòi
Người dân Kinh Bắc say mê dân ca Quan họ, người Phú Thọ yêu hát Xoan, người Nam Bộ say mê và tự hào với Đờn ca tài tử, thì người dân Trung Bộ cũng thỏa nguyện khi nghệ thuật hát Bài chòi trở thành Di sản Văn hóa vi phật thể đại diện nhân loại…

Bác Hồ căn dặn về cần, kiệm, liêm, chính

Bác Hồ căn dặn về cần, kiệm, liêm, chính
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên kêu gọi toàn dân thực hiện cần, kiệm, liêm, chính để xây dựng đời sống mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Học tập tinh thần trách nhiệm, khoa học của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Học tập tinh thần trách nhiệm, khoa học của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc. Cuộc đời và sự nghiệp của Người đã trở thành di sản lớn lao của dân tộc Việt Nam. Học tập và làm theo Bác, đặc biệt học tập và làm theo tấm gương tinh thần trách nhiệm, phong cách khoa học của Người có ý nghĩa vô cùng quan trọng...

Hãy yêu thương “thế giới ngày mai”

Hãy yêu thương “thế giới ngày mai”
Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai. Những gì tốt đẹp nhất hãy dành cho trẻ em… Đó không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, nhà trường mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Tuy nhiên, để làm tròn trách nhiệm đó không dễ dàng, bởi đâu đó vẫn còn những trẻ em chưa thực sự được hưởng một cuộc sống trọn vẹn, đủ đầy yêu thương…

Bác Hồ, Bác Tôn, tình sâu, nghĩa nặng

Bác Hồ, Bác Tôn, tình sâu, nghĩa nặng
Năm 1911, tại bến cảng Nhà Rồng ở Sài Gòn, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã xuống tàu làm lao công đi tìm đường cứu nước. Một năm sau, cũng tại nơi này, người thợ trẻ Tôn Đức Thắng cũng xuống tàu làm thợ và sang Pháp tìm cách giúp đồng bào mình thoát khỏi kiếp nô lệ, lầm than.

Chọn lọc thông tin trong kỉ nguyên số

Chọn lọc thông tin trong kỉ nguyên số
Mạng xã hội (MXH) là nơi để tìm kiếm thông tin nhanh nhất. Tuy có đủ các loại thông tin nhưng thật giả lẫn lộn, có cả sự bịa đặt hay vu khống. Vấn đề đặt ra là phải hết sức thận trọng khi tiếp nhận thông tin và phải biết chọn lọc thông tin qua MXH...

Bác Hồ với việc đọc và học suốt đời

Bác Hồ với việc đọc và học suốt đời
Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thường xuyên kêu gọi cán bộ và Nhân dân đọc sách để nâng cao kiến thức và lí luận cách mạng. Bản thân Người cũng là một tấm gương sáng về việc đọc sách.

Phim về đề tài chiến tranh: Làm thế nào để khơi thông điểm nghẽ

Phim về đề tài chiến tranh: Làm thế nào để khơi thông điểm nghẽ
Trong dòng chảy số của thời đại 4.0, phim về đề tài chiến tranh vẫn có những tiềm năng để phát huy hết giá trị. Tuy nhiên vẫn có những điểm nghẽn khiến việc đầu tư làm phim và phổ biến rộng rãi đến công chúng gặp nhiều khó khăn.

Điên Biên Phủ, bản hùng ca thời đại Hồ Chí Minh

Điên Biên Phủ, bản hùng ca thời đại Hồ Chí Minh
Ngày 7/5/2024, tại tỉnh Điện Biên diễn ra Lễ kỉ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2024) quy mô cấp quốc gia với lễ diễu binh, diễu hành của 12.000 người, có pháo lễ, không quân bay chào mừng, các khối nghi trượng, lực lượng Quân đội, Công an, Dân công hoả tuyến trước sự chứng kiến của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và đông đảo Nhân dân vùng Tây Bắc.

Tăng cường công tác phối hợp giữa Hội NCT với ngành y tế trong việc chăm sóc sức khỏe NCT

Tăng cường công tác phối hợp giữa Hội NCT với ngành y tế trong việc chăm sóc sức khỏe NCT
Thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân trong tình hình mới.

Đọc lại hồi kí “Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử”

Đọc lại hồi kí  “Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử”
Hồi kí “Điện Biên Phủ - Điểm hẹn lịch sử” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, do nhà văn Hữu Mai thể hiện là một hiện thực rộng lớn gồm nhiều sự kiện, nhiều nhân vật, nhiều địa điểm, nhiều thời điểm khác nhau. Nhân kỉ niệm tròn 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2024, chúng tôi xin được góp chút suy nghĩ và sự thán phục tài cầm quân của vị Đại tướng huyền thoại…

Hoàng Văn Thụ - một ánh sao muôn đời sáng soi

Hoàng Văn Thụ - một ánh sao muôn đời sáng soi
80 năm trước, vào ngày 24/5/1944, biết không thể khuất phục được người tù cộng sản Hoàng Văn Thụ nên thực dân Pháp đã đưa ông ra trường bắn. Năm đó ông vừa tròn 35 tuổi.

Phát huy tinh thần của Ngày Quốc tế Lao động

Phát huy tinh thần của Ngày Quốc tế Lao động
Ngày Quốc tế Lao động (1/5) là ngày lễ quan trọng nhất của người lao động toàn thế giới. Đó là ngày tôn vinh, bảo vệ những người công nhân, đồng thời để giai cấp vô sản biểu dương sức mạnh của mình. Tinh thần của Ngày Quốc tế Lao động mãi mãi đồng hành với ước mơ của giai cấp công nhân và người lao động trên toàn thế giới về một xã hội không có áp bức, bóc lột.

Người tái hiện phiên hiệu và truyền thống của trung đoàn 22 anh hùng

Người tái hiện phiên hiệu và truyền thống của trung đoàn 22 anh hùng
Trung đoàn 1 thuộc Quân khu Hữu Ngạn, gồm 3 tiểu đoàn bộ binh 1, 2, 3 và các đơn vị trực thuộc được thành lập ngày 15/3/1965, tại xã Lâm Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Tháng 6/1965, Trung đoàn lên đường vào miền Nam chiến đấu.

Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng

Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng
Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Cuộc chống Mỹ, cứu nước của Nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ, hi sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn. Đó là một điều chắc chắn. Tôi có ý định đến ngày đó, tôi sẽ đi khắp hai miền Nam Bắc, để chúc mừng đồng bào, cán bộ và chiến sĩ anh hùng; thăm hỏi các cụ phụ lão, các cháu thanh niên và nhi đồng yêu quý của chúng ta”...
Xem thêm
Phiên bản di động